نامگذاری

قال الصادقُ(ع) عن رسولِ الله(ص): «إستَحسِنُوا أسمَائَکُم فإنّکُم تُدعُونَ به یَومَ القِیَامَهِ»

نامگذاری و نام نیکو گذاردن از جمله حقوقی است که والدین باید در مورد فرزند خود انجام دهند. امام کاظم(ع) می‌فرمایند:

«أوّلُ ما یَبرُّ الرَجُلُ وَلَدَهُ أن یُسَمِّیهُ بإسمٍ حَسَنٍ فَلیُحسِن أحَدُکُم إسمَ وَلَدِهِ»[1]

اولین کار نیکویی که مرد (پدر) در مورد فرزند خود انجام می‌دهد این است که نام نیکویی برایش انتخاب کند؛ پس هریک از شما باید نام نیکو و خوبی را برای فرزندش انتخاب کند.

در روایتی وارد شده که شخصی خدمت امام صادق(ع) عرض کرد که ما فرزندان خود را به‌نام شما و پدران شما نام‌گذاری می‌کنیم؛ آیا این کار فایده‌ای برای ما دارد؟ امام صادق(ع) فرمودند: بله به‌خدا قسم، آیا دین، غیر از محبّت و دوست داشتن است.[2]

نام و لقب، از مظاهر تجلّی شخصیّت انسانی است و حکایت از ارزش و شایستگی انسان می‌کند؛ همچنان‌که نام‌ها و القاب بد، زشت و تمسخرآمیز از مقام، موقعیّت و شخصیّت انسان می‌کاهد و باعث سرافکندگی در میان دوستان و نیز در اجتماع می‌گردد. روزی که پیامبر، به رسالت مبعوث گردید، بسیاری از شهرها و آبادی‌ها نام بدی داشتند، بسیاری از قبائل با اسمها و لقب‌های زشت و زننده‌ای مشهور شده بودند، ملّت عرب برای فرزندان خود نامها و القاب زشت و زننده‌ای که حاکی از درّندگی و غارتگری بود، می‌نهادند. قدم مؤثّری که پیامبر(ص) برداشت این بود که دستور داد نام بسیاری از شهرها و روستاها و بخشها و لقب بعضی از قبائل و افراد را که نام و نشان بد و زننده‌ای داشتند تغییر دهند. حتی آن حضرت دستور دارد که پدران برای فرزندان خود نام نیکویی انتخاب کنند و این را یک حق لازم‌الاجرا بر عهده پدران شمرد.

نقل شده که پیامبر(ص) روزی از نام شخصی پرسید. او گفت: نام من عبد شرّ (بنده شرّ) است. پیامبر فرمود: نه بلکه نام تو عبد خیر است. همچنین زنی بر رسول خدا(ص) وارد شد که نام او عاصیه (گنهکار) بود. پیامبر نام او را تغییر داد و فرمود: از این پس نام تو جمیله است.

انسان باید برای کودکان خود نام نیکو قرار دهد؛ اسلام در انتخاب نام نیز نکات تربیتی را در نظر گرفته و از نام‌های بد که همیشه به‌سان طوقی ننگین بر گردن کودکان می‌مانند، جلوگیری نموده است.

نام بد موجب عقده حقارت می‌شود؛ چراکه کسانی‌که با نام زشت و ناخوشایند خوانده می‌شوند، همواره از شنیدن نام خود رنج می‌برند. به‌همین جهت، پیامبر همواره نام مناطق و افرادی را که زیبا و مطلوب نبود، تغییر می‌داد.[3]

[1]. حر عاملی، محمدبن حسن؛ وسائل الشیعه، قم، آل‌البیت، 1409هق، ج21، ص388.
[2]. مجلسی، محمدباقر؛ بحار الانوار، بیروت، مؤسسةالوفاء، 1404هق، ج27، ص95، باب4.
[3]. سبحانی، جعفر، نظام اخلاقی اسلام (تفسیر سوره حجرات)، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ پنجم، 1380هش، ص 119و123

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

دعا در نهج البلاغه

دین و دنیایت را به خدا می سپارم

بگذار وقایع گذشته، دلیل و راهنمای تو در وقایع آینده و نیامده باشد که امور، همیشه به هم شبیه اند. از مردمی نباش که موعظه سودی به حالشان ندارد 23 دی 1395, 0:35

دعا از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

بدان همان کسی که گنج های آسمان و زمین در اختیار اوست، به تو اجازه دعا و درخواست داده است و اجابت آن را نیز تضمین نموده، به تو امر کرده از او بخواهی تا به تو عطا کند و از او درخواست رحمت نمایی تا رحمتش را بر تو فرو فرستد. خداوند بین تو و خودش کسی قرار نداده که حجاب و فاصله باشد، تو را مجبور نساخته که به شفیع و واسطه ای پناه ببری و مانعت نشده . 23 دی 1395, 1:22