پرهیز از تنبلی و کسالت

قال باقرالعلوم(ع): «الکَسَلُ یَضُرُّ بالدِّینِ و الدُّنیا» (تحف العقول، ترجمه احمد جنّتی، ص666)

تنبلی و سستی و تأخیر در کارها، یکی از چیزهایی است که در روایات به‌شدت مورد نکوهش و مذمّت قرار گرفته؛ چراکه انسان با تنبلی هیچ موفقیّتی، در زندگی به‌دست نخواهد آورد؛ بلکه انسان با چنین روحیه‌ای در تمام کارها شکست خواهد خورد و فرصت‌ها و موقعیّت‌های خوب زندگیِ خود را یکی پس از دیگری از دست خواهد داد. حضرت علی (ع) در این باره می‌فرمایند:

«آفةُ النُجحِ الکسلُ»[1]

آفت پیروزی در کارها تنبلی است.

کسی که در کارها تنبلی می‌کند و آن‌را به امروز و فردا می‌اندازد هیچ کاری را به سر منزل مقصود نمی‌رساند؛ بلکه در هر کاری، یا آن‌را نیمه تمام، می‌گذارد و یا آنکه، آن‌را از اوّل شروع نمی‌کند. امام باقر(ع) در روایتی از تأخیر در کارها و امروز و فردا کردن به‌شدت نهی کرده و می‌فرمایند:

«إِیَّاکَ وَ التَّسْوِیفَ فَإِنَّهُ بَحْرٌ یَغْرَقُ فِیهِ الْهَلْکَى‌»[2]

از تأخیر و مسامحه در کارها بپرهیز؛ چراکه آن دریایی است که بسیاری از مردم در آن غرق هستند.

انسانی که در کارها سستی می‌کند و کارهای خود را دائما به امروز و فردا می‌اندازد، نه تنها در زندگی مادّی و دنیوی خود متضرّر می‌شود، بلکه چنین انسانی علاوه‌بر از دست دادن دنیای خود، آخرت خویش را نیز تباه کرده است. حضرت علی(ع) می‌فرماید:

«الکَسَلُ یُفسِدُ الآخرهَ»[3]

کسالت و تنبلی آخرت انسان را تباه می‌کند

انسانی که روحیه تنبلی و بی‌حالی بر او حاکم شود، برای کسب فضایل انسانی نیز تلاشی نخواهد کرد. بنابراین نه تنها انسان نباید در کارها و وظایف خود دچار تنبلی شود، بلکه باید در تمام کارها با همّت و تلاشی مضاعف هر روز بهتر از روز قبل در زندگی مادّی و معنوی خود تلاش کند و در این راه با همّت و تلاش خستگی‌ناپذیر در جهت بهبود وضع موجود قدم بردارد.

[1]. آمدی، عبدالواحد بن محمد؛ تصنیف غررالحکم ودررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1378، چاپ دوم، حدیث 10617، ص436.
[2]. حرانی، ابن شعبه؛ تحف العقول، احمد جنتی، تهران، شرکت چاپ و نشر بین‌الملل، 1387، ص630.
[3]. نوری، حسین؛ مستدرک‌الوسائل، قم، آل‌البیت، 1408هق، چاپ اول، ج13، ص45.

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

دعا در نهج البلاغه

دین و دنیایت را به خدا می سپارم

بگذار وقایع گذشته، دلیل و راهنمای تو در وقایع آینده و نیامده باشد که امور، همیشه به هم شبیه اند. از مردمی نباش که موعظه سودی به حالشان ندارد 23 دی 1395, 0:35

عبادت و نیایش در نهج البلاغه

ریشه همه آثار معنوی اخلاقی و اجتماعی که در عبادت است، در یاد حق و غیر او را از یاد بردن می‌باشد. ذکر خدا و یاد خدا که هدف عبادت است، دل را جلا می‌دهد و صفا می‌بخشد و آن را آماده تجلیات الهی قرار می‌دهد. امام علی علیه‌السلام در به اره یاد حق یا همان روح عبادت میفرماید: < خداوند یاد خود را صیقل دل‌ها قرار داده است. دل‌ها به این وسیله از پس کری، شنوا و از پس نابینایی، بینا و از پس سرکشی و عناد رام می‌ گردند 23 دی 1395, 0:28