یار غار

كلمات كليدي : يار غار، پيامبر (ص)، ابوبكر، غار ثور، هجرت

این اصطلاح در منابع اهل سنت به ابوبکر (عتیق) بن ابی قحافه، که از طایفه بنی‌تمیم، از طوایف قریش بود، اطلاق می‌شود.

طایفه بنی تمیم در دوره جاهلیت و قبل از اسلام، موقعیت اجتماعی قابل توجهی نداشت و این که ابوسفیان در زمان به خلافت رسیدن ابوبکر گفت: چه شده است که حکومت در دست کم جمعیت‌ترین و ذلیل‌ترین قریش افتاده است. دلیل بر این سخن است. موقعیت اجتماعی خود ابوبکر نیز در دوره قبل از اسلام هم با توجه به نقل مورخان مشکوک است. برخی او را تاجر و برخی نیز شیر دوش و عده‌ای هم معلم دانسته‌اند که بعد از بعثت پیامبر (ص) نیز به خیاطی می‌پرداخت.

ابن هشام او را بعد از حضرت خدیجه، علی (ع) و زیدبن حارثه چهارمین نفر از اسلام آورندگان می‌داند. وی در دوره ده ساله حکومت پیامبر (ص) در مدینه نیز هیچ گونه مسئولیتی نداشته است ولی به خاطر ازدواج پیامبر (ص) با دختر وی، عایشه رابطه‌اش با حضرت رسول (ص) نزدیک گشت از سوی دیگر عایشه نیز سعی می‌کرد در حوادث مهم نقشی برای پدرش مهیا کند.

از دیگر قضایایی که به عنوان فضیلت برای ابوبکر قلمداد می‌شود همراهی وی با آن حضرت در غار ثور و هجرت پیامبر (ص) است که با عناوین مصاحب النبی، أنیس النبی، و در فارسی با عنوان یار غار از وی یاد می‌شود.

اینکه وی چگونه در جریان هجرت همراه پیامبر شده نقل‌های متفاوتی بیان شده است، طبری نقل می‌کند:

شب هجرت بعد از خروج پیامبر (ص) از منزل ابوبکر به منزل پیامبر (ص) راهنمائی نمود و او به سرعت به پیامبر (ص) ملحق شد.

گزارش دیگر :

ابوبکر در راه پیامبر (ص) را دید و همراه آن حضرت به غار رفت.

از این دو نقل فهمیده‌ می شود که حضرت پیامبر (ص) ابوبکر را از جریان هجرت مطلع نساخته بود و مصاحبت وی با نبی مکرم اسلام اتفاقی بوده است.

نقل سوم :

پیامبر (ص) وقتی از خانه خود خارج شدند به منزل ابوبکر رفته و تا شب آنجا بودند و سپس در تاریکی شب از پشت خانه ابوبکر خارج شدند و همراه وی به سوی غار ثور حرکت کردند.

به هر حال نحوۀ همراه شدن ابوبکر با حضرت رسول (ص) کاملاً مبهم است اما می‌توان گفت به احتمال قوی ابوبکر در راه با پیامبر (ص) روبر شده و چون حضرت قصد داشتند به صورت مخفی مهاجرت کنند و از طرفی هم قریش دنبال حضرت بودند. لذا برای اینکه ماجرای هجرت و رفتن به غار فاش نشود و ناگزیر ابوبکر را همراه خود برده است.

منابع :

1)حاکم نیشابوری، محمدبن محمد؛ المستدرک، تحقیق یوسف مرعشی، بیروت، دارالمعرفة، 1406 ه‍، ج 3، ص 78.

2)همدانی رفیع الدین اسحاق؛ سیرت رسول الله (ص)، تحقیق، اصغر مهدوی، تهران، خوارزمی، چاپ سوم، 1377 ، ج 1، ص 228.

3)جعفریان، رسول؛ تاریخ خلفاء، قم، دلیل ما، 1383، ص 32.

4)طبری، محمدبن جریر؛ تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، اساطیر، چاپ پنجم، 1375 ش، ج 3، ص 842.

5)طبرسی، ابوافضل بن حسن؛ اعلام الوری باعلام الهدی، قم، موسسة آل البیت، 1417 ه‍، ج 1، ص 148.

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

دعا در نهج البلاغه

دین و دنیایت را به خدا می سپارم

بگذار وقایع گذشته، دلیل و راهنمای تو در وقایع آینده و نیامده باشد که امور، همیشه به هم شبیه اند. از مردمی نباش که موعظه سودی به حالشان ندارد 23 دی 1395, 0:35

عبادت و نیایش در نهج البلاغه

ریشه همه آثار معنوی اخلاقی و اجتماعی که در عبادت است، در یاد حق و غیر او را از یاد بردن می‌باشد. ذکر خدا و یاد خدا که هدف عبادت است، دل را جلا می‌دهد و صفا می‌بخشد و آن را آماده تجلیات الهی قرار می‌دهد. امام علی علیه‌السلام در به اره یاد حق یا همان روح عبادت میفرماید: < خداوند یاد خود را صیقل دل‌ها قرار داده است. دل‌ها به این وسیله از پس کری، شنوا و از پس نابینایی، بینا و از پس سرکشی و عناد رام می‌ گردند 23 دی 1395, 0:28