بدعت زدایی از محرم

بدعت، محرم

مریم یوشی زاده

مردی با چشم‌های درشت و ریش انبوه که هاله‌ای از نور دور سر دارد! آیا او حضرت ابوالفضل(ع) است؟ آن مرد که شمشیر دو تیغه‌ای را در دست گرفته است و موهایش روی شانه‌هایش ریخته چطور؟ او حضرت علی(ع) است؟ این نوحه خوان که می‌گوید یکی از یاران امام خم شد تا بند کفشش را ببندد و دشمن از بی حواسی او برای شهید کردنش استفاده کرد، راست می‌گوید؟ آن یکی که نوحه حضرت علی اکبر(ع) را با ریتم الهه ناز و همراهی جاز می‌خواند، دی جی است؟ آن که درباره ابروهای کمانی، چشم‌های دلفریب، لب‌های قلوه‌ای و قد بلند یکی از مردان کربلا حرف می‌زند و از مکالمه‌ای کاملاخصوصی بین 2 نفر از یاران امام حسین(ع) برای مردم تعریف می‌کند، راست می‌گوید یا دروغ می‌بافد؟!

نگویید این نوع عزاداری‌ها را ندیده‌اید! هر سال با آغاز ماه محرم بازار عزاداری‌های عجیب و غریب داغ می‌شود و بدعت‌هایی نگران کننده در میان برخی هیات‌های عزاداری اوقات ریش سپیدهایی را که عمری برای امام حسین(ع) سینه زده‌اند تلخ می‌کند و دلشان را نگران از زمانی که مبادا در آن، عزاداری امام به کارناوال تبدیل شود، معنویت بعدی جسمانی به خود بگیرد، دروغ لباس حقیقت به تن کند و مناسک برگزاری این مراسم از فکر کردن به فلسفه آن و یادآوری انگیزه‌های قیام عاشورا مهم‌تر شود.

همین بدعت‌هاست که باعث شده است تقریبا هر سال نیروی انتظامی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر سازمان‌ها و نهادهای مسوول در این حوزه با نزدیک شدن به محرم خطاب به گروه‌های عزاداری درباره شیوه‌های نادرست عزاداری هشدار دهند و آنها را به برخوردهای جدی تر در این زمینه تهدید کنند.

مداحان بدنام، ورود ممنوع!

یکی از نخستین کسانی که امسال پیش از رسیدن محرم به هیات‌های عزاداری تذکر داد حجت الاسلام حسین ابراهیمی، رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد بود. او بتازگی در گفت وگو با رسانه‌ها از ابلاغ بخشنامه‌ای به مساجد خبر داده است که براساس آن از ورود مداحان بدنام به مساجد جلوگیری می‌شود. منظور از مداحان بدنامی که در این بخشنامه به آنها اشاره شده است کسانی هستند که از سبک‌های نامناسب برای مداحی استفاده می‌کنند، سرودهایی ناشایست در وصف اهل بیت(ع) می‌خوانند و مردم را به حرکت‌هایی مانند برهنه شدن و خودزنی ترغیب می‌کنند. او برهنه شدن در مسجد را عملی غیر قانونی خواند و وعده داد مرکز رسیدگی به امور مساجد با آن برخورد کند. اما این بخشنامه صرفا برای هیات‌هایی صادر شده است که در مساجد عزاداری می‌کنند و هیات‌های عزاداری که در خارج از مساجد به سوگواری می‌پردازند زیر نظر مرکز رسیدگی به امور مساجد نیستند و باید سازمان تبلیغات اسلامی بر آنها نظارت داشته باشد. حجت الاسلام ابراهیمی افزود: به هیات امنای مساجد نسبت به نصب هر گونه شمایل ائمه اطهار(ع) تذکر داده و تاکید شده است که اجازه ندهند تا شمایل ائمه در مساجد نصب شود. در همین زمینه سید مهدی خاموشی رئیس سازمان تبلیغات اسلامی نیز از تصویب دستور کاری شامل 13 بند برای برگزاری بهتر مراسم محرم در سال جاری از سوی این سازمان خبر داد که یکی از نکات مورد تاکید آن جلوگیری از برگزاری برنامه‌های موهن و دور از ساحت اهل بیت(ع) در هیات‌های عزاداری خارج از مساجد است.

داربست نصب نکنید

علاوه بر سازمان تبلیغات اسلامی و مرکز رسیدگی به امور مساجد، نیروی انتظامی هم از جمله نهادهایی است که با بخشی از بدعت گذاری‌ها در حوزه عزاداری‌های محرم مقابله می‌کند. در این زمینه پایگاه اطلاع رسانی نیروی انتظامی روز گذشته طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد: قمه زنی، به کارگیری آلات موسیقی غیرمتعارف مانند ارگ و استفاده از تصاویر و شمایلی که منتسب به معصومان(ع) می‌باشد در هیات‌های عزاداری ممنوع است و هیات‌ها باید از برهم زدن آرامش سالمندان و بیماران بخصوص در ساعت‌های پایانی شب بپرهیزند اما نیروی انتظامی هم در ساماندهی هیات‌های عزاداری دست تنها نیست و یکی از سازمان‌هایی که در پایتخت با آن همکاری می‌کند سازمان زیباسازی شهرداری است. سید محمدجواد شوشتری، مدیر عامل سازمان زیباسازی تهران با تایید این موضوع، در گفت وگو با «جام جم»، اعلام کرد: واحد اجرای احکام این سازمان با همکاری نیروی انتظامی، از نصب شمایل معصومان در خارج از فضای هیات‌ها جلوگیری می‌کند. سازمان زیباسازی هم برمحتوای تبلیغات و شعارهای مذهبی نصب شده در سطح شهر و هم بر ایمنی آنها نظارت می‌کند.

به گفته او نصب داربست در سطح شهر ممنوع است اما سازمان زیباسازی در برپایی حسینیه‌های موقت به شهروندان کمک می‌کند و حسینیه‌های برپا شده نیز از نظر ایمنی سنجش می‌شوند و در صورتی که نوع نصب آنها به گونه‌ای باشد که به حریم شهروندان تجاوز کنند اصلاح می‌شوند. شوشتری گفت: اگر شمایل در داخل هیات‌ها نصب شوند سازمان زیباسازی نمی‌تواند اقدامی برای برخورد با آنها کند.

نظارت صددرصدی نمی شود

گفته‌های مدیرعامل سازمان زیباسازی به این معناست که این سازمان تنها اجازه نظارت برنمای بیرونی هیات‌های عزاداری را دارد و اگر در داخل این هیات‌ها تمثال‌ها و شمایلی از معصومان نصب شود، نمی‌تواند با آنها برخورد کند، نیروی انتظامی نیز در گشت‌های روزانه تنها فرصت نظارت بر شکل ظاهری هیات‌های عزاداری را دارد و انتظار سر زدن به داخل همه هیات‌های عزاداری از مامورانش غیرمنطقی به نظر می‌رسد، همچنین اگر چه سازمان تبلیغات اسلامی و مرکز رسیدگی به امور مساجد نیز، درباره محتوای نوحه هایی که درا ین مراسم خوانده می‌شوند تذکر داده اند اما نظارت بر محتوای نوحه‌هایی که در مراسم اجرا می‌شوند در عمل امکان ندارد و تنها در موارد خاص ممکن است گزارش‌هایی از برخی بدعت‌ها به گوش متولیان امر برسد و همه این نکات، نشان می‌دهد اگر چه حضور سازمان‌های مختلف برای نظارت برکیفیت برگزاری آیین محرم لازم است اما کافی نیست و بدون فرهنگ سازی و اطلاع رسانی درباره شوون درخور این عزاداری، برخوردهای قهری فقط به پنهان شدن این نوع آسیب‌ها می‌انجامد. در چنین شرایطی، این خود مردم هستند که می‌توانند و باید حرمت ماه محرم را نگه دارند و فرهنگ عاشورا را حفظ کنند.

سوگواران در مصرف برق صرفه جویی کنند

شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ از مردم تهران بویژه مسوولان هیات‌های مذهبی و تکایا خواست در این ایام با صرفه جویی در مصرف برق، تامین برق پایدار برای همه شهروندان را فراهم کنند. روابط عمومی شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ با انتشار اطلاعیه‌ای با عرض تسلیت و تعزیت به مناسبت فراررسیدن ماه محرم و ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و با توجه به مشهود بودن استفاده از برق‌های غیرمجاز در این ایام از سوی برخی از تکایا و هیات‌های مذهبی از مسوولان تکایا خواست به منظور جلوگیری از خطرات استفاده از برق‌های غیرمجاز و پیامدهای ناشی از آن از برقراری انشعاب غیرمجاز اکیدا خودداری کرده و جهت تامین برق موقت برای تکایا و هیات‌های عزاداری به منطقه برق خود مراجعه کنند. این شرکت از مسوولان و خادمان هیات‌های مذهبی و تکایا خواسته است در ایام سوگواری ماه‌های محرم و صفر ضمن عدم استفاده از چراغ‌های پرمصرف و جایگزین کردن آنها با چراغ‌های کم مصرف یا LED و عدم استفاده از ریسه‌های برق به منظور جلوگیری از بروز حوادث و ایمنی بیشتر شبکه برق رسانی، هرگونه اتصال تجهیزات جدید برقی را با هماهنگی قبلی با مناطق برق انجام دهند.