ویژگی های دوست واقعی در شرح حدیثی از امام صادق(ع)

در درس خارج فقه رهبر معظم انقلاب بیان شد

حضرت آیت الله خامنه‌ای روز گذشته در درس خارج فقه، حدیثی از حضرت امام جعفر صادق(ع) بیان کردند و «ویژگی‌های دوست واقعی» با توجه به این حدیث را شرح دادند. به گزارش فارس به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنه‌ای، شرح حدیثی از حضرت امام جعفر صادق(ع) توسط مقام معظم رهبری در جلسه درس خارج فقه در تاریخ 20 دی ماه 89 (پنجم صفر 1432) بیان شد که به شرح زیر است: الإمامُ الصّادقُ علیه السلام:

«لاتَکونُ الصَّداقَةُ إلّا بِحُدُودِها فَمَن کانَت فیهِ هذهِ الحُدودُ او شَی ءٌ منْها فَانْسِبْهُ اِلی الصَّداقَةِ وَ مَنْ لَمْ یکُنْ فیهِ شَیء وإلّا فلاتَنسِبْهُ إلی شَی ءٍ مِن الصَّداقَةِ فَاوَّلُها ان تکونَ سَرِیرَتُهُ و عَلانِیتُهُ لکَ واحِدَةً والثانیةُ ان یری زَینَکَ زَینَهُ وشَینَکَ شَینَهُ والثالثةُ ان لاتُغَیرَهُ علَیکَ وِلایةٌ ولامالٌ والرابعةُ لایمنَعُکَ شَیئاً تَنالُهُ مَقدُرَتُهُ والخامسةُ وهی تَجمَعُ هذهِ الخِصالَ ان لایسلِمَکَ عِندَ النَّکَباتِ.» (شافی، ص651) فی الکافی، عن الصّادق (علیه السّلام):

«لاتکون الصّداقة الاّ بحدودها».

صداقت مرزهایی دارد که اگر این خطوط اصلی و این مرزها وجود داشت، صداقتی که آثار فراوان شرعی و برادری شرعی بر آن مترتب است، مترتب خواهد شد؛ والاّ نه. «فمن کانت فیه هذه الحدود او شی ء منها فانسبه الی الصّداقة». حالااگر همه حدود هم نبود، بعضی از این خطوط و مرزها باید باشد تا صداقت صدق کند. «و من لم یکن فیه شی ء منها فلاتنسبه الی شی ء من الصّداقه فاوّلها ان تکون سریرته و علانیته لک واحده». اول این است که ظاهر و باطنش با تو یکسان باشد. این جور نباشد که در ظاهر اظهار دوستی کند، [اما] در باطن با تو دشمن باشد یا اینکه دوست نباشد حداقل خیر تو را نخواهد. این اولین شرط صداقت است. «و الثّانیه ان یری زینک زینه و شینک شینه»؛ [دوم اینکه] آنچه را که زینت توست، زینت خود بداند؛ آنچه عیب توست، عیب خود بداند. اگر شما به مقام علمی دست پیدا می‌کنید، یا یک کار برجسته ای می‌کنید که زینت برای شماست، این را برای خودش زینت بداند. اگر خدای نکرده چیزی در شما هست، صفتی، کاری، عملی که موجب عیب شماست، این را عیب خودش بداند؛ که طبعاً آثاری بر این مترتب است. سعی می‌کند برطرف کند، سعی می‌کند آن را پنهان کند. این جور نباشد که منتظر بماند تا شما یک لغزشی پیدا کنید، خوشحال بشود از این لغزش. صداقت این نیست. «و الثّالثه ان لاتغیره علیک ولایة و لامال»؛ [سوم اینکه] اگر به یک قدرتی، حکومتی، ریاستی دست پیدا کرد، یا به یک مالی دست پیدا کرد، ثروتمند شد، وضعش با تو عوض نشود، تغییر نکند. بعضی‌ها این جوری اند دیگر. با آدم رفیقند، به مجرد اینکه به یک مال و منالی، پولی، زندگی ای، چیزی می‌رسند، آدم می‌بیند اصلاً نمی شناسند آدم را. اصلاً نمی شناسد، کانه نمی شناسد آدم را؛ از این قبیل هم دیده ایم آدم هایی را. این جور نباشد. داشتن مال و مقام او را عوض نکند، وضعش را با تو [عوض نکند]. «و الرّابعه ان لایمنعک شیئا تناله مقدرته»؛ [چهارم اینکه] هر کار از دستش برمی آید، از تو دریغ نکند. خدمتی می‌تواند بکند، کمکی، وساطتی، توصیه ای، هر کار می‌تواند برای تو بکند و خیری به تو برساند؛ از این امتناع نکند. «و الخامسه و هی تجمع هذه الخصال ان لایسلمک عند النّکبات»؛ [پنجم اینکه] در نکبت‌ها و رویگردانی‌های دنیا تو را رها نکند. [اگر] به یک مشکلی دچار شدی، [به یک] بیماری ای دچار شدی، سختی ای پیدا کردی؛ انواع و اقسام سختی‌ها دیگر ـ حالادر زمان ما ملاحظه می‌کنید؛ سختی‌های سیاسی و سختی‌های اقتصادی و حیثیتی و همه چی هست دیگر؛ انواعش را داریم می‌بینیم، که در گذشته در دوران هایی اینها را نمی‌دیدیم، لیکن حالا جلوی چشم ماست. امتحان‌ها فراوان است ـ [در] این طور موارد تو را رها نکند، کمک کند.