كلمات كليدي : شركت مختلط سهامی، سهام، مسئولیت تضامنی، هیات نظارت
شرکت مختلط سهامی شرکتی است که در تحت اسم مخصوصی بین یک عده شرکای سهامی و یک یا چند نفر شریک ضامن تشکیل میشود. شرکای سهامی کسانی هستند که سرمایه آنها به صورت سهام یا قطعات سهام مساوی القیمه درآمده و مسئولیت آنها به میزان همان سرمایهای است که در شرکت دارند. شریک ضامن، کسی است که سرمایه او به صورت سهام در نیامده و مسئول کلیه قرضهایی است که ممکن است علاوه بر دارایی شرکت پیدا شود. در صورت تعدد شریک ضامن مسئولیت آنها در مقابل طلبکاران و روابط آنها با یکدیگر تابع مقررات شرکت تضامنی خواهد بود.
با توجه به ماده فوق شرکت مختلط سهامی نیز مانند شرکت مختلط غیرسهامی دارای دو نوع شریک میباشد:
أ) یک یا چند نفر شریک ضامن که میزان مسئولیت آنها در قبال قرضهای شرکت، تضامنی است.
ب) یک عده شرکای غیر ضامن که در حکم سهامدار شرکتهای سهامی بوده و حدود مسئولیت آنان تا میزان آوردهشان میباشد .
در شرکت مختلط سهامی سهمالشرکه شرکای غیرضامن به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده و مانند شرکتهای سهامی قابل نقل و انتقال میباشد.
«در اسم شرکت باید عبارت (شرکت مختلط) و لااقل اسم یکی از (شرکای ضامن) قید شود.» (مفاد ماده 163 قانون تجارت)
وضعیت حقوقی شرکای شرکت:
در شرکت مختلط سهامی، شرکای سهامی که سرمایه آنها به صورت سهام با ارزش مساوی درآمده و حق دخالت در امور شرکت را ندارند و فقط حق نظارت بر آن را دارند و مکلفند آورده خود را کاملاً پذیرهنویسی کرده و لااقل ثلث آن را به صورت نقد در موقع تأسیس شرکت بپردازند.
شریک یا شرکای ضامن در شرکت مختلط سهامی،در صورت تعدّد شریک ضامن، مسئولیت آنان در مقابل طلبکاران و روابط آنها با یکدیگر تابع مقررات شرکت تضامنی خواهد بود.
شرکای مزبور، مدیریت شرکت را به عهده دارند و سرمایه را در این شرکت فقط شرکای سهامی تأمین میکنند و شریک ضامن ملزم به سرمایهگذاری نبوده و فقط با انجام کار و فعالیت صنعتی خود، اداره امور شرکت را عهدهدار میگردد و در مقابل، قسمتی از منافع شرکت را که معمولاً به نسبت یک دوم، یک سوم و یا یک چهارم است، در پایان سال مالی دریافت مینماید.
تشکیل شرکت مختلط سهامی:
شرکت مختلط سهامی مانند شرکت مختلط غیرسهامی دارای اسم مخصوصی میباشد.
بدیهی است در مدارک ثبت شرکت و آگهی مربوطه آن نام شرکاء ضامن باید قید گردد تا اشخاص ثالث بتوانند از وجود آنان اطلاع پیدا کنند. با در نظر گرفتن مفاد ماده 165 قانون تجارت و اصول پیشبینی شده برای شرکتهای سهامی که در مورد شرکتهای مختلط سهامی نیز جاری است، میتوان نتیجه گرفت که برای تشکیل شرکت مختلط سهامی، علاوه بر شرکتنامه، تنظیم اساسنامه جداگانه نیز لازم است.
اداره شرکت مختلط سهامی:
«مدیریت شرکت سهامی مخصوص به شریک یا شرکای ضامن است» (مفاد ماده 164 قانون تجارت)
قانون تجارت صلاحیت خاصی برای مدیر شرکت در نظر نگرفته و مدّت مدیریت محدود نیست.
نظارت در امور شرکت مختلط سهامی:
مطابق (ماده 165 قانون تجارت) نظارت در امور شرکتهای مختلط سهامی با هیأتی است مرکب از لااقل سه نفر از شرکاء که از طرف مجمع عمومی صاحبان سهام انتخاب میشوند.
انتخاب اعضای هیأت نظارت میتواند علاوه بر شرکای صاحب سهم حتّی از میان شرکای ضامن نیز باشد؛ حق نظارت صاحبان سهام شرکت فردی نیست و تنها از طریق هیأت نظارت اِعمال خواهد شد.