چگونگی رفتار با همسایه

وجود همسایه خوب، برای آدمی نعمتی ارزشمند و همسایه خوب بودن، مایه محبت و دوستی است. دل‌ها همواره متوجه جایی می‌شود که نیکی و مهربانی در آن حاکم باشد و هرجا که شهد خیر باشد، افراد گرد هم می‌آیند. نقش رفتار نیک در همسایگی، در ایجاد الفت‌های اجتماعی، فراوان است. حضرت علی (ع) می‌فرماید: «مَنْ حَسُنَ جِوارِه کَثُرَ جیرانُهُ؛ آن که همسایگی اش نیکو باشد، همسایگانش روزافزون می‌شود.» ایشان در حدیثی دیگر می‌فرماید: «حُسْنُ الجوار یَعْمُرُ الدّیارَ و یزیدُ فی الاعمار؛ خوش همسایگی، هم آبادی‌ها را آباد و هم عمرها را زیاد می‌کند». امام صادق (ع) نیز در سخنی فرمود: «بر شما باد نماز خواندن در مسجدها و همسایگی خوب با مردم». گاهی تحمل سختی‌ها و ناسازگاری‌های همسایگان، برای حُسن هم جواری لازم است. اگر بخواهیم روابط مان از هم نگسلد، باید صبور بود و تحمل کرد و بدی را با بدی پاسخ نداد. رفت و آمد، رسیدگی، احوالپرسی، یاری، عیادت، انفاق و صدقه، رفع نیاز و همدردی، از جمله وظایفی که برعهده همسایه و نیز نشانه جوانمردی و انسان دوستی است. حضرت علی (ع) می‌فرماید: «مِنَ المُروّهِ تَعَهُّدُ الجیرانِ؛ رسیدگی به همسایگان، جوانمردی است». همچنین حضرت امام باقر علیه السلام یکی از ویژگی‌های مهم شیعه را، رعایت حق همسایگی می‌داند و می‌فرماید: والتعاهُدُ لِلجیرانِ مِنَ الفُقراءِ وَ اَهلِ المَسکَنَهِ وَ الغارِمینَ و الاَیتام. از نشانه‌های پیروان ما، رسیدگی به همسایگان نیازمند و تهی دست و بدهکاران و یتیمان است. انسان شرافتمند و با وجدان چگونه می‌تواند آسوده خاطر و با شکم سیر بخوابد، در حالی که در همسایگی او محروم و گرسنه و نیازمند باشد و با آنکه او می‌تواند گرهی را از آنان بگشاید، کوتاهی کند!؟ چگونه می‌تواند این سخن پیامبر را از یاد ببرد که: ما امَنَ بی مَنْ باتَ شَبعانا وَ جارُهُ المُسلمُ جائعٌ. هر کس سیر بخوابد، در حالی که همسایه مسلمانش گرسنه باشد، به من ایمان نیاورده است! اگر این حق و حریم اسلامی، مسئولانه شناخته و رعایت شود، در جامعه اسلامی نیازمند و گرفتاری که صورت خود را با سیلی سرخ نگه دارد، پیدا نخواهد شد.