دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

بدیع

No image
بدیع

كلمات كليدي : بديع، ابداع، خدا، خلقت

بدیع از ماده "بدع" به معنای بوجود آوردن چیزی بدون سابقه و نمونه قبلی است.[1]

بدیع از اسم‌های خداوند است که در قرآن دو بار به صورت؛

« بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ »[2]

«او پدید آورنده آسمان‌ها و زمین است»

آمده که با این عنوان (اسمی از اسمای الهی) دو معنا می‌تواند داشته باشد.[3]

1-کسی که مثل و مانندی ندارد[4] در این صورت مفهوم و معنای بدیع مانند مفهوم آیه؛

« لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیئ »[5]

«هیچ چیز همانند او نیست» خواهد بود.

2- آفریننده‌ای که مخلوقات را بدون الگو و مثل و مانندی که بر او سبقت داشته باشد، ایجاد کرده است.[6] اکثر مفسران همین معنا را از آیه؛« بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ »استفاده کرده‌اند.

امام محمد باقر (ع) در تفسیر این آیه فرموده‌اند:

«خداوند همه چیز را با علم خود، بدون مثال و نمونه قبلی ابداع و ابتکار کرد و آسمانها و زمین را آفرید در حالی که آسمان و زمینی نبود»[7]

بدیع بودن خداوند و نفی فرزند از او

در هر دو آیه‌ای که «بدیع» در آنها به کار رفته، بدیع بودن خداوند دلیل نفی فرزند از او قرار داده شده است. آیاتی که قبل از این دو آیه آمده‌اند به ادعای یهود، نصاری و مشرکین که معتقد بودند خداوند پسران و دخترانی دارد[8] اشاره می‌کنند.

« وَخَرَقُواْ لَهُ بَنِینَ وَبَنَاتٍ بِغَیْرِ عِلْمٍ »[9]

«و برای خدا، به دروغ و از روی جهل، پسران و دخترانی ساختند»

« وَقَالُواْ اتَّخَذَ اللّهُ وَلَدًا »[10]

«یهود و نصاری و مشرکان گفتند: خداوند فرزندی برای خود انتخاب کرده است»

و بلافاصله بعد از این آیات در رد این ادعا می‌فرماید:

« بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ »

«خداوند کسی است که آسمانها و زمین را ایجاد کرده»

آیا هیچکس دیگر چنین کاری را کرده و یا قدرت بر آن دارد تا شریک او در عبودیت شمرده شود. خداوند خالق هر چیزی است، و صاحب فرزند نمی‌تواند خالق فرزند باشد چون فرزند جزئی از پدر است که به وسیله عمل لقاح به محیط تربیتی رحم منتقل می‌شود، و معقول نیست که جزء ‌خداوند مخلوق خودش باشد.[11] همچنین خداوند آسمانها و زمین را به عنوان ابداع آفریده یعنی هیچ موجودی خلقتش از روی الگو انجام نگرفته و افعال خداوند مانند افعال دیگران جنبه تقلید و تشبیه ندارد، بنابراین داشتن فرزند که فرع بر وجود مثل و مشابه قبلی است، درباره خداوند متصور نیست.[12]

مقاله

جایگاه در درختواره علوم قرآن و حدیث - قرآن‌پژوهی - خداشناسی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

ادات استفهام

ادات استفهام

"استفهام" مصدر باب "استفعال" از ماده‌ی "فهم" و در لغت به معنای پرسیدن به جهت شناختن و فهمیدن است.
No image

بَدَل

"بَدَل" بر وزن "فَعَل" اسم از ماده‌ی "بدل" و در لغت به معنای جانشین است. در اصطلاح نحو "بدل" تابعی است که حکم نسبت داده شده به متبوع در جمله، به آن (تابع)نسبت داده می‌شود و در واقع تابع (بدل)، مقصود حقیقی گوینده است
No image

ارتباط "تمییز" و "حال"

این نوشتار در دو بخش با ذکر تفاوت و شباهت میان "تمییز" و "حال"، به مقایسه آن دو می‌پردازد
No image

اشکال "بدل" و "مبدل منه"

این نوشتار به بررسی اشکال "بدل" و "مبدل‌منه" در کلام به اعتبار نوع آن دو از جهت مفرد یا جمله بودن، اسم یا فعل بودن می‌پردازد
No image

تأویل "موصول حرفی" و "صله" به "مصدر"

در این نوشتار ابتدا چگونگی و مراحل تأویل به مصدر در دو موصول حرفی "أن" و "أنَّ" و صله‌ی آن دو بیان شده و در سایر موصول‌های حرفی ("أن" مخففه، "لو"، "کَی" و "ما") همچون طریقه مذکور در "أن" و "أنَّ" عمل می‌شود و در پایان به نکاتی پیرامون تاویل به مصدر اشاره می‌شود.

پر بازدیدترین ها

No image

صیغه تعجب

این نوشتار به صورت جداگانه در هر یک از دو صیغه قیاسی تعجب به بررسی نحوه ساخت صیغه، اعراب جمله تعجبی، احکام و برخی نکات هر یک پرداخته و در پایان به نکاتی پیرامون صیغه تعجب اشاره خواهد داشت.
No image

"لا"ی نفی جنس

No image

اشتغال

اشتغال، بر وزن إفتعال از ماده‌ی"شغل" است که در لغت به معنای سرگرم شدن بوده[1] و هرگاه با "عن"[2] متعدی شود، متضمن معنای اعراض (رویگردان شدن) خواهد بود.
No image

مفعول مطلق

عنوان مورد بحث یک ترکیب وصفی و مشتمل بر دو لفظ "مفعول" و "مطلق" است. "مفعول"، اسم مفعول از ماده‌ی‌‌ ‌‌"فعل" و در لغت به معنای معمول و انجام یافته است
No image

احکام منادا

این مجموعه به بررسی احکام و مباحث مرتبط با منادا و بررسی ویژگی‌های چند منادای خاصّ می‌پردازد.
Powered by TayaCMS