عبرت گيری از دنيا برای آباد كردن آخرت

جرعه های معرفت

شرح حديث معصومين (ع) در كلام رهبر انقلاب

عن الصادق (عليه السلام) انهّ قالِ لرجلٍ: احکِم امرَ دينکِ کما احکَم اهلُ الدّنيا امرَ دنياهم فإنمّا جُعلَت الدنيا شاهداً يعُرَف بها ما غاب عنها من الآخرةً فاعرفِ الآخرةً بها و لاتنَظر الي الدنيا الاّ باعتبِار.[1]

[امام صادق (ع) فرمود: كار دينت را استوار ساز، چنانكه دنياداران، كار دنيايشان را استوار مي سازند؛ زيرا دنيا، در حقيقت، علامت و گواهي قرار داده شده تا با آن، غيب دنيا، يعني آخرت، شناخته شود. پس به وسيله دنيا، آخرت را بشناس و به دنيا، جز با ديده اعتبار منگر].

آن طور که مردم دنيا در کار دنيا محکم کاري مي کنند، انواع و اقسام حيله ها و شگردها و زبانبازي ها را به کار مي برند براي اينکه کار دنيايشان رو به راه بشود! اگر يک مَنفذي و راهي وجود داشته باشد که آنها را به آن منافع مطلوبِ خودشان نزديک کند و به ذهن آنها برسد، حتماً آن راه را خواهند پيمود، يعني رها نمي کنند.

ببينيد اهل دنيا دربارۀ دنيايشان چطورند، شما هم دربارۀ دينتان اينطور باشيد! مي فرمايند: ما دنيا را يک شاهدي، نمونه اي، آينه اي از آخرت قرار داديم. يک اموري را در دنيا مشاهده می‌کنيد، اينها را اماره قرار بدهيد براي شناخت آنچه در مورد آخرت بايد انجام داد.

مراد اين است اهداف و اغراضي که در دنيا داريد، جز از طريق وسائلش، اين اغراض به دست نمي آيد. مثلاً اگر بخواهيد سلامت جسماني پيدا کنيد، يک ابزارهايي دارد، نمي شود انسان بدون ورزش، بدون خوردن غذاي مقوّي، بدون زندگي کردن در هواي خوب، متوقع باشد که مزاج سالم و بدنِ نيرومندي داشته باشد! همۀ اهداف و غايات، متوقفّ بر مقدّمات است.

در مورد آخرت هم همين طور است، اينکه انسان بخواهد به اهداف اخروي، به رضوان الهي دست بيابد در حالي که مقدمات آن را انجام ندهد، اين، شدني نيست، عملي نيست. نه تضرّع، نه استغفار، نه اعمالِ واجب، نه اجتناب از محرّمات، اگر هيچکدام نباشد در عين حال انسان توقع داشته باشد آن اغراض و اهداف و خواسته هاي اخروي براي او فراهم بشود، اين، امکان ندارد، همچنانکه در دنيا امکان ندارد. به دنيا جز با چشم اعتبار نگاه نکن! نگاه کنيد در امور دنيا و از آن، عبرت بگيريد که به درد آخرتتان بخورد.

[1]- الشافي، ص 850

*شرح حديث در ابتداي درس خارج ، 22/2/92 به نقل از مشرق

روزنامه كيهان، شماره 21802 به تاريخ 5/10/96، صفحه 6 (معارف)