پرهیز از تنبلی و کسالت

پرهیز از تنبلی و کسالت

قال باقرالعلوم(ع): «الکَسَلُ یَضُرُّ بالدِّینِ و الدُّنیا» (تحف العقول، ترجمه احمد جنّتی، ص666)

تنبلی و سستی و تأخیر در کارها، یکی از چیزهایی است که در روایات به‌شدت مورد نکوهش و مذمّت قرار گرفته؛ چراکه انسان با تنبلی هیچ موفقیّتی، در زندگی به‌دست نخواهد آورد؛ بلکه انسان با چنین روحیه‌ای در تمام کارها شکست خواهد خورد و فرصت‌ها و موقعیّت‌های خوب زندگیِ خود را یکی پس از دیگری از دست خواهد داد. حضرت علی (ع) در این باره می‌فرمایند:

«آفةُ النُجحِ الکسلُ»[1]

آفت پیروزی در کارها تنبلی است.

کسی که در کارها تنبلی می‌کند و آن‌را به امروز و فردا می‌اندازد هیچ کاری را به سر منزل مقصود نمی‌رساند؛ بلکه در هر کاری، یا آن‌را نیمه تمام، می‌گذارد و یا آنکه، آن‌را از اوّل شروع نمی‌کند. امام باقر(ع) در روایتی از تأخیر در کارها و امروز و فردا کردن به‌شدت نهی کرده و می‌فرمایند:

«إِیَّاکَ وَ التَّسْوِیفَ فَإِنَّهُ بَحْرٌ یَغْرَقُ فِیهِ الْهَلْکَى‌»[2]

از تأخیر و مسامحه در کارها بپرهیز؛ چراکه آن دریایی است که بسیاری از مردم در آن غرق هستند.

انسانی که در کارها سستی می‌کند و کارهای خود را دائما به امروز و فردا می‌اندازد، نه تنها در زندگی مادّی و دنیوی خود متضرّر می‌شود، بلکه چنین انسانی علاوه‌بر از دست دادن دنیای خود، آخرت خویش را نیز تباه کرده است. حضرت علی(ع) می‌فرماید:

«الکَسَلُ یُفسِدُ الآخرهَ»[3]

کسالت و تنبلی آخرت انسان را تباه می‌کند

انسانی که روحیه تنبلی و بی‌حالی بر او حاکم شود، برای کسب فضایل انسانی نیز تلاشی نخواهد کرد. بنابراین نه تنها انسان نباید در کارها و وظایف خود دچار تنبلی شود، بلکه باید در تمام کارها با همّت و تلاشی مضاعف هر روز بهتر از روز قبل در زندگی مادّی و معنوی خود تلاش کند و در این راه با همّت و تلاش خستگی‌ناپذیر در جهت بهبود وضع موجود قدم بردارد.

• [1]. آمدی، عبدالواحد بن محمد؛ تصنیف غررالحکم ودررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1378، چاپ دوم، حدیث 10617، ص436.
• [2]. حرانی، ابن شعبه؛ تحف العقول، احمد جنتی، تهران، شرکت چاپ و نشر بین‌الملل، 1387، ص630.
• [3]. نوری، حسین؛ مستدرک‌الوسائل، قم، آل‌البیت، 1408هق، چاپ اول، ج13، ص45.