صله رحم

صله رحم

الباقرُ(ع):ثَلاثَهٌ مِن مَکَارِمِ الدُّنیَاوَالآخِرَةِ:أَن تَعفُوَ عَمَّن ظَلَمَکَ وَ تَصِلَ مَن قَطَعَکَ وَ تَحلُمَ إِذَا جُهِلَ عَلَیک

یکی از چیزهایی که در روایات مورد تأکید و توجّه بسیار زیاد قرار گرفته، پیوند و صله رحم با خویشاوندان است؛ به‌طوری که انسان حق ندارد که با خویشاوندان خود قطع رحم کند. در روایات وارد شده که مردى خدمت پیغمبر(ص) آمد و عرض کرد: یا رسول اللَّه! فامیل من تصمیم گرفته‌اند بر من حمله کنند و از من قطع رابطه کنند و دشنامم دهند. آیا من حق دارم آنها را ترک گویم؟ فرمود: در آن صورت خدا همه شما را ترک می‌کند، عرض کرد: پس چه کنم؟ فرموند، با هرکه از تو بُرید، بپیوند و به هر که تو را محروم کرد، عطا کن و از هر که به تو ستم کرد، در گذر؛ زیرا اگر چنین کاری انجام دهی، خدا تو را بر آنها یارى می‌دهد.[1] در روایتی از پیامبر اکرم (ص) نقل شده که می‌فرمایند:

«لا یَدخُلُ الْجَنَّهَ قَاطِعُ رَحِم‌»[2]

کسی که قطع رحم می‌کند وارد بهشت نمی‌شود.

‌حسن بن علی‌اصغر بن امام سجّاد(ع) پسر عموی امام صادق(ع) از دلاور مردان شجاع و پر صلابت بود؛ به‌طوری که به او رُمح آل ابوطالب ‌(نیزه خاندان ابوطالب) می‌گفتند و از آنجا که بینی پهن داشت، به (حسن أفطس) معروف گردید. او در ماجرای قیام عبدالله محض (فرزند حسن مثلّث، ‌نواده امام حسن مجتبی(ع)) بر ضدّ منصور دوانیقی (سوّمین طاغوت عباسی) پرچمدار آن قیام بود و بر سر همین موضوع، کدورتی با امام صادق(ع) داشت؛ به حدّی که یک بار با کارد پهن به امام صادق(ع) حمله کرد، تا آن حضرت را بکشد. ‌سالمه یکی از کنیزهای امام صادق(ع) می‌گوید: زمانی‌که امام صادق(ع) در بستر شهادت قرارگرفت، در بالینش بودم و پرستاری می‌کردم. آن حضرت بی‌هوش شده وقتی که به هوش آمد، به من فرمودند: هفتاد دینار به حسن أفطس بدهید! و فلان مقدار و فلان مقدار به فلان کس و فلان کس بپردازید. من به آن حضرت عرض کردم: آیا به مردی که با کارد پهن و تیز به شما حمله کرد و می‌خواست شما را بکشد، هفتاد دینار بدهیم؟! امام صادق(ع) فرمودند: آیا نمی‌خواهی مشمول این آیه باشم که خداوند می‌فرماید:

«والّذینَ یَصِلُونَ مَا أمَرَ اللهُ بِهِ أن یُوصَلَ وَ یَخشَونَ ربَّهُم و یَخَافُونَ سوءَ الحِسَابِ»[3]

و آنها که پیوندهایى را که خدا دستور به برقرارى آن داده، برقرار می‌دارند و از پروردگارشان مى‌ترسند و از بدى حساب (روز قیامت) بیم دارند.

سپس فرمودند: «آری ای سالمه! خداوند بهشت را آفرید و پاکیزه و خوشبو ساخت به‌طوری که بوی خوش آن، فاصله مسیر دو هزار سال راه، به مشام انسان می‌رسد، ولی این بوی خوش، به مشام دو نفر نمی‌رسد:

1- قطع‌کننده پیوند خویشاوندی 2- عاقّ والدین.[4]