دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

حج

کسی که حجّ خانه خدا بجا آورد ...همچون روزی که از مادر زائیده از گناهان خارج می‌شود. (سوگندهای پر بار قرآن، آیت الله مکارم شیرازی)
حج
حج

حج[1]

قال رسول الله (ص):«مَنْ حَجَّ الْبَیْتَ ... خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِه‌ کَیَوْمٍ وَلَدَتْهُ امُّهُ» (عوالی اللئالی، ج 1، ص 426، ح 113)

در برنامه‌هاى اسلام، سه نوع اجتماع به چشم مى‌خورد:

1. اجتماع روزانه‌

نمازهاى پنجگانه هنگامى که به جماعت برگزار مى‌گردد، باعث مى‌شود که اهل هر محلّه‌اى روزى حداقل سه بار گردهم آیند. این گردهمایى از نظر اسلام بسیار با اهمیّت است، تا آنجا که اگر این گونه اجتماعات از ده نفر تجاوز کند، ارزش و ثواب آن قابل اندازه‌گیرى نیست.

به روایتى از پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله در این زمینه توجّه کنید:

«جبرئیل به همراه هفتاد هزار فرشته، پس از نماز ظهر نزد من آمدند. جبرئیل گفت: پروردگارت سلام مى‌رساند، و دو هدیه برایت فرستاده است. پرسیدم: آن دو هدیه چیست؟ گفت: ... و دیگرى خواندن نمازهاى روزانه به جماعت. پرسیدم: اى جبرئیل! ثواب نماز جماعت براى امّت من چقدر است؟ گفت: اگر دو نفر باشند، خداوند براى هر نفر در مقابل هر رکعت صد و پنجاه نماز منظور مى‌کند، و اگر سه نفر باشند ششصد نماز، واگر چهار نفر شوند، هزار و دویست نماز، و چنانچه پنج نفرباشند دو هزار و چهارصد نماز، و ... و اگر از ده نفر بیشتر شوند، چنانچه تمام آسمانها کاغذ، و تمام دریاها مرکّب، و تمام درختان قلم، و تمام جنّ و انس و فرشتگان نویسنده شوند، قادر بر شمارش ثواب یک رکعت آن نخواهند شد ...».[2]

با توجّه به روایت پرمعناى فوق، سعى کنیم این اجتماع روزانه را براحتى از دست ندهیم.

2. اجتماع هفتگى‌

در این اجتماع تمام مردم شهر شرکت مى‌کنند؛ و تشکیل آن تا یک فرسخ از هر سمتى ممنوع است. جالب اینکه این اجتماع با ویژگیهاى مذکور، مخصوص پیروان مکتب اهل‌بیت است. زیرا اهل سنّت هر چند نماز جمعه مى‌خوانند، ولى نماز جمعه آنان همانند نماز جماعت در مساجد مختلف شهر برگزار مى‌گردد، و مثل نماز جمعه شیعیان در مکان واحدى اقامه نمى‌گردد. در این اجتماع، خطیب جمعه مسائل مورد نیاز مردم از قبیل مسائل اجتماعى، اخلاقى، سیاسى و مانند آن را در خطبه‌ها مطرح مى‌کند. توفیق شرکت در این اجتماع بزرگ را نیز نباید براحتى از دست داد.

3. اجتماع سالانه‌

شرکت کنندگان در این اجتماع بسیار متنوّع هستند. از کشورهاى مختلف اسلامى و غیر اسلامى، از نژادهاى مختلف، سیاه و زرد و سفید، عرب و فارس و ترک و دیگر مسلمانان، همه و همه به سمت سرزمین وحى حرکت مى‌کنند، تا در اجتماع سالانه حج شرکت کنند. هنگامى که انسان در مسجدالنّبى و مسجدالحرام در کنار مسلمانهاى دیگر کشورها قرار مى‌گیرد، که علیرغم تفاوتهاى فراوان در شکل ظاهرى و دیگر جهات، همه به سمت یک قبله نماز مى‌گزارند، و خداى واحدى را پرستش مى‌کنند، و بر رسالت پیامبر واحد شهادت مى‌دهند، و معتقد به جهان آخرت هستند، ازخوشحالى در پوست خود نمى‌گنجد. امّا افسوس و صد افسوس که از این اجتماع بزرگ و بى‌نظیر حساب شده سالانه، بهره‌گیرى لازم نمى‌شود، که اگر چنین بود، قطعاً وضع مسلمانان به شکل دیگرى بود.

    پی نوشت:
  • [1] .مکارم شیرازی، ناصر؛ سوگندهاى پر بار قرآن‌، قم، مدرسه الامام علی بن ابی طالب (ع)، 1386، ص 162
  • [2] .عروة الوثقى، ج 1، ص 762؛ مستدرک الوسائل، ابواب صلاة الجماعة، باب 1، ح 1.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

پر بازدیدترین ها

No image

صدقه به فامیل واجبتر است یا دیگران؟!

نظر به این‌ که هر شخصی نسبت به بستگانش آگاهی بیشتری دارد و اگر در میان آنان شخص نیازمندی باشد وی را می‌شناسد بر این اساس، اگر همه ما به این وظیفه عمل کنیم دیگر در جامعه، نیازمند و فقیری موجود نخواهد بود.
No image

آداب معاشرت اجتماعی از نظر قرآن و اسلام

اینكه درمعاشرت چه معیارهایی را درنظر داشته باشیم تا معاشرت های ما انسان ساز و جامعه ساز باشد و ما را درمسیر اهداف و فلسفه آفرینش یاری رساند، موضوعی است كه درآیات دیگر قرآن به آن توجه داده شده است. در قرآن دست كم می توان هفت معیار و ملاك برای معاشرت های انسانی شناسایی كرد كه در اینجا به طور اجمال به آنها پرداخته می شود.
No image

معاشرت با انسان های دیگر از نظر اسلام

برخورد با دیگران به عنوان انسان وهمنوع ، صرف نظر از هر چیز دیگری . اسلام به این نوع معاشرت تأكید دارد و حدود و چهار چوبه كلی روابط و اخلاق جهانی مسلمانان را مشخص می‌كند.
No image

بهترین روش رفتار با دیگران از کلام رسول ‏اکرم(ص)

اگر روشى را دوست دارید که مردم آن گونه با شما رفتار کنند، به همان روش با دیگران برخورد کنید. هر چه را براى دیگران پیشنهاد مى‏کنید همان بهترین روش است و شما نیز بر اساس آن با آنان رفتار کنید. زیرا انسان جز انتظار خوش رفتارى از مردم ندارد، کمترین اهانتى را از سوى آنان نمى‏پذیرد راضى نیست که کسى به او تهمت زند، و نمى‏پسندد که کسى از معایب او پیش دیگران سخن بگوید هر چند آن عیوب را واقعا داشته باشد.
Powered by TayaCMS