اهمیت تفکر صحیح در زندگی

امروز در چه جایگاهی قرار دارید؟آیا به اهداف و آرزوهایتان رسیده اید و یا در دریای متلاطم شكست در حال دست و پا زدن هستید ؟آیا فكر می‌كنید فرد موفقی هستید یا هنوز تا موفقیت صد‌ها گام فاصله دارید؟پاسخ به این سوالات را اندیشه و فكر شما نسبت به مسائل گوناگون در گذشته روشن می‌كند، بدین معنا كه اگر اهل فكر و تامل باشید اكنون تا مقدار قابل توجهی توانسته‌اید به اهداف خود برسید ولی اگر بدون فكر و اندیشه دست به انجام هر كاری می‌زدید مطمئنا امروز جزو گروه دوم هستید و هنوز برای رسیدن به موفقیت كیلومترها باید طی كنید.به یقین می‌توان گفت كه اندیشه و تفكر صحیح نقش به‌سزایی در آینده افراد دارد و جزو عوامل مهمی‌است كه سعادت و شقاوت افراد در دنیا و آخرت را رقم می‌زند و به همین جهت یادگیری مهارت‌های چگونه فكر كردن و همچنین پرورش استعداد‌های فكری می‌تواند نقش به‌سزایی در پیروزی شما در عرصه‌های مختلف زندگی ایفا كند .برای پرورش قوای فكر و تعقل راهكار‌های فراوانی مطرح شده است ،اما در این میان آیات و روایات اسلامی‌با نسخه‌های طلایی كه در زمینه پرورش و استفاده صحیح از قوای فكر و تعقل دارند به خوبی هرچه تمام تر راهكارهایی را برای ما بیان كرده اند كه با عملی كردن آنها می‌توانیم تحولی بزرگ در فكر و اندیشه خود به وجود بیاوریم كه در این بخش به برخی از مهمترین آنها اشاره می‌كنیم:

افكار و آدم‌های مختلف

یكی از عوامل مهم در شكست افراد را می‌توان این تفكر غلط به حساب آورد كه فقط افكار من درست است و بقیه افراد در اشتباه هستند ،افرادی كه دارای این تفكر و اندیشه هستند افرادی است كه نمی‌توانند طعم لذت‌بخش موفقیت را در زندگی خود تجربه كنند.لذا اولین توصیه ای كه در ارتباط با مهارت‌های تفكر صحیح در آیات و روایات بیان شده این است كه اجازه بدهیم دیگران در مورد افكار ما اظهار نظر كنند چرا كه در این صورت هم با دیدگاه‌های افراد مختلف آشنا می‌شویم و هم می‌توانیم بهتر و صحیح‌تر فكر و در نتیجه تصمیم بگیریم . امیر مؤمنان علی(ع) یكی از ویژگی‌های افراد عاقل را این گونه بیان می‌كنند: «اَلا وَ اِنَّ اللَّبیبَ مَنِ اسْتَقْبَلَ وُجوهَ الاْراءِ بِفِكْرٍ صائِبٍ وَ نَظَرٍ فِىالْعَواقِبِ: بدانید عاقل، كسى است كه با فكر درست، به استقبال نظرات گوناگون برود و در عواقب امور بنگرد.» (غررالحكم، ح 2778)

روزه فكر بگیر

یكی از موانعی كه مانند سد آهنین می‌تواند از تفكر صحیح و مثبت ما در مورد مسائل مختلف جلوگیری كند، فكر و اندیشه به گناه و معصیت است ،تفكر در مورد گناه سبب می‌شود كه اندیشه آدمی‌بیمار شود و نتواند در شرایط گوناگون آنچنان كه باید و شاید تفكر كند و به همین جهت یكی از راهكارهای افزایش مهارت فكر و اندیشه در روایات روزه فكر معرفی شده است: امیرالمومنین علی(ع): صِیامُ القَلبِ عَنِ الفِكرِ فِى الآثامِ أفضَلُ مِن صِیامِ البَطنِ عَنِ الطَّعامِ: روزه گرفتن دل از فكر گناه ، برتر است از روزه گرفتن شكم از غذا (غرر الحكم: 5873).

اندیشه شما به خواب نرود

بعد از جنگ‌های مختلفی كه در دنیا به وقوع پیوسته است شاید بتوان پرخوری را عامل دوم در قتل و كشتار انسان‌ها معرفی كرد، عاملی كه علاوه بر كشتار میلیون‌ها انسان در سال‌های متمادی ضررهای مهم دیگری را برای جسم و روح افراد به دنبال دارد، ضررهای مهمی‌كه از یكی از آنها تعطیل شدن فكر و اندیشه آدمی‌است، حال اگر می‌خواهید فكر و اندیشه شما همیشه فعال و كارآمد باشد از پرخوری پرهیز كنید چنانچه لقمان حكیم به فرزندش توصیه می‌كند كه: «یَا بُنَىَّ اِذَا امتَلأََتِ المَعِدَهُ نَامَتِ الفِكْرَهُ وَ خَرِسَتِ الحِكْمَهُ وَ قَعَدَتِالاَعضَاءُ عَنِ العِبادَهِ: فرزندم هرگاه شكم پر شود، فكر به خواب مىرود و حكمت، از كار مى‌افتد و اعضاى بدن از عبادت بازمى‌مانند.» (مجموعه ورام، ج 1، ص 102). بهترین متفكران از قبل برنامه می‌ریزند، كسانی كه فقط برای امروز برنامه دارند نمی‌توانند به آرزوهای خود دست پیدا كنند چرا كه برای رسیدن به هدفی بزرگ باید از سال‌ها قبل اندیشه و تفكر كرد و هیچ فرد موفقی یك شبه به اهداف خود نرسیده است و به دلیل اهمیت این مساله است كهامام علی(ع) در نامه ای به جانشین والی بصره او را به تفكر و اندیشه در آینده توصیه می‌كند: «فَدَعِ الاِءْرافَ مُقْتَصِدا وَاذْكُرْ فِى الْیَوْمِ غَدا وَاَمْسِكْ مِنَ الْمالِ بِقَدْرِ ضَرُورَتِكَ وَقَدِّمِ الْفَضْلَ لِیَوْمِ حاجَتِكَ: از روى میانه‌روى و اعتدال، اسراف را رها كن و امروز به یاد فردا باش، از ثروت به اندازه ضرورت نگهدار و بیش از آن را براى روز نیاز خود (در قیامت) پیش بفرست.» (نهج‌البلاغه: نامه21)

كمی‌متفاوت‌تر فكر كنید

در حالی‌كه فكر و ذكر اطرافیان ما را پول و ثروت و رسیدگی به مسائل خانواده فرا گرفته است برای اینكه اندیشه و تفكر خود را تقویت كنید، توصیه می‌شود كمی‌متفاوت تر از دیگران فكر كنید كه برخی از مصادیق تفكر متفاوت را چنانچه در روایات اسلامی‌بیان شده است برای شما بیان می‌كنیم:الف: برای چند لحظه هم شده به دنیا فكر نكنید.سعی كنید در روز برای مدتی كمی‌هم كه شده ،فكر و اندیشه خود را از مسائل دنیوی تخلیه كنید كه بهترین وقتی كه می‌توان برای این مساله مشخص كرد، اوقاتی است كه شما مشغول نماز می‌شوید، این كار علاوه بر اینكه به شما آرامش می‌دهد سبب می‌شود كه گناهان گذشته شما نیز بخشیده شود چنانچه رسول خدا(ص) می‌فرمایند:«مَن صلّى رَكعتَینِ و لَم یُحَدِّثْ فیهِما نفسَهُ بِشَیءٍ مِن اُمورِ الدنیا غَفَرَ اللّه ُ لَهُ ذُنوبَهُ»؛ هر كه دو ركعت نماز بگزارد و در آن دو ركعت به هیچ امرى از امور دنیا فكر نكند ، خداوند گناهانش را مىآمرزد. (بحار الأنوار : 84/249/41 ).ب: تمام فكر خود را خانواده‌ات اختصاص نده. امیر مومنان علی(ع) در روایتی زیبا، دلیل اینكه انسان تمام فكر و اندیشه‌اش را به خانواده خود اختصاص ندهد این‌گونه بیان می‌كنند: « لا تَجعَلَنَّ أكثَرَ شُغلِكَ بِأهلِكَ ووَلَدِكَ فَإِن یَكُن أهلُكَ ووَلَدُكَ أولِیاءَ اللّه ِ فَإِنَّ اللّه َ لا یُضیعُ أولِیاءَهُ ، وإن یَكونوا أعداءَ اللّه ِ فَمَا هَمُّكَ وشُغلُكَ بِأعداءِ اللّه: همسر و فرزندانت را همه فكر و ذكر خود قرار نده؛ چرا كه اگر همسر و فرزندانت از دوستان خدا باشند، خداوند، [زندگى] دوستان خود را تباه نمى‌سازد و اگر از دشمنان خدا باشند ، چرا [باید ]اهتمام و فكر و ذكر اشتغال تو به دشمنان خدا باشد؟» (نهج البلاغه : الحكمه 352 ).خلاصه كلام آنكه یكی از رموز مهم برای رسیدن به اهداف و آرزوها، مدیریت صحیح فكر و اندیشه و همچنین افزایش مهارت‌هایی است كه به فكر كردن صحیح و درست ما كمك می‌كند و تا آدمی‌نتواند فكر و اندیشه خود را به بهترین شكل مدیریت كند هر گز نباید انتظار پیروزی داشته باشد.