رمزی برای خوشبين بودن در زندگی

يكي از آثار مهم ايمان، توليد بهجت، سرور و انبساط در روان آدمي است. ايمان در انسان حالتي را به وجود مي‌آورد كه از جهان احساس لذت و سرور مي‌كند. بهجت و انبساط، آثار و نشانه‌هايي دارد كه از جمله حالت خوشبيني است. «ايمان ديني از آن جهت كه تلقي انسان را نسبت به جهان شكل خاصي مي‌دهد، به اين نحو كه آفرينش را هدف‌دار و هدف را خير و تكامل و سعادت معرفي مي‌كند طبعاً ديد انسان را نسبت به نظام هستي و قوانين حاكم به آن خوشبينانه مي‌سازد». [1] حالت خوشبيني در انسان، حالتي است لذت‌بخش و فرح‌زا كه در روان انسان شادي و انبساط به وجود مي‌آورد. آري، ايمان، مانعي است جدي در مقابل وارد شدن هرگونه فشار و انقباض در روان آدمي. دومين نشانه بهجت و انبساط، «روشن‌دلي» است. «انسان همين‌كه به حكم ايمان ديني جهان را به نور حق و حقيقت روشن ديد، همين روشن‌بيني، فضاي روح او را روشن مي‌كند و در حكم چراغي مي‌شود كه در درونش روشن شده باشد. برخلاف يك فرد بي‌ايمان كه جهان در نظرش پوچ و تاريك است، به همين سبب خانه دل خودش هم در اين تاريك‌خانه كه خود فرض كرده تاريك است». [2]سومين شاخصه بهجت و سرور، «اميدواري» است. اميد و رجا، حالت انتظار رسيدن به خير و خوبي و رسيدن به نتيجه خوب تلاش‌هاي روزمره است. قرآن در وصف مؤمنان مي‌فرمايد: «كساني كه ايمان آوردند و... تنها اينانند كه اميد به رحمت خداوند دارند». [3]و «كساني كه ايمان آوردند و... شايسته بشارت از ناحيه پروردگارشان هستند... »[4] در مقابل «تنها كفرپيشگان نااميد از رحمت الهي هستند». [5]چهارمين نشانه سرور، احساس «لذت معنوي» است. فرد باايمان، لذتي پايدار دارد، از يك شور و شعف باطني برخوردار است. مؤمن با عبادتش و در هنگامه ارتباط با خدا غرق در لذت مي‌شود، گويي با حقيقت مرتبط شده كه او را از همه امور و حقايق ديگر منصرف نموده است، حاضر نيست لحظه‌اي از آن حالت را با ساعت‌ها و روزها معامله كند. امام سجاد (ع) مي‌فرمايد: «خدايا چه كسي است كه شيريني محبت تو را چشيده باشد اما چيز ديگري را جانشين آن كند؟ و چه كسي است كه با تو مأنوس شده اما رو به سوي ديگري كند؟»[6] و امام حسين (ع) فرمود: «اي خدايي كه حلاوت و شيريني انس با خودت را به كام دوستدارانت چشاندي... ؟». [7]«ايمان حلاوتي دارد، فوق همه حلاوت‌ها ـ به همين لحاظ ـ در زبان دين از «طعم ايمان» و «حلاوت ايمان» ياد شده است». [8] «احساس لذت مدام و مطلق در هيچ‌جا جز در مذهب يافت نمي‌شود. اين خوشي و لذت غير از لذت و خوشي جسماني و زودگذر است». [9] درجات اين شادي، و لذت به درجات ايمان بستگي دارد، هر چه ايمان قوي‌تر، عميق‌تر و راسخ‌تر باشد، درجات شادي و لذت افزون مي‌شود تا جايي كه مي‌توان با ايمان به نهايت درجه شادي دست يافت. امير مؤمنان علي (ع) فرموده: «ايمان، انسان را به نهايت شادي و خوشي مي‌رساند». [10] اهميت خوش گماني در روايات: امير المؤمنين علي (ع): خوشبينى، مايه آسايش دل و سلامت دين است. (غرر الحكم: 4816 منتخب ميزان الحكمه: 352). امام على (ع): «خوشبينى اندوه را مى‌كاهد و از افتادن در بند گناه، مى‌رهاند. » (غرر الحكم: 4823 منتخب ميزان الحكمة: 352) . امام علي (ع) فرمود: «هركه به مردم گمان نيك برد، محبت آنان را به دست آورد. » (غرر الحكم: 8842 منتخب ميزان الحكمه: 352) . پيامبر خدا (ص): خوش‌گمانى به خداوند، از عبادت خداوند متعال است. امام كاظم (ع): هرگاه ستم و ناراستى از حـق و راسـتكارى بيشتر بود، بر هيچ‌كس روا نيست كه به كسى گمان خوب برد، مگر آن‌گاه كه خوبى او بر وى معلوم شود (الكافي: 5 / 298 / 2 منتخب ميزان الحكمه: 352).