دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عتبة بن ابی سفیان

No image
عتبة بن ابی سفیان

كلمات كليدي : تاريخ، امويان، رمله بنت ابي سفيان، ابوسفيان، عتبة بن ابي سفيان، معاويه

نویسنده : محمد محمدي

عتبة بن أبى‌سفیان بن حرب بن أمیة، برادر تنی معاویه بود.[1] مادر او هند دختر عتبه بن ربیعه بن عبد شمس بود. هند از روسپیان معروف مکه بود. در جنگ بدر، پدرش عتبه و برادرش شیبه و پسرش حنظله به دست دلاوران بنی‌هاشم هم‌چون علی بن ابی‌طالب و حمزه سیدالشهدا به قتل رسیدند. او این کینه را داشت و قسم یاد کرد که انتقام آن را از پیامبر(ص) بگیرد.[2]

عتبه در زمان حضرت پیامبر(ص) به دنیا آمد[3] و در زمان عمر عامل کنانه شد.[4] عتبه بیشتر عمر خود را کنار برادرش به عنوان مشاور سپری کرد و بعد از به خلافت رسیدن برادرش از یاران و حاکمان او شد. در جنگ جمل، به یاری عایشه شتافت و پس از جنگ به مدینه گریخت.[5] عتبه در جنگ صفین با برادرش معاویه بود و در آن‌جا با سخنان تند خود امویان را علیه حضرت علی(ع) بر می‌انگیخت و آن‌ها را به خاطر این‌که انتقام جنگ بدر را از علی(ع) نگرفته‌اند، سرزنش می‌کرد.[6] او در دوران حکومت برادرش چند صباحی ولایتمدار مدینه شد و مدتی نیز از طرف معاویه امیر حاج بود.[7] هم‌چنین معاویه او را به امارت بصره منصوب کرد؛ اما بلافاصله او را عزل کرد.[8] عتبه بعد از عزل عبدالله پسر عمروعاص، که بعد از مرگ پدرش حاکم مصر شده بود‌، از طرف معاویه زمامدار مصر شد[9] و در سال 44 هجری[10] و به نقلی در سال 43(ه.ق)[11] در مصر مرد و در همان جا دفن شد، به گفته مورخان او خطیب ترین فرد از خاندان بنی امیه بود. 12

[1]. أبو عمر، یوسف بن عبد الله بن محمد بن عبد البر (م 463)؛ تحقیق على محمد البجاوى، الاستیعاب فى معرفة الأصحاب، بیروت، دار الجیل، ط الأولى، 1412/1992، ج3، ص1026.

[2]. الاستیعاب، ج 4، ص 424 و الجزرى، عز الدین بن الأثیر أبو الحسن على بن محمد (م 630)؛ أسد الغابة فى معرفة الصحابة، بیروت، دار الفکر، 1409/1989، ج 7، ص 293.

[3]. الاستیعاب، ج‌3، ص 1026 .

[4]. طبرى، محمد بن جریر (م 310)؛ ترجمه ابو القاسم پاینده، تاریخ طبرى، تهران، اساطیر، چاپ پنجم، 1375، ج‌5، ص 2056.

[5]. أسدالغابة، ج‌3، ص 456.

[6]. منقرى، نصر بن مزاحم (م 212)؛ ترجمه پرویز اتابکى، پیکار صفین، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى، چاپ دوم، 1370ش، ص 558.

[7]. تاریخ‌طبری، ج‌7، ص 2887 و یعقوبى، احمد بن ابى یعقوب ابن واضح (م بعد 292)؛ ترجمه محمد ابراهیم آیتى، تاریخ یعقوبى، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، چاپ ششم، 1371ش، ج‌2، ص 174.

[8]. عز الدین على بن اثیر (م 630)، ترجمه ابو القاسم حالت و عباس خلیلى، کامل تاریخ بزرگ اسلام و ایران، تهران، مؤسسه مطبوعاتى علمى، 1371ش، ج‌10، ص 266.

[9]. تاریخ ابن خلدون، ترجمه عبد المحمد آیتى، العبر ابن خلدون، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى، چاپ اول، 1363، ج3، ص 421.

[10]. همان، ص 456.

[11]. الاستیعات، ج3، ص 1026 و اسد الغابة، ج3، ص 456.

مقاله

نویسنده محمد محمدي

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

مرز رفاقت و خصومت

مرز رفاقت و خصومت

وجود دوست برای انسان یک ضرورت است و آدمی می‌باید در زندگی برای خود دوستانی برگزیند و از آن‌ها در امور دینی و دنیایی‌اش استفاده کند و باید با آن‌ها صمیمی باشد.
No image

مقابله با فساد اداری

یکی از بیماری‌ها و معضلات جوامع کنونی، موضوع فساد است.
سلوک فردی و اجتماعی حاکمان

سلوک فردی و اجتماعی حاکمان

در شماره‌های پیشین درمورد ماهیت حکومت و اهداف آن که عبارت بودند از تامین عدالت، امنیت، رفاه و تربیت در جامعه، صحبت به میان آمد در این شماره به تبیین رفتار مطلوب حاکمان در زمینه شخصی و اجتماعی باتوجه به خطبه‌ها و نامه‌های امیرالمومنین(ع) در نهج البلاغه پرداخته شده است.
زیارت عاشورا؛ قرب آمیز و قیام انگیز / قسمت پنجم

زیارت عاشورا؛ قرب آمیز و قیام انگیز / قسمت پنجم

بسم الله الرحمن الرحیم: هذا ما اوصی به الحسین بن علی بن ابیطالب الی اخیه محمد المعروف با بن الحنفیه.....
هدف نهایی هنر؛ رسیدن به رستگاری

هدف نهایی هنر؛ رسیدن به رستگاری

هنر دینی یک سفر تمثیلی از عالم محسوس به عالم روحانی است

پر بازدیدترین ها

No image

دیدگاه قرآن درباره ستم پذیری و ستم ستیزی

رخداد بزرگ و بی‌مانند کربلا که اوج سعادت ها و شقاوت هاست، دربردارنده آموزه‌های بسیاری است.
رساله حقوق امام سجاد(ع)

رساله حقوق امام سجاد(ع)

اشاره: برخی محققان میراث علمی امام سجاد(ع) را به سه بخش تقسیم کرده‌اند: روایات، ادعیه (به‌ویژه در صحیفه سجادیه)و رساله حقوق.
فرایند برنامه ریزی از نگاه امام علی(ع)

فرایند برنامه ریزی از نگاه امام علی(ع)

برنامه‌ریزی مانند پلی، زمان حال را به آینده مربوط می‌کند.
نگاه قرآن به فقر و فقیران

نگاه قرآن به فقر و فقیران

فقیران و بینوایان قشری از اقشار مستضعف اجتماعی اند که به هر دلیلی ناتوان از دست یابی به وضعیت اقتصادی مناسب و مطلوب بوده و نیازمند یاری دیگر افراد جامعه هستد تا امرار معاش کنند.
Powered by TayaCMS