دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

اهمیت و جایگاه تسبیح خداوند‌

انسان در زندگی خود به عبادات و انجام اعمال نیکو پرداخته و از این طریق سعی در شکر و سپاسگزاری از خداوند می‌نماید.
اهمیت و جایگاه تسبیح خداوند‌
اهمیت و جایگاه تسبیح خداوند‌
نویسنده: نسرین ولی زادگان
 

انسان در زندگی خود به عبادات و انجام اعمال نیکو پرداخته و از این طریق سعی در شکر و سپاسگزاری از خداوند می‌نماید. یکی از اعمال صالحی که در روایات و احادیث به انجام آن سفارش فراوانی شده است ذکر تسبیح خداوند می‌باشد. این مسئله به حدی اهمیت دارد که اولین آیه از سوره جمعه با تسبیح خداوند شروع شده است.

خداوند در سوره جمعه، آیه 1 می‌فرماید:

«یسبح الله ما فی‌السموات و ما فی‌الارض الملک القدوس العزیز الحکیم». آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است، برای خداوند فرمانروای با قداست عزیز حکیم، تسبیح می‌گویند.

سفارش به تسبیح از سایر ذکرها بیشتر است، زیرا در قرآن، هشت بار فرمان توکل، دو بار فرمان سجده، هشت بار فرمان استغفار، پنج بار فرمان عبادت، پنج بار فرمان ذکر و یاد خدا و دوبار فرمان تکبیر آمده است، ولی فرمان تسبیح، شانزده مرتبه آمده است.‌

امام صادق(ع) از رسول گرامی(ص) روایت می‌کند که آن حضرت فرمود: هر گاه بنده‌ای «سبحان الله» بگوید، هر آنچه در زیر عرش قرار دارد همراه با او تسبیح گویند و به گوینده این سخن، ده برابر پاداش داده می‌شود و هر گاه «الحمد لله» بگوید، خداوند نعمت‌های دنیا را بر او ارزانی دارد تا زمانی که با خداوند ملاقات کند و آن گاه نعمت‌های آخرت بر او ارزانی شود. تسبیح خداوند، نوعی تشکر از اوست. قرآن می‌فرماید: هر گاه فتح و پیروزی به سراغ شما آمد، به شکرانه آن نعمت خدا را تسبیح گویید. «اذا جاء نصرالله والفتح.. فسبح بحمد ربک». پس زمانی که انسان در کار و عملی موفق و پیروز می‌شود در کنار شکر و سپاسگزاری از خداوند ذکر تسبیح نیز نوعی تشکر محسوب می‌شود.‌

تسبیح خداوند، کفاره کلماتی است که در مجالس گفته یا شنیده می‌شود. در حدیث می‌خوانیم: رسول خدا(ص) هنگامی که از مجالس بر می‌خاستند، ذکر «سبحانک اللهم و بحمدک» را گفته و می‌فرمودند: این کلمه کفاره مجلس است. یاد آوردن و ذکر پاکی خداوند باعث می‌شود تا فرد در مسیر پاکی و درستی قرار گیرد و سعی نماید قلب و وجود خود را منزه و پاک نماید.‌

تسبیح وسیله نجات است. قرآن درباره حضرت یونس(ع) در سوره صافات می‌فرماید: اگر او تسبیح گو نبود، برای همیشه در شکم ماهی ماندگار بود. (در ضمن این آیه را می‌توان گواهی برای امکان عمری ابدی انسان دانست و در بحث امام زمان(عج) به کار برد. زیرا خداوند می‌فرماید اگر تسبیح حضرت یونس نبود او را در شکم نهنگ تا روز قیامت زنده نگه می‌داشتیم. پس امکان زنده بودن انسان و نهنگ و امکان هضم نشدن غذا در معده تا قیامت وجود دارد.)‌

در حدیث دیگری می‌خوانیم هنگامی که انسان «سبحان الله» می‌گوید، تمام فرشتگان بر او درود می‌فرستند. «صلو علیه کل ملک».

چرا که ذکر پاکی و منزه بودن خداوند، دل انسان را از آلودگی‌ها و گناه شسته و به راه درستی هدایت می‌نماید. در سحرهای ماه مبارک رمضان، سفارش به قرائت دعایی شده است که تمام جملات آن با سبحان الله آغاز می‌شود و چنین دعاهایی که ذکر و تسبیح خدا در آن باشد پاداش و اجر معنوی فراوانی دارد.‌

امامان و رهبران دینی همواره به تسبیح و ذکر نام خدا می‌پرداختند و در عین اینکه به امورات اصلاحی مسلمانان و جامعه می‌پرداختند در دیگر اوقات از زندگی خویش مشغول عبادت و ذکر تسبیح خداوند بوده‌اند.

روایت است که شخصی وارد خانه امام صادق(ع) شد و حضرت را در حال نماز دید که شصت مرتبه ذکر سبحان الله را تکرار فرمود و یا می‌خوانیم که امام صادق(ع) در حال سجده پانصد مرتبه ذکر «سبحان الله» را تکرار فرمودند.

مقاله

نویسنده نسرین ولی زادگان

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

مشتركات قرآن و نهج البلاغهʁ)

مشتركات قرآن و نهج البلاغه(1)

«فترت»در لغت به معني انقطاع و سستي در كار است و در آية شريفه به اتّفاق جميع مفسّرين مراد انقطاع وحي و فاصله يي است كه بين آمدن پيغمبران حاصل مي شود و در اينجا مقصود فاصله يي است كه بين حضرت عيسي و پيغمبر خاتم (صلّي الله عليه و آله) رخ داد كه حدود 600 سال بوده است و ذكر اين مطلب در آيه براي امتنان و اتمام حجّت خداوند بر بندگان است تا نگويند چرا بعد از اين مدت طولاني براي ما راهنما و پيغمبري نفرستادي. چنانكه اين معني از ذيل آيه شريفه و خطبة مباركه نيز ظاهر مي گردد.
قرآن درآيينه نهج البلاغه

قرآن درآيينه نهج البلاغه

حضرت على(عليه السلام) در نهج البلاغه، بيش از بيست خطبه را به معرفى قرآن و جايگاه آن اختصاص داده است و گاه بيش از نصف خطبه به تبيين جايگاه قرآن و نقش آن در زندگى مسلمانان و وظيفه آنان در مقابل اين كتاب آسمانى اختصاص يافته كه پرداختن به همه آن ها مجالى ديگر مى طلبد.
قرآن در نهج البلاغه

قرآن در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علی علیه السلام در خطبه ای از نهج البلاغه در توصیف این کتاب آسمانی چنین می فرماید: «قرآن نوری است که خاموشی ندارد، چراغی است که درخشندگی آن زوال نپذیرد، دریایی است که ژرفای آن درک نشود، راهی است که رونده آن گمراه نگردد.
قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

آنچه كه علي (ع) در توصيف جايگاه قرآن بيان داشته اند و تبيين و تفسيري كه از ابعاد كتاب آسماني به دست دادهاند؛ فراتر از آن است كه در اين سطور بگنجد. «تنها در نهج البلاغه آن حضرت (ع) 96 بار كلمة قرآن، كتاب الله، كتاب ربكم و امثال آن تكرار شده است»
جامعیت و جاودانگى قرآن كریم در نهج البلاغه

جامعیت و جاودانگى قرآن كریم در نهج البلاغه

بسیارى از مخالفان قرآن كوشیده اند چنین شبهه افكنى كنند كه این كتاب آسمانى با دنیاى امروز كه عصر پیشرفت علوم و تكنولوژى است، متناسب نیست ؛ بلكه فقط اعجاز عصر پیامبر ختمى مرتبت صلى الله علیه وآله است و صرفا براى زمان ایشان شمولیت داشته است و اكنون همانند كتاب مقدس انجیل صرفا براى استفاده فردى قابلیت دارد.

پر بازدیدترین ها

اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه

اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه

قرآن پيروان خود را به مطالعه تاريخ گذشتگان فرامى‏ خواند و با تكرار و تأكيد زياد به پيروانش دستورمى ‏دهد به سير و سفر بپردازند و از نزديك نشانه ‏هاى تاريخى را مشاهده نمايند تا انديشه آنها بارور شود و سطح فكر و فرهنگشان ارتقا يابد.
قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

آنچه كه علي (ع) در توصيف جايگاه قرآن بيان داشته اند و تبيين و تفسيري كه از ابعاد كتاب آسماني به دست دادهاند؛ فراتر از آن است كه در اين سطور بگنجد. «تنها در نهج البلاغه آن حضرت (ع) 96 بار كلمة قرآن، كتاب الله، كتاب ربكم و امثال آن تكرار شده است»
اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم ʃ)

اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم (3)

ايجاز "حذف" آن است كه كلماتي را در كلام به واسطة وجود قرينه حذف كنند؛ مثل: «جاهدوا في الله حقّ جهاده» (حج: 78)؛ يعني في سبيل الله. آنچه مطلوب نظر بلغا و ادباست، ايجاز قصر است كه به واسطة رعايت آن، مراتب بلاغت تفاوت مي كند، و هر كس بيشتر اين نوع ايجاز را رعايت كند، بليغ تر و عظمت كلام او بيشتر خواهد بود. در آيات قرآن، ايجاز قصر بسيار است؛ از جمله: «الا له الخلق و الامر» (اعراف: 54) - «و اعّدو لهم ما استطعتم من قوّه» (انفال: 60).
اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم ʂ)

اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم (2)

عرب پيش از نزول قرآن گاهي در شعر خود از اين تنوّع صورت بهره مي برد؛ امّا اغلب به دليل اسراف و تكرار، اين تنوّع آنان به ملال مي انجاميد. در نثر، چه مرسل و چه مسجّع، نيز چنين سلامت و رواني و حلاوتي كه در قرآن مشهود است، سابقه نداشت و در بهترين نثرهاي عرب عيبهايي يافت مي شد كه از سلامت و رواني تركيب آن مي كاست و امكان نداشت مثل قرآن قابل ترتيل باشند. اگر هم براي ترتيل آن پافشاري مي شد، بوي تكلّف از آن به مشام مي رسيد و از شأن كلام مي كاست.
برخی مستندات قرآنی نهج ‏البلاغه

برخی مستندات قرآنی نهج ‏البلاغه

وهمانا امامان تدبيركنندگان امر خداوند برمردمان وكارگزاران بربندگان اويند. كسي به بهشت نرود جز اينكه او را شناخته باشند و او نيز آنان را بشناسد و به آتش درنيايد جز آنكس كه منكر آنان بوده و ايشان نيز او را نپذيرفته و محرم ندانند.
Powered by TayaCMS