دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

تاملی پیرامون عرفان های نوظهور

بشر امروزی با تجربه‌ها و دریافت‌هایی که داشته متوجه این نکته اساسی شده است که هر قدر در علم و تکنولوژی و اکتشافات مادی ارضی و سمایی پیشرفت نماید لاجرم گمگشته‌ای در بواطن وجودی خویش دارد و علوم مادی نمی‌تواند فطری و باطنی و ذاتی او را اغنا و ارضا کند لذا به سوی مبانی معنوی و معرفتی سوق می‌یابد.
تاملی پیرامون عرفان های نوظهور
تاملی پیرامون عرفان های نوظهور

بشر امروزی با تجربه‌ها و دریافت‌هایی که داشته متوجه این نکته اساسی شده است که هر قدر در علم و تکنولوژی و اکتشافات مادی ارضی و سمایی پیشرفت نماید لاجرم گمگشته‌ای در بواطن وجودی خویش دارد و علوم مادی نمی‌تواند فطری و باطنی و ذاتی او را اغنا و ارضا کند لذا به سوی مبانی معنوی و معرفتی سوق می‌یابد.

گاهی در جهت این رهیافت به سوی مجمع‌ها و کلاس‌ها و یا جریاناتی که مدعی مبانی معرفتی و عرفانی هستند، می‌رود که در اصطلاح به آنها «عرفان‌های نوظهور» اطلاق می‌شود اما در اساس می‌توان گفت اکثریت این جریانات فکری اصلاً تازگی ندارند، بلکه اگر به تاریخ ادیان و جریان‌های فکری و عقیدتی و ریشه این گونه جریانات نگاه شود معلوم خواهد شد که تنها به صورت و لباسی نو در آورده شده‌اند.

اگر به ریشه و بن مایه‌های عقیدتی این جریانات نوظهور که اصطلاحاً عرفان نامیده می‌شود توجه عمیق شود در می‌یابیم که این جریانات ربطی به عرفان و مبانی آن نداشته، بلکه بیشتر تلاش مدعیان و راهبران این جریانات فقط کسب فضایل اخلاقی آن هم به زعم دریافت‌های شخصی این گونه افراد از علم اخلاق است که به غلط عرفان مفروض داشته‌اند. بنابراین بایستی اولاً این جریانات اخلاق گونه را از عرفان و مبانی عرفانی که به قدمت اندیشه‌های متعالی و الهی گون بشر از بدایت تا نهایت است مجزا کرد. چون ساحت عارفان حقیقی از جرگه سازی‌ها و ادعا به دور بوده و رهیافت عارف الهی تنها به مبانی اخلاقی محدود نمی‌شود بلکه غایت عارف واقعی به سوی حقیقت الوجود است. مبانی عرفانی و الهی گون راستین آن قدر سهل نیست تا هر مبتدی رسد که دم زند که رسیدم و حال منم و لاغیر و چون به کمال رسیده‌ام شما را نیز به کمال خواهم رساند.

با گسترش و توجه پیدا و پنهان جوانان ما به این گونه جریانات اعم از جریان‌هایی که به نام عرفان ومعنویت در داخل معرفی می‌شود و یا جریاناتی که از غرب به سوی کشور ساری و جاری‌اند لازم است شرایطی مهیا شود تا عرفان حقیقی اسلامی و شیعی آل محمد(ع)که مملو از آثار فاخر علمی و عملی و عرفانی حقه بوده تا آنجایی که مقدور است به صورت ساده تبیین و در اختیار تشنگان و جویندگان وادی‌های معرفتی الهی گون جامعه قرار گیرد تا جوانان به مراتب و مبانی والای عرفانی در کنار تلاش‌های مستمر معنوی به کسب فضائل اخلاقی راه یافته استعداد ذاتی آنان در جریانات نوظهور معنوی تحت هر نام فریبنده ای که معجونی از تفکرات مختلف تحت اسامی گوناگون دهن پرکن، هدر نرود و حوزه‌های علمیه و علمای عظام باید این نکته را مدنظر قرار دهند که با ایجاد جلسات اخلاقی و عرفانی اسلامی توسط فضلا و عرفایی که خود در راه سلوک گام نهاده با نوک مژگان طی طریق نموده‌اند تشنگان مبانی معرفتی را به سوی حضرت حق دلالت و غوامض و موانع آنان را به جهت خوی معرفتی والا و آشنایی به اطوار صبغه عرفانی مرتفع کنند و از سوی دیگر اساتید آشنا به عرفان، متون عرفانی ایرانی و اسلامی را که در قالب کلمات و جملات، مکنون و مستتر است تلخیص و به زبان روزگار کنونی و ساده چاپ و منتشر کنند و در اختیار جامعه قرار دهند تا این فرصت مهم که جست وجوی مبانی معرفتی در جامعه رو به فزونی است مغتنم شمرده شود و به سوی مالک حقیقی ارض و سما هادی شوند تا در این میان مدعیان لاف زن از عدم آگاهی به مبانی معرفتی و عرفانی، جوانان را به بیراهه نکشند و نتوانند ریاست شگفت و تعظیمات خدایانه در خفا برای خود فراهم کنند تا در نهایت این کشش ذاتی را باطل نمایند و این قوه نورانی و الهی گونه سرخورده شود.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

مطلب مکمل

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

کتاب سایبان خود ساخته عرفان مدرن

این کتاب با هدف عرضه صحیح و دفاع معقول اندیشه عرفانی و زدودن پیرایه‌های موهم، موهن و فراگیر عرفان و معنویت‌های نوظهور...

جدیدترین ها در این موضوع

مشتركات قرآن و نهج البلاغهʁ)

مشتركات قرآن و نهج البلاغه(1)

«فترت»در لغت به معني انقطاع و سستي در كار است و در آية شريفه به اتّفاق جميع مفسّرين مراد انقطاع وحي و فاصله يي است كه بين آمدن پيغمبران حاصل مي شود و در اينجا مقصود فاصله يي است كه بين حضرت عيسي و پيغمبر خاتم (صلّي الله عليه و آله) رخ داد كه حدود 600 سال بوده است و ذكر اين مطلب در آيه براي امتنان و اتمام حجّت خداوند بر بندگان است تا نگويند چرا بعد از اين مدت طولاني براي ما راهنما و پيغمبري نفرستادي. چنانكه اين معني از ذيل آيه شريفه و خطبة مباركه نيز ظاهر مي گردد.
قرآن درآيينه نهج البلاغه

قرآن درآيينه نهج البلاغه

حضرت على(عليه السلام) در نهج البلاغه، بيش از بيست خطبه را به معرفى قرآن و جايگاه آن اختصاص داده است و گاه بيش از نصف خطبه به تبيين جايگاه قرآن و نقش آن در زندگى مسلمانان و وظيفه آنان در مقابل اين كتاب آسمانى اختصاص يافته كه پرداختن به همه آن ها مجالى ديگر مى طلبد.
قرآن در نهج البلاغه

قرآن در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علی علیه السلام در خطبه ای از نهج البلاغه در توصیف این کتاب آسمانی چنین می فرماید: «قرآن نوری است که خاموشی ندارد، چراغی است که درخشندگی آن زوال نپذیرد، دریایی است که ژرفای آن درک نشود، راهی است که رونده آن گمراه نگردد.
قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

آنچه كه علي (ع) در توصيف جايگاه قرآن بيان داشته اند و تبيين و تفسيري كه از ابعاد كتاب آسماني به دست دادهاند؛ فراتر از آن است كه در اين سطور بگنجد. «تنها در نهج البلاغه آن حضرت (ع) 96 بار كلمة قرآن، كتاب الله، كتاب ربكم و امثال آن تكرار شده است»
جامعیت و جاودانگى قرآن كریم در نهج البلاغه

جامعیت و جاودانگى قرآن كریم در نهج البلاغه

بسیارى از مخالفان قرآن كوشیده اند چنین شبهه افكنى كنند كه این كتاب آسمانى با دنیاى امروز كه عصر پیشرفت علوم و تكنولوژى است، متناسب نیست ؛ بلكه فقط اعجاز عصر پیامبر ختمى مرتبت صلى الله علیه وآله است و صرفا براى زمان ایشان شمولیت داشته است و اكنون همانند كتاب مقدس انجیل صرفا براى استفاده فردى قابلیت دارد.

پر بازدیدترین ها

اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه

اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه

قرآن پيروان خود را به مطالعه تاريخ گذشتگان فرامى‏ خواند و با تكرار و تأكيد زياد به پيروانش دستورمى ‏دهد به سير و سفر بپردازند و از نزديك نشانه ‏هاى تاريخى را مشاهده نمايند تا انديشه آنها بارور شود و سطح فكر و فرهنگشان ارتقا يابد.
قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

آنچه كه علي (ع) در توصيف جايگاه قرآن بيان داشته اند و تبيين و تفسيري كه از ابعاد كتاب آسماني به دست دادهاند؛ فراتر از آن است كه در اين سطور بگنجد. «تنها در نهج البلاغه آن حضرت (ع) 96 بار كلمة قرآن، كتاب الله، كتاب ربكم و امثال آن تكرار شده است»
اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم ʃ)

اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم (3)

ايجاز "حذف" آن است كه كلماتي را در كلام به واسطة وجود قرينه حذف كنند؛ مثل: «جاهدوا في الله حقّ جهاده» (حج: 78)؛ يعني في سبيل الله. آنچه مطلوب نظر بلغا و ادباست، ايجاز قصر است كه به واسطة رعايت آن، مراتب بلاغت تفاوت مي كند، و هر كس بيشتر اين نوع ايجاز را رعايت كند، بليغ تر و عظمت كلام او بيشتر خواهد بود. در آيات قرآن، ايجاز قصر بسيار است؛ از جمله: «الا له الخلق و الامر» (اعراف: 54) - «و اعّدو لهم ما استطعتم من قوّه» (انفال: 60).
اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم ʂ)

اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم (2)

عرب پيش از نزول قرآن گاهي در شعر خود از اين تنوّع صورت بهره مي برد؛ امّا اغلب به دليل اسراف و تكرار، اين تنوّع آنان به ملال مي انجاميد. در نثر، چه مرسل و چه مسجّع، نيز چنين سلامت و رواني و حلاوتي كه در قرآن مشهود است، سابقه نداشت و در بهترين نثرهاي عرب عيبهايي يافت مي شد كه از سلامت و رواني تركيب آن مي كاست و امكان نداشت مثل قرآن قابل ترتيل باشند. اگر هم براي ترتيل آن پافشاري مي شد، بوي تكلّف از آن به مشام مي رسيد و از شأن كلام مي كاست.
برخی مستندات قرآنی نهج ‏البلاغه

برخی مستندات قرآنی نهج ‏البلاغه

وهمانا امامان تدبيركنندگان امر خداوند برمردمان وكارگزاران بربندگان اويند. كسي به بهشت نرود جز اينكه او را شناخته باشند و او نيز آنان را بشناسد و به آتش درنيايد جز آنكس كه منكر آنان بوده و ايشان نيز او را نپذيرفته و محرم ندانند.
Powered by TayaCMS