دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

آتش جهل

رسول خدا (ص) فرمودند: «سه حالت در هرکس باشد، همه خصال ایمان را دارد: 1- آن که درحال خوشی به کار باطل نپردازد؛ 2- آن که درحال غضب پا از حق بیرون ننهد؛ 3- آن که به وقت قدرت بیش از حق خود مطالبه نکند.» (برگرفته از: مبادی اخلاق در قرآن؛ آیت الله جوادی آملی)
آتش جهل
آتش جهل

قال رسول الله (ص):

« ثَلاثٌ مَن کُنّ فیهِ اِستَکمَلَ خِصالُ الایمانِ اللّذی اِذا رِضِیِ لَمْ یُدْخِلْهُ رِضاهُ فِی الْباطِلِ وِاِذا غَضِبَ لَمْ یَخرُِِجُهُ غَضَبُهُ مِنَ الحَقِّ وَاِذا قَدِرَ لَمْ یَتَعاطَ ما لَیْسَ لَهُ»

(تحف العقول، ص72)

رسول خدا (ص) فرمودند:

«سه حالت در هرکس باشد، همه خصال ایمان را دارد: 1- آن که درحال خوشی به کار باطل نپردازد؛ 2- آن که درحال غضب پا از حق بیرون ننهد؛ 3- آن که به وقت قدرت بیش از حق خود مطالبه نکند.» (برگرفته از: مبادی اخلاق در قرآن؛ آیت الله جوادی آملی)

توضیح:

«آتش جهل»

برای کسی که در جهالت غوطه‌ور است، اگر برهانی اقامه کنید تا او را از جهالت برهانید، او آن را هم مغالطه تلقی می‌کند و بدفهمی او باعث می‌شود که وهمش بر فهمش حاکم باشد، در حالی که ما مأموریم فهم را بر وهم حاکم کنیم که این هم از بیانات نورانی امیرالمؤمنین (ع) است.

در این گونه از موارد، آیه شریفه

«نارُاللهِ المُوقَدَةِ، اللّتی تَطّلِعُ عَلَی الاَفئِدَةِ»[1]

مصداق پیدا کرده ظهور می‌کند، یعنی قبل از اینکه ما به قیامت برسیم، خود سوزی را درون خود احساس می‌کنیم. گاهی انسان از شدت غضب، سکته می‌کند و اگر هم سکته نکند، بالاخره سلامت اعصاب خود را از دست می‌دهد.

از فاطمه بنت الحسین (س) حدیثی نقل شده است که پیغمبر (ص) فرمود:

«ثَلاثٌ مَن کُنّ فیهِ اِستَکمَلَ خِصالُ الایمانِ اللّذی اِذا رِضِیِ لَمْ یُدْخِلْهُ رِضاهُ فِی الْباطِلِ وِاِذا غَضِبَ لَمْ یَخرُِِجُهُ غَضَبُهُ مِنَ الحَقِّ وَاِذا قَدِرَ لَمْ یَتَعاطَ ما لَیْسَ لَهُ»

(تحف العقول، ص72)

«اگر کسی دارای سه اصل باشد، ایمان او کامل است؛ آن کسی که اگر حال نشاط و سرور به او دست داد، نشاط او سرور او، وی را از حق به باطل نکشاند. و آن کسی که اگر غضبناک شد، از حق بیرون نرود، و اگر به مقامی راه یافت و قدرتی پیدا کرد، چیزی که از آن او نیست،‌نگیرد و منصبی را که حق او نیست، غصب نکند»

درباره فاطمه زهرا (س) آمده است که غضب و رضای آن حضرت، غضب و رضای خداست.[2]

    منبع: جوادی‌ آملی (آیت الله)، عبدالله؛ مبادی اخلاق در قرآن، صص 184- 183.
  • [1] .سوره همزه، آیات 7 و 6.
  • [2] . بحارالانوار، ج 43، ص 26، ح 26.

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

جوان تهیدست

جوان تهیدست

شنیدم که دو جوان مسافر در راهی می رفتند. یکی تهیدست بود و دیگری، پنج دینار همراه داشت. جوان تهیدست، دلیرانه پیش رفت و از چیزی نمی ترسید. اما جوان پولدار، خواب و خوراک نداشت و بسیار نگران بود.
No image

کرامت انسان و انسان کامل در عرفان (قسمت دوم - قسمت پایانی)

از آنجا که افکار و اندیشه هاى احیاگر حضرت امام خمینى(ره) در تفسیر و شناخت معارف اسلامى و عرفانى, نقش مهمى دارد, این مقاله در صدد است که با استفاده از محوریت مباحث انسان کامل در اندیشه عرفانى امام خمینى, به تبیین این موضوع بپردازد...
No image

اطلاق یا نسبیت اخلاق از نگاه مفسران

در این پژوهش که به جهت آشنایى با دیدگاههاى برخى از مفسران درباره مسأله نسبیت اخلاق سامان یافته است, تلاش شده است تا آنجا که فضاى این تحقیق اجازه مى دهد, نظریات مفسران در مسأله نسبیت و اطلاق شناسایى شود...
No image

کرامت انسان و انسان کامل در عرفان (قسمت اول)

از آنجا که افکار و اندیشه هاى احیاگر حضرت امام خمینى(ره) در تفسیر و شناخت معارف اسلامى و عرفانى, نقش مهمى دارد, این مقاله در صدد است که با استفاده از محوریت مباحث انسان کامل در اندیشه عرفانى امام خمینى, به تبیین این موضوع بپردازد...

پر بازدیدترین ها

No image

نسبیت گرایی در اخلاق

نسبیت‌گرایی در اخلاق به طور کلی عبارت از گرایشی است که معتقد است هیچ امر ثابت و مطلقی در اخلاق وجود ندارد و نسبیت بر تمام عرصه‌های آن حاکم است. از نظر یک نسبیت‌گرا هر کس می‌تواند ارزش‌های اخلاقی شخصی خود را داشته و مطابق آنها عمل نماید و کسی حق ندارد چیزی را بر او تحمیل نماید در مقابل خود این شخص نیز نباید ارزش‌های خود را عمومیت بخشیده و از دیگران انتظار داشته باشد که همانند او، ارزش‌های یکسانی داشته باشند.
No image

حقوق بدون اخلاق معنایی ندارد

دکتر کاتوزیان در باب نسبت «اخلاق و حقوق» معتقد است: حکمایی که در کار اجتماع اندیشه می کنند به این نتیجه رسیده اند که اگر اخلاق را از کنار حقوق برداریم زیبایی ، لطافت و حسن را برداشته ایم و تنها از حقوق ، زور را باقی گذاشته ایم. این استاد حقوق دانشگاه تهران در ادامه سلسله نشست های «انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری» که در مرکز پژوهشی توسعه مدیریت برگزار شد، سخنان خود را در دو بخش ارائه کرد و ابتدا به تعریف اخلاق پرداخت و سپس نسبت اخلاق با حقوق را مورد بررسی قرار داد و با بیان اقسام مختلف اخلاق اعم از اخلاق برترین...
No image

اخلاق هنجاری و اخلاق کاربردی

آنجا که اصول اولیه التزام و عمل بر حق مورد توجه باشند ، رویکرد مبتنی بر حقوق را باید در راستای رویکردهای منفعت باورانه ، پیمان گرایانه و کانتی مدنظر قرار داد.در حالی که همه رویکردها حقوق (اکتسابی) گوناگونی را به رسمیت می شناسند، این رویکرد جایگاهی اساسی به حقوق می بخشد، خواه حقوق بشر پیشااجتماعی (مبتنی بر انسانیت فرد، نظیر حقوق طبیعی که خدایا طبیعت آنها را ارزانی داشته) و خواه حقوق بدیهی (که در نتیجه ناخشنودی گسترده همگان از هر گونه افراط در راه ارضای نیازها یا منافع فردی پدید می آیند.)...
No image

اخلاق، سیاست، سرمایه اجتماعی‌

اخلاق، سیاست، سرمایه اجتماعی‌ دکتر علی ملک‌پور- عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ‌ ارتباط و آمیختگی میان اخلاق، سیاست و سرمایه اجتماعی چندان است که نمی‌توان این نسبت را نادیده انگاشت،‌ همسویی سیاست و اخلاق موجب توسعه سرمایه اجتماعی است و گسترش و تعمیق سرمایه ....
No image

ساختار کلی اخلاق اسلامی

اگر دین‌ را مجموعة‌ عقاید و دستورات‌ عملی‌ بدانیم‌ که‌ بنا بر ادعای‌ آورنده‌ و پیروان‌ آن‌ عقاید و دستورات‌، از سوی‌ آفریدگار جهان‌ می‌باشد، و اخلاق‌ را مجموعة‌ آموزه‌هایی‌ که‌ راه‌ و رسم‌ زندگی‌ کردن‌ به‌نحو شایسته‌ و بایسته‌ را ترسیم‌ کرده، بایدها و نبایدهای‌ ارزشی‌ حاکم‌ بر رفتار آدمی‌ را می‌نمایاند، بخوبی‌ به‌ رابطة‌ تنگاتنگ‌ دین‌ و اخلاق‌ پی‌ خواهیم‌ برد و اخلاق‌ را پاره‌ای‌ ناگسستنی‌ از دین‌ به‌ شمار خواهیم‌ آورد...
Powered by TayaCMS