جزای سيئات و مقابله به مثل

خداوند در چارچوب عقل و حکم عدل مي فرمايد: وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها،جزاي هر بدي و سيئه مثل همان بدي و سيئه است.(شوري، آيه 40)

شکي نيست که وقتي بدي را کيفري بر اساس قانون عدالت مي دهيم تعبير به بدي و سيئه نسبت به کيفر عبارتي نارسا و بلکه نارواست مگر به اعتبار مشاکله و مشابهت مانند آن باشد؛ زيرا وقتي من بدي را کيفر همانند آن مي دهم اين بدي ديگر سيئه و بد نيست، چرا که مکافات همان عمل بدکار است. لذا اگر بدي اول معصيت و گناه و جرم باشد کيفر و مکافات آن، معصيت و گناه و جرم شمرده نمي شود.

به عنوان نمونه اگر کسي جنايتي در حق ديگري انجام داد و حاکم شرع و قانون حکم کرد که بايد قصاص شود، قصاص کردن، معصيت و جنايت نيست. پس تعبير سيئه نسبت به عمل مکافاتي و جزايي، تنها از باب مشاکله و همانندسازي است وگرنه هر چند در ظاهر همانند هستند ولي در باطن و ماهيت تفاوت دارند؛ چرا که يکي جنايت و جرم است و ديگري عين عدالت و کيفر مجرم.

البته بر اساس آموزه هاي قرآني اگر بدي را عفو کنيد و مکافات و مجازات نکنيد بهتر است که اين خود دو حالت دارد: 1- احساني؛ 2- اکرامي.

در شکل احساني تنها نسبت به مجرم و بدکار،گذشت و عفو انجام مي گيرد و مثلاً قصاصي انجام نمي شود. (بقره، آيه 178) اما در شکل اکرامي نه تنها از مجرم گذشت و عفو می‌شود بلکه از باب اکرام خدمتي نيز به او انجام شده و نعمتي داده مي شود تا راه درست زندگي و خوبي کردن را نيز در عمل بياموزد. (فرقان، آيه 72)

روزنامه كيهان، شماره 21067 به تاريخ 5/3/94، صفحه 8 (معارف)