دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت

نخستین نشست «اندیشه‌های راهبردی» که در حضور مقام معظم رهبری تشکیل شد نتایج متعددی داشت که شاید یکی از مهمترین آنها تبیین دقیق ماهیت الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی از سوی مقام معظم رهبری بود.
روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت
روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت
نویسنده: محمد رضا متانت

نخستین نشست «اندیشه‌های راهبردی» که در حضور مقام معظم رهبری تشکیل شد نتایج متعددی داشت که شاید یکی از مهمترین آنها تبیین دقیق ماهیت الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی از سوی مقام معظم رهبری بود.رهبر انقلاب در این جلسه در تبیین ساحت‌های الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی چهار عرصه فکر، علم، زندگی و معنویت را مهمترین بخش ها و عرصه های پیشرفت تبیین کردند. رهبر انقلاب در خصوص پیشرفت در عرصه تفکر مهمترین اقدام را افزایش دانش و تبدیل اندیشه ورزی به یک حقیقت واضح در جامعه بر مبنای تاکیدات قرآنی بر تعقل و تفکر دانستند و لازمه چنین مهمی را برنامه ریزی در این ساحت و استفاده مطلوب از آموزش و پرورش و رسانه‌ها تبیین کردند. در حقیقت باید گفت افزایش سطح علم و دانش در جامعه یکی از مهمترین مولفه های پیشرفت محسوب می‌گردد چرا که اساسا عقلانیت موجب توسعه و شکوفایی است. البته چنین عقلانیتی در تمامی ساحت ها باید مورد بررسی قرار گیرد که شاید مهمترین بخش آن افزایش جایگاه اندیشه ورزی در سبک زندگی افراد جامعه باشد . در حقیقت برای دستیابی به توسعه اسلامی در سطح جامعه می‌بایست مولفه اندیشه ورزی به درون زندگی شهروندان رسوخ کند و از این طریق راه برای دستیابی به یک پیشرفت حقیقی باز گردد. البته در خصوص نحوه ترویج عقلانیت مداری مبتنی بر دین اسلام در جامعه نیز رهبر انقلاب رسانه‌ها و همچنین دستگاه های متولی آموزش و پروش را موظفان اصلی دانسته اند. رهبر انقلاب دومین عرصه از الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را پیشرفت در عرصه علم دانسته‌اند که در حقیقت این فاکتور خود بسته به ایجاد گفتمان عقلانیت مداری در سطح جامعه است. به عبارت بهتر افزایش سطح علم در جامعه منوط به افزایش سطح عقلایی جامعه و جایگاه اندیشه ورزی دارد . به نحوی که هر چه سطح اندیشه ورزی در جامعه افزایش یابد تولید علم نیز افزایش می‌یابد. به اذعان بسیاری از صاحب نظران میزان دستیابی یک جامعه به علم و دانش روز یکی از شاخص های اساسی توسعه و پیشرفت در جهان امروز است چرا که در اختیار داشتن دانش و علم و فناوری به خودی خود موجب افزایش رفاه و پیشرفت در زندگی مردم می‌شود. رهبر انقلاب نیز سومین ساحت الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت را پیشرفت در عرصه زندگی دانسته اند که این پیشرفت مصادیقی مانند گسترش و افزایش امنیت، عدالت، رفاه، استقلال، عزت، آزادی و تعاون را شامل می‌شود. در حقیقت یکی از اصلی‌ترین بخش‌های الگوی اسلامی- ایرانی دستیابی به جامعه ای با شاخص‌های مطلوب در عرصه مادی زندگی است که این مهم با دستیابی به دو فاکتور گسترش اندیشه ورزی در سطح جامعه و افزایش تولید علوم فناوری به دست می‌آید.با این حال رهبر معظم انقلاب آخرین بخش از الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را دستیابی پیشرفت در عرصه معنویت دانسته اند و جایگاه این عرصه را از همه مهمتر دانسته و از آن با نام روح همه عرصه‌های پیشرفت یاد کرده‌اند. ایشان دستیابی به معنویت را با دستیابی به سایر پیشرفت‌ها در زمینه‌های دیگر در تناقض ندیدند که این امر خود بیانگر ماهیت الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت است. لذا در نهایت باید گفت رهبر معظم انقلاب در این فرمایشات به خوبی حدود و ثغور مبانی الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را مشخص کردند. ایشان چهار عرصه فکر، علم، زندگی و معنویت رابه عنوان سرفصل های اساسی در مراحل دستیابی به الگوی پیشرفت قلمداد کردند. در حقیقت باید گفت این چهار ساحت بن مایه های الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی را مشخص کرده است و اگر صاحب نظران این چهار ساحت را به عنوان ارکان الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی قلمداد کنند به خوبی می‌توان جزئیات این الگو را به تدریج پایه ریزی کرد. توجه به ساحت های فکر ، علم، زندگی و معنویت که هر کدام به بخش‌های متعددی تقسیم می‌شوند باید به عنوان راهکار‌های اساسی در تدوین این الگو به حساب آیند. با این حال یک نکته اساسی در این الگو وجود دارد و آن آغازی واحد و انتهایی واحد است . اساسا در ابتدا پیشرفت اسلامی- ایرانی با اندیشه ورزی آغاز می‌شود که این مهم ریشه در آموزه‌های قرآن و سنت پیامبر (ص) دارد و در نهایت نیز به آرمانشهری مهدوی دست می‌یابد که هدف آن افزایش شناخت و آگاهی نسبت به ذات احدیت است. با این حال رهبر انقلاب به خوبی در رهنمودهای اخیرشان مشخص کرده‌اند که توسعه مادی نیز اساسا منافاتی با دستیابی به کمال بشری ندارد بلکه رسیدن به کمال حقیقی از طریق دستیابی به یک زندگی آباد میسر است که این مهم در حقیقت در راستای همان حدیث نبوی الدنیا مزرعه الآخره است که می‌توان از آن با نام روح الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت نام برد.

مقاله

نویسنده محمد رضا متانت

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

جوان تهیدست

جوان تهیدست

شنیدم که دو جوان مسافر در راهی می رفتند. یکی تهیدست بود و دیگری، پنج دینار همراه داشت. جوان تهیدست، دلیرانه پیش رفت و از چیزی نمی ترسید. اما جوان پولدار، خواب و خوراک نداشت و بسیار نگران بود.
No image

کرامت انسان و انسان کامل در عرفان (قسمت دوم - قسمت پایانی)

از آنجا که افکار و اندیشه هاى احیاگر حضرت امام خمینى(ره) در تفسیر و شناخت معارف اسلامى و عرفانى, نقش مهمى دارد, این مقاله در صدد است که با استفاده از محوریت مباحث انسان کامل در اندیشه عرفانى امام خمینى, به تبیین این موضوع بپردازد...
No image

اطلاق یا نسبیت اخلاق از نگاه مفسران

در این پژوهش که به جهت آشنایى با دیدگاههاى برخى از مفسران درباره مسأله نسبیت اخلاق سامان یافته است, تلاش شده است تا آنجا که فضاى این تحقیق اجازه مى دهد, نظریات مفسران در مسأله نسبیت و اطلاق شناسایى شود...
No image

کرامت انسان و انسان کامل در عرفان (قسمت اول)

از آنجا که افکار و اندیشه هاى احیاگر حضرت امام خمینى(ره) در تفسیر و شناخت معارف اسلامى و عرفانى, نقش مهمى دارد, این مقاله در صدد است که با استفاده از محوریت مباحث انسان کامل در اندیشه عرفانى امام خمینى, به تبیین این موضوع بپردازد...

پر بازدیدترین ها

No image

حقوق بدون اخلاق معنایی ندارد

دکتر کاتوزیان در باب نسبت «اخلاق و حقوق» معتقد است: حکمایی که در کار اجتماع اندیشه می کنند به این نتیجه رسیده اند که اگر اخلاق را از کنار حقوق برداریم زیبایی ، لطافت و حسن را برداشته ایم و تنها از حقوق ، زور را باقی گذاشته ایم. این استاد حقوق دانشگاه تهران در ادامه سلسله نشست های «انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری» که در مرکز پژوهشی توسعه مدیریت برگزار شد، سخنان خود را در دو بخش ارائه کرد و ابتدا به تعریف اخلاق پرداخت و سپس نسبت اخلاق با حقوق را مورد بررسی قرار داد و با بیان اقسام مختلف اخلاق اعم از اخلاق برترین...
No image

نسبیت گرایی در اخلاق

نسبیت‌گرایی در اخلاق به طور کلی عبارت از گرایشی است که معتقد است هیچ امر ثابت و مطلقی در اخلاق وجود ندارد و نسبیت بر تمام عرصه‌های آن حاکم است. از نظر یک نسبیت‌گرا هر کس می‌تواند ارزش‌های اخلاقی شخصی خود را داشته و مطابق آنها عمل نماید و کسی حق ندارد چیزی را بر او تحمیل نماید در مقابل خود این شخص نیز نباید ارزش‌های خود را عمومیت بخشیده و از دیگران انتظار داشته باشد که همانند او، ارزش‌های یکسانی داشته باشند.
No image

اخلاق هنجاری و اخلاق کاربردی

آنجا که اصول اولیه التزام و عمل بر حق مورد توجه باشند ، رویکرد مبتنی بر حقوق را باید در راستای رویکردهای منفعت باورانه ، پیمان گرایانه و کانتی مدنظر قرار داد.در حالی که همه رویکردها حقوق (اکتسابی) گوناگونی را به رسمیت می شناسند، این رویکرد جایگاهی اساسی به حقوق می بخشد، خواه حقوق بشر پیشااجتماعی (مبتنی بر انسانیت فرد، نظیر حقوق طبیعی که خدایا طبیعت آنها را ارزانی داشته) و خواه حقوق بدیهی (که در نتیجه ناخشنودی گسترده همگان از هر گونه افراط در راه ارضای نیازها یا منافع فردی پدید می آیند.)...
No image

اخلاق و دانشهای مرتبط با آن

گفتگو با دکتر عباس منوچهری،استاد دانشگاه اخلاق و دانش‌هاى مرتبط با آن دکتر منوچهری، به نظر شما چه تعریفى مى‌توان از اخلاق ارائه داد و چه تمایزاتى میان اخلاق و دین، اخلاق و حقوق،‌ اخلاق و فرهنگ و دانش‌هایى از این دست که با....
No image

اطلاق یا نسبیت اخلاق از نگاه مفسران

در این پژوهش که به جهت آشنایى با دیدگاههاى برخى از مفسران درباره مسأله نسبیت اخلاق سامان یافته است, تلاش شده است تا آنجا که فضاى این تحقیق اجازه مى دهد, نظریات مفسران در مسأله نسبیت و اطلاق شناسایى شود...
Powered by TayaCMS