گروه‌های فشار

گروه‌های فشار، لابی، انجمن ملی تیر، اردشیر زاهدی

نویسنده : محمود طلوعی

گروه‌های فشار (lobbies-groupes de pression)

اصطلاحی است که در مورد گروه‌های سیاسی یا مذهبی یا صنفی که برایحفظ منافع خود یا تأمین مقاصد خاصی به وجود می‌آیند و از طریق وسائل ارتباط جمعی یا سازمانهای اقتصادی، مراجع تصمیم‌گیری را تحت فشار می‌گذارند،به کار برده می‌شود. به طور مثال گروه فشار یا «لابی» یهودیان آمریکا یکی از مهمترین و نیرومندترین گروههای فشار آمریکاست که با نفوذ در سازمانهای دولتی و اقتصادی و وسائل ارتباط جمعی در آمریکا در تصمیمات دولت و کنگره دربارۀ مسائل خاورمیانه مستقیماً تأثیر می‌گذارد و از اتخاذ تصمیماتی که مغایر منافع اسرائیل باشد جلوگیری می‌کند. صاحبان صنایع و بانکداران و تولیدکنندگان محصولات کشاورزی آمریکا هم هریک عواملی برای فشار به قوای مقننه و مجریه آمریکا در اختیار دارند، ولی گروههای فشار در آمریکا منحصر به اینها نیست، و به طور مثال انجمنی به نام « انجمن ملی تیر» آمریکا که هشتاد میلیون دلار بودجه سالانه آن از طرف کارخانه‌های اسلحه‌سازی آمریکا تأمین می‌شود تاکنون از تصویب قانونی برای منع حمل اسلحه در آمریکا جلوگیری کرده است.

علاوه بر سازمانهای سیاسی و اقتصادی و صاحبان صنایع و کمپانی‌های آمریکایی، بعضی از کشورهای خارجی هم برای حفظ منافع خود، لابی‌هائی در واشنگتن به‌وجود آورده‌اند، که مهمترین آنها لابی ژاپنیهاست. لابی ژاپنیها، که براساس گزارشهای منتشر شده در مطبوعات آمریکا سالانه بیش از سیصد میلیون دلار بودجه در اختیار دارد، تاکنون موفق شده است از تصمیمات مخالف کنگره و کاخ سفید در مورد محدود کردن واردات از ژاپن جلوگیری به عمل آورد.

در سالهای قبل از انقلاب اسلامی ایران، لابی ایران یکی از بانفوذترین گروه‌های فشار در واشنگتن به شمار می‌آمد و اردشیر زاهدی آخرین سفیر شاه در آمریکا، با ارتباطات نزدیکی که با سناتورها و نمایندگان کنگره و مقامات دولتی آمریکا برقرار کرده بود، یک جریان قوی طرفدار ایران در کاخ سفید و کنگره و پنتاگون و وزارت خارجه آمریکا به‌وجود آورده بود . در جریان مبارزات انتخاباتی سال1976 آمریکا، شایع شد که ایران کمک مالی قابل توجهی به صندوق انتخاباتی "جرالد فورد" رئیس جمهور سابق آمریکا، برای موفقیت او در مبارزه با کارتر، پرداخت کرده و همین امر موجب خصومت کارتر با شاه و تضعیف لابی ایران در واشنگتن در دوران حکومت وی گردید.