زن در دیدگاه مسلمانان

زن در ديدگاه مسلمانان

از آغاز آفرینش انسان‌ها همواره زنان در کنار مردان قرار داشتند. خلقت انسان‌ها و جریان زندگی آنها این گونه اقتضا می‌کند که زن و مرد هر کدام یکی از ستون‌های بنای زندگی باشند. در غیر صورت ادامه نسل بشر و حفظ حیات او به خطر می‌افتد. بی شک تصور جهان بدون وجود مردان و یا در نبود زنان غیر ممکن است. پس تا اینجا نمی‌توان گفت کدام یک از این دو گروه تاثیر بیشتری دارند و تا زمانی که مسئله بقای نسل آدمی وجود دارد این همراهی به صورت پایاپای ادامه خواهد داشت. در سده‌های اخیر و با ورود زنان به فعالیت‌های اجتماعی بحث‌های جدیدی شکل گرفته‌اند که می‌توان گفت تا قبل از آن، یا اصلا مطرح نبوده و یا شدت و اهمیت کنونی را نداشته است. زنان خواستار حقوق اجتماعی و جایگاه‌ها و مقام‌های بالاتری در عرصه رقابت با مردان هستند و با هدف احیای حقوق از دست رفته و یا کسب جایگاه مناسب و از این قبیل اهداف، اقدام به فعالیت‌ها و ایجاد کمیته ها، نشست‌ها، تشکیلات و حتی جریان‌های فکری هم چون فمینیسم کرده‌اند.

آنچه در این بحث مطرح خواهد شد بررسی دیدگاه مسلمانان نسبت به زنان است. با یک نگاه اجمالی به این دیدگاه‌ها می‌توان نگرش‌های متفاوتی را که درباره زنان وجود دارد به دو دسته تقسیم کنیم. دسته اول افرادی هستند که تنها با ظاهر دین سر و کار داشته و آنچه را به صورت مستقیم از آیات و روایات به دست می‌آید سرلوحه افکار و اعتقادات خود قرار می‌دهند. دسته دوم با انعطاف بیشتر و برداشت‌های عمیق تر به این مسئله می‌پردازند. مسلما اختلافاتی که بین مردان و زنان وجود دارد در دسته اول بیشتر مطرح خواهد شد.

زمانی که اسلام وارد زندگی مردم شد زن چنان جایگاهی داشت که نه تنها تولد یک نوزاد دختر ننگ و سرافکندگی بود چه بسا به زنده به گور شدن طفل می‌انجامید. در چنین فضایی پیامبر(ص) نهضتی را آغاز کردند که زن بتواند شان مناسب خود را بیابد و همچون مردان با داشتن حقوق اجتماعی مخصوص به خود در جامعه زندگی کند. در واقع فعالیت‌هایی که ایشان انجام دادند شروع برنامه ای بود که با گذشت زمان و پیگیری جدی به ثمر می‌نشست. در حالی که گروه اول معتقدند آنچه پیامبر در این زمینه و در بین مردمان عرب اجرا کرده اند سند تغییر ناپذیری است که اجرای بی چون و چرای آن بر ما واجب است. اما تفکرات گروه دوم بر اساس تفکرات شیعه و بر مبنای فقه بنا شده است. از نظر آنان پویایی دین از صفات اصلی و جدانشدنی آن است. اسلام در ابتدا روندی را آغاز کرد و در مدت زمان حیات پیامبر(ص) این روند ادامه داشت تا اینکه توانست بسیاری از ارزش‌ها را متناسب با اوضاع حاکم بهبود ببخشد. اما این حرکت متوقف نشده است و باید با در نظر گرفتن اصول و آموزه‌های بنیادی اسلام به حرکت خود ادامه دهد.

آنان با در نظر گرفتن بعد عرفانی و درک روانشناسانه و با در نظر گرفتن مبانی انسان شناسی و اخلاق گرایانه به زن می‌نگرند و در نتیجه این نگرش مسئله اختلاف بین زن و مرد در دسته دوم کمتر از دسته اول به چشم می‌خورد.