دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

سخن بی فایده

هر گاه عقل کامل شود ، سخن کم شود.
سخن بی فایده
سخن بی فایده

سخن بی فایده

قال علی (ع) :« اذا تمّ العقل نقص الکلام »(تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4083)

شایسته نیست انسان سرمایه عمر خود را با سخنان بیهوده و بی فایده از بین ببرد. انسان باید بکوشد تا از عمر گرانبهای خود بهره‌مند شود و از این مدت کوتاهی که در اختیارش قرار گرفته است برای آخرت خود زاد و توشه‌ای بردارد. یکی از آفات زبان، بیهوده‌گویی است که بیشتر انسانها به آن مبتلا می‌باشند و به سبب آن به وادی آفات دیگر زبان کشیده می‌شوند پس باید در رفع آن کوشید و راه را بر گناهان زبان بست.[1]

چنین سخنانی که نه فایده‌ای برای دنیای انسان دارد و نه برای آخرت، اگر چه حرام نیست ولی بسیار مذموم است؛ زیرا باعث تضییع وقت انسان می‌شود و او را از ذکر و فکر خداوند باز می‌دارد و بسا باشد که از ذکری، آخرت انسان، آباد و از فکری، دری از درهای الهی بر خانه دل گشوده می‌شود.[2]

حضرت علی (ع) می‌فرمایند :

« اذا اراد الله سبحانه صلاح عبد الهمه قلّه الکلام و قلّه الطعام و قلّه المنام »[3]

هر گاه خداوند صلاح بنده‌ای را بخواهد به او کم گویی و کم خوری و کم خوابی را عطا می‌کند.

ریشه و علت سخنان بیهوده یا حرص بر شناختن چیزهای بی‌فایده است. یا خوش مشربی کردن تا مردم متوجه او شوند و یا گذرانیدن وقت و به سر رسانیدن روز و شب، که منشأ همه اینها پیروی از هوای نفس است. انسان باید قبل از سخن گفتن فکر کند که اگر این سخن او فایده دنیایی یا اخروی دارد، بگوید والاّ خاموش باشد.[4]

حضرت علی (ع) می‌فرمایند :

« عجبت لمن یتکلم بما لاینفعه فی دنیاه و لایکتب له اجرُهُ فی اخراه »[5]

تعجب می‌کنم از کسی که سخنی می‌گوید که فایده‌ای برای دنیای او ندارد وهیچ اجر و پاداشی در آخرت برای آن نوشته نمی‌شود.

    پی نوشت:
  • [1] - تهرانی، مجتبی، اخلاق الهی، تهران، انتشارات موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، چاپ دوم ، 1381ه ش، جلد چهارم ، ص321
  • [2] - نراقی ، ملا احمد، معراج السعاده، قم، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، 1377هش، ص451
  • [3] - آمدی ، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1378هش، حدیث 4084
  • [4] - نراقی ، ملا احمد، معراج السعاده ، ص453-454
  • [5] - آمدی، عبد الواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، حدیث 4176

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

No image

معرفت، شرط همراهی ولایت

در این بخش متن سخنرانی با عنوان معرفت، شرط همراهی ولایت در موضوع معرفت در اسلام آورده شده است.
No image

معرفت به مسائل الهی

در این متن به معرفت به مسائل الهی با موضوع معرفت در اسلام پرداخته شده است.
No image

مراتب معرفت و کمال

در این متن به مراتب معرفت و کمال با موضوع معرفت در اسلام پرداخته شده است.
No image

محورهای کسب معرفت در قرآن

در این بخش متن سخنرانی با عنوان محورهای کسب معرفت در قرآن در موضوع معرفت در اسلام آورده شده است.
No image

کسب معرفت، هدف خلقت انسان

متن سخنرانی کسب معرفت، هدف خلقت انسان در موضوع معرفت در اسلام در این بخش قرار دارد.

پر بازدیدترین ها

No image

جهل؛ بزرگترین دشمن انسان

در این متن به جهل؛ بزرگترین دشمن انسان با موضوع معرفت در اسلام پرداخته شده است.
No image

علم و معرفت؛ سلاح مقابله با جهل

در این متن به علم و معرفت؛ سلاح مقابله با جهل با موضوع معرفت در اسلام پرداخته شده است.
No image

حقیقت معرفت و شرایط کسب و نگهداری آن

متن سخنرانی حقیقت معرفت و شرایط کسب و نگهداری آن در موضوع معرفت در اسلام در این بخش قرار دارد.
No image

ویژگیهای معارف الهی

در این بخش متن سخنرانی با عنوان ویژگیهای معارف الهی در موضوع معرفت در اسلام آورده شده است.
No image

مراتب معرفت و کمال

در این متن به مراتب معرفت و کمال با موضوع معرفت در اسلام پرداخته شده است.
Powered by TayaCMS