ادب و تربیت نیکو

قال علی (ع) :« لا میراثَ کالأدب » (نهج البلاغه ، حکمت 113)

یکی از مسائلی که در اسلام مورد تأکید قرار گرفته، ادب و تربیت نیکو برای فرزندان است. در اسلام، فرزند صالح و شایسته که در سایه آداب اسلامی پرورش یافته، گلی از گلهای بهشت خوانده شده است.

پیامبر گرامی اسلام(ص) می‌فرمایند :

« الولدُ الصالحُ ریحانةٌ من ریاحین الجنّة »[1]

فرزند نیکو و شایسته، گلی از گلهای بهشت است.

در مقابل، فرزند بد که تحت تربیت اسلامی و ادب صحیح قرار نگرفته باشد، باعث سرافکندگی و بی‌آبرویی خانواده خود خواهد بود.

حضرت علی(ع) می‌فرمایند :

« ولدُ السّوء یَهدم الشّرفَ و یَشین السّلفَ »[2]

فرزند بد، باعث خراب شدن شرافت و بزرگی می‌شود و گذشته انسان را زشت و نابود می‌کند.

بنابراین، ضروری است که فرزندان خود را از همان دوران طفولیت و کودکی به آداب اسلامی تربیت کنیم. امام صادق (ع) می‌فرمایند :

« إنّ خیرَ ما وَرث الآباء لأبنائهم الأدب، لا المال؛ فان المال یَذهب و الأدب یَبقی »[3]

همانا بهترین چیزی که پدران برای فرزندان خود به ارث می‌گذارند، ادب وتربیت است نه مال؛ چراکه مال از بین می‌رود ولی ادب باقی می‌ماند.

آورده‌اند، روزی که می‌خواستند سقراط را محاکمه کنند، از او پرسیدند: بزرگترین آرزویی که در دل داری چیست؟ سقراط گفت : بزرگترین آرزوی من این است که به بلندترین مکان در آتن صعود کنم و با صدای بلند به مردم بگویم: ای رفقا! چرا با این حرص و ولع بهترین و عزیزترین سال‌های عمر خود را به جمع‌آوری ثروت و طلا می‌گذرانید؟ در حالی‌که آنگونه که شایسته است در تعلیم و تربیت اطفالتان؛ که روزی مجبور هستید ثروت خود را برای آنها باقی بگذارید، همّت نمی‌گمارید!؟[4]

[1]. حر عاملی، وسایل الشیعه، قم، موسسه آل البیت لاحیاء الثراث، 1404هق، جلد 21، ص358
[2]. آمدی، عبد الواحد بن محمد، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1378ه.ش، حدیث 9356
[3]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ج8، ص 150
[4]. رحمتی شهرضا، محمد، گنجینه معارف، انتشارات پیام علمدار، چاپ دوم، 1388هش، جلد 3، ص239