شیخ اشراق و اقتدار فلسفه و حکمت

زنجان - خبرگزاری مهر : امروز سه شنبه هشتم مرداد ماه روز بزرگداشت شیخ شهاب الدین سهروردی است، مردی که فلسفه اشراق را پایه‌گذاری کرد و تاریخ فلسفه و حکمت را اقتدار و جلا بخشید.
سهروردی یکی از قله‌های تفکر فلسفی در سرزمین ایران است. او سعی وافر داشت تا حکمت اسلامی را با حکمت معنوی پیش از اسلام جمع کند و در تحقق این امر تلاشهای بسیاری کرد.
شیخ شهاب الدین سهروردی معروف به شیخ اشراق در سال 549 هجری قمری در سهرورد از توابع شهرستان زنجان دیده به جهان گشود.

شیخ شهاب الدین ابوالفتوح یحیی سهروردی، معروف به «شیخ اشراق»، شهاب مقتول و شیخ مقتول، «مؤسس حکمت اشراق» و از حکمای بزرگ اسلام در قرن 6 میلادی (587 هـجری قمری) است. شیخ اشراق، حکمت و اصول فقه را در مراغه نزد مجدالدین جیلی، که استاد امام فخر رازی نیز بود، فرا گرفت و در حکمت تبحر و احاطه تمام یافت سپس به تفکر و ریاضت پرداخت و چند سالی را در عراق و شام به سیاحت و مطالعه گذراند،‌ چنانکه مشهور است در علوم غریبه نیز متبحر شد.
تولد فلسفه در اسلام هرچند در مقایسه با مغرب زمین دیر هنگام بود، اما بی‌تردید اهتمام فوق‌العاده اسلام به فراگیری دانش و حکمت و نیز ذوق، فراست و هوشمندی مسلمانان، خاصه ایرانیان در همان اوان تولدش توانست دانش حکمی و فلسفی را در جایگاه بسیار شایسته‌ای بنشاند و جانهای تشنه حکمت و معرفت را نه تنها در منطقه جغرافیایی اسلام، بلکه حتی در مغرب زمین، برای قرنها سیراب سازد.
نظام فلسفی مشاء که بیشتر بازتاب اندیشه‌های فلسفی ارسطو بود در همان قرون اولیه توسط دانشمند نام آور و پرآوازه اسلامی «ابن سینا» پایه گذاری و سپس توسط پیروان دیگر حکمت مشاء روزبه روز فربه‌تر شد.
چندی بعد دانشمندان بزرگ دیگری چون ابوحامد غزالی، ابوالبرکات بغدادی و فخر رازی ظهور کردند و فلسفه مشاء را مورد نقادیهای جدی و موشکافانه خود قرار دادند در این ارتباط سهم حکیم فرید شیخ شهاب الدین سهروردی از همه بیشتر است. این فیلسوف جوان که برخی او را «لب الفلاسفه» لقب داده‌اند، توانست در زمان کوتاهی، ضمن بررسی انتقادی نظام فلسفی مشاء و تحت تأثیر افکار افلاطون، نو افلاطونیان و نیز حکمای ایران باستان پایه‌های نظام فلسفی دیگری را در برابر «فلسفه مشاء»‌ بنام «حکمت اشراق» بنیان نهد و به تحکیم این بنای رفیع همت گمارد.
این فیلسوف جوان، بدین شکل، تقابل دو هزار ساله فلسفه افلاطون و ارسطو را که در یونان قدیم در جریان بود، به گونه‌ای دیگر وارد حوزه فلسفه اسلامی کرد.

منبع‌: مهرنیوز