مشورت در اسلام

قال علی(ع):«ما إستُنبِطَ الصّواب بمثلِ المُشاورهِ»(تصنیف غررالحکم و دررالکلم، حدیث10065، ص442)

یکی از چیزهایی که در اسلام مورد توجه قرار گرفته مشورت در کارها است. پیامبر اکرم در حدیثی به حضرت علی(ع) می‌فرمایند:

«لا مُظاهرَهَ أوثقُ من المُشاوره»[1]

هیچ دستگیره و پشتیبانی محکمتر از مشورت نیست.

اگر انسان در مسائل زندگی خود با دیگران مشورت کند، بعد از مشورت با خاطری آسوده و مطمئن تصمیم می‌گیرد

حضرت علی(ع) می‌فرمایند:

«ما ضَلََّ مَن إستشَارَ»[2]

کسی که در کارها مشورت کند هرگز گمراه نمی‌شود.

باز حضرت در روایتی در این باره می‌فرمایند:

«قد خَاطَر مَن استغنَى بِرأیِه»

هر کس به رأى و نظر خویش اکتفا کند (و در کارها با دیگران مشورت نکند)، خود را در خطر انداخته است.

تأکید فراوان امام على(ع) بر مشورت، دلالت دارد بر اهمیّت بیشتر امر مشورت و نظرخواهى و رایزنى براى مقامات اجتماعى و سیاسى، زیرا مسائل اجتماعى و سیاسى بسیار بسیار با اهمیّت‌تر از کارهاى فردى و مسائل شخصى است.[3] بنابراین درجه اهمیت مشورت در مسائل مختلف متفاوت می‌باشد ولی آنچه حائز اهمیّت می‌باشد خود مشورت است که در روایات، انسان از خود محوری و عدم مشورت در کارها بر حذر شده است و از این نظر تفاوتی بین مسائل فردی و اجتماعی و سیاسی نیست. حضرت علی(ع) در این‌باره می‌فرمایند: هر کس خود رأى شد به هلاکت رسید، و هر کس با دیگران مشورت کرد، در عقل‌هاى آنان شریک شد.[4]

در سیره پیامبر اکرم(ص) وارد شده که در مسائل مختلف با اصحاب خود مشورت می‌کردند. در حالی که از همه مردم خردمندتر و عاقلتر بود.[5]

پی نوشت:

[1]. حر عاملی، وسائل الشیعه، قم، موسسه آل البیت، 1409هق، ج12، ص3.

[2]. آمدی، عبدالواحد بن محمد، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، مصطفی درایتی و حسین درایتی، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1378، حدیث10074، ص442.

[3]. حکیمی ، محمد رضا، الحیاه، ترجمه احمد آرام، تهران، دفتر نشر و فرهنگ اسلامی، 1380، ج‌1 ، ص 312.

[4]. نهج البلاغه، محمد دشتی، نشر لقمان، چاپ سوم، 1379، حکمت161.

[5]. ساعدی، محمد باقر، فضائل پنج تن علیهم السلام در صحاح ششگانه اهل سنت(ترجمه فضائل الخمسه من صحاح السته مرحوم فیروزآبادی)، قم، فیروزآبادی، چاپ اول، 1374، ج 1، ص2253.

جدیدترین ها در این موضوع

دعا در نهج البلاغه

(به فرزندش امام حسن عليه السلام فرمود): در سؤال (حاجت) از پروردگارت اخلاص داشته باش؛ زيرا بخشش و محروم ساختن در دست اوست. 24 دی 1395, 23:41

عبادت و نیایش از دیدگاه نهج البلاغه

و اما این كه هر كارفرما كه مزدى مى‏ دهد به خاطر بهره‏اى است كه از كار كارگر مى ‏برد و كارفرماى ملك و ملكوت چه بهره‏اى مى‏تواند از كار بنده ضعیف ناتوان خود ببرد، و هم این‌ كه فرضاً اجر و مزد از جانب آن كارفرماى بزرگ به صورت تفضل و بخشش انجام گیرد پس چرا این تفضل بدون صرف مقدارى انرژى كار به او داده نمى ‏شود، مسأله‏ اى است كه براى این چنین عابدهایى هرگز مطرح نیست. 23 دی 1395, 1:47

خدایا! ببخش!

به آن نديدى. الهى! آنچه را كه به زبانم به تو تقرب جستم ولى دلم برخلاف آن بود بر من ببخش! الهى! اشارات چشم، و سخنان بيهوده، و مشتهيات دل 23 دی 1395, 1:44

خدایا! چهارپايان ما تشنه اند!

و ابرهاى باران دار به ما پشت كرده، و تو اميد هر غمزده اى، و برآورنده حاجت هر حاجتمندی. در اين زمان كه مردم ما نااميدند، و ابرها باران نداده اند، و چرندگان از بين رفته اند، از تو مى خواهيم كه ما را به اعمال زشتمان مؤاخذه نكنى، و به گناهانمان نگيرى. الهى! با ابر 23 دی 1395, 1:28

خدایا! حرمتم را به تنگدستى نشكن

دچار آيم، و به بدگويى آن كه از بخشيدن به من دريغ ورزد مبتلا گردم، و تو ماوراى اين همه، اختيـاردار بخشش و منـعى، چـه اينـكه بـر هـر چيـز تـوانـايـى. 23 دی 1395, 1:26

پر بازدیدترین ها

دعا و نیایش در نهج البلاغه

دعا وسیله ای است که تمام خلایق، خصوصاً انسانها از آن بیگانه نیستند و همیشه بدان توجه دارند و با زبان حال و قال از آن استفاده می کنند هر چند که واژه ای به نام دعا در میانشان مطرح نباشد چون هر کلمه و کلامی که از استمداد و ایجاد رابطه به خدا حکایت نماید دعاست 23 دی 1395, 0:15

نیایش زیبا از نهج البلاغه

خدایا! امید به تو بستم تا راهنما باشى به اندوخته هاى آمرزش و گنجینه هاى بخشایش ! خدایا! این بنده توست که در پیشگاهت برپاست ، یگانه ات مى خواند و یگانگى خاص تو راست . جز تو کسى را نمى بیند که سزاى این ستایش هاست . مرا به درگاه تو نیازى است که آن نیاز را جز فضل تو به بى نیازى نرساند، و آن درویشى را جز عطا و بخشش تو به توانگرى مبدل نگرداند. خدایا! خشنودى خود را بهره ما فرما، هم در این حال که داریم ، و بى نیازمان گردان از اینکه جز به سوى تو دست برداریم ، که تو بر هر چیز توانایى. 23 دی 1395, 0:26

دعا در نهج البلاغه

دین و دنیایت را به خدا می سپارم

بگذار وقایع گذشته، دلیل و راهنمای تو در وقایع آینده و نیامده باشد که امور، همیشه به هم شبیه اند. از مردمی نباش که موعظه سودی به حالشان ندارد 23 دی 1395, 0:35

دعا از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

بدان همان کسی که گنج های آسمان و زمین در اختیار اوست، به تو اجازه دعا و درخواست داده است و اجابت آن را نیز تضمین نموده، به تو امر کرده از او بخواهی تا به تو عطا کند و از او درخواست رحمت نمایی تا رحمتش را بر تو فرو فرستد. خداوند بین تو و خودش کسی قرار نداده که حجاب و فاصله باشد، تو را مجبور نساخته که به شفیع و واسطه ای پناه ببری و مانعت نشده . 23 دی 1395, 1:22