حزب – احزاب سیاسی PARYI – PARTY

حزب، احزاب سیاسی، مرام‌نامه، کادر رهبری

نویسنده : محمود طلوعی

حزب یک تشکیلات سیاسی است که از گروهی افراد هم‌فکر برای رسیدن به هدف‌های معینی تشکیل می‌شود. احزاب سیاسی غالباً به وسیلۀ یک فرد یا افراد شناخته شده که گروه مؤسس حزب را تشکیل می‌دهند به وجود می‌آید و مردم بر اساس شناختی که از مؤسسین حزب دارند به آن می‌پیوندند.

بعضی از احزاب براساس یک ایدئولوژی و اعتقاد به یک مکتب سیاسی به وجود می‌آیند و برخی از احزاب نیز بر اثر یک جریان تاریخی یا در جریان یک مبارزه برای رسیدن به یک هدف معین شکل می‌گیرند. بسیاری از احزاب سیاسی که در جریان مبارزات استقلال طلبانه کشورهای مستعمره و نیمه مستعمره به وجود آمده‌اند، از این گروه هستند.

احزاب سیاسی جهان دارای مرام‌نامه‌ای هستند که اصول عقاید و خط مشی حزب را مشخص می‌سازد. هر حزب هم‌چنین دارای اساس‌نامه‌ای است که سازمان حزب و طرز ادارۀ آن را مشخص می‌نماید.

احزاب سیاسی در فواصل معین، کنگره یا کنفرانس‌هائی تشکیل می‌دهند که نمایندگان آنها از طرف افراد حزب تعیین می‌شوند. سیاست کلی و برنامه‌های حزب در این کنگره‌ها یا کنفرانس‌ها بررسی می‌شود و کادر رهبری حزب (کمیته مرکزی یا هیئت اجرائی حزب) نیز از طرف این ارگان‌ها تعیین می‌شوند که به نوبۀ خود مقامات بالاتر حزبی (دبیر کل و دفتر سیاسی) را انتخاب می‌نمایند. تشکیلات احزاب سیاسی در همه جای دنیا یکسان نیست.