دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

شكستن ديوار غرور

No image
شكستن ديوار غرور

براي محبوب شدن در دل‌ها نيازي به دست زدن به كارهاي عجيب و غريب نيست، نياز نيست كه شما هزينه‌هاي كلان را صرف به دست آوردن عشق و علاقه مردم كنيد، بلكه در مقابل تكنيك‌هاي بسيار ساده‌اي وجود دارد كه با مرور زمان و با به كارگيري برخي از تمرين‌ها مي‌توانيد به راحتي ويژگي‌هايي را در شخصيت خود، به وجود آوريد تا در نتيجه، اطرافيان به ارتباط با شما عشق بورزند و از بودن با شما لذت ببرند. غرور يكي از ويژگي‌هاي منفي در شخصيت هر انساني است كه سبب از دست دادن دوستان صميمي‌و قطع رابطه‌هايي است كه سال‌ها ادامه داشته است.

به تحقيق غرور نخستين ويژگي است كه سبب نافرماني شيطان و رانده شدن او از بارگاه خداوند متعال شده است و به همين جهت، بي‌اعتنايي به اين ويژگي منفي در شخصيت افراد، در نهايت سبب فراموشي خداوند متعال در زندگي و پيمودن مسير انحرافي و جاده گمراهي خواهد شد و به همين جهت در آيات الهي توصيه‌هاي مهمي‌براي مبارزه با اين صفت ناپسند بيان شده است تا افرادي كه قصد دارند ديوارهاي آهنين غرور را در شخصيت خود ويران كنند بتوانند با به‌كار‌گيري اين توصيه‌ها، زلزله‌اي بزرگ در درون خود ايجاد كنند و به سرعت از شرّ اين خصوصيت شيطاني رهايي پيدا كنند.

در اين مقاله قصد داريم به مهم‌ترين توصيه‌هاي طلايي قرآن مجيد براي تخريب ديوارهاي غرور اشاره كنيم:

1- كسب دانش و توجه به نعمت‌ها

يكي از عواملي كه سبب غرور و در نتيجه نافرماني از خداوند متعال مي‌شود، عامل جهل و ناداني است. جهلي كه سبب فراموشي نعمت‌هاي بي‌حد و شماره‌اي مي‌شود كه خداوند در زندگي در اختيار شما قرار داده است و به همين جهت رسول خدا صلي‌الله عليه و‌آله در توضيح آيه ششم از سوره انفطار كه خداوند متعال از انسان سوال مي‌كند: « اى انسان! چه چيز تو را در برابر پروردگار كريمت مغرور ساخته است؟!» [انفطار:6] مي‌فرمايد: «غره جهله: جهل و نادانيش او را مغرور و غافل ساخته است. » [مجمع البيان، جلد 10، صفحه 449]جهل يا غفلت از خداوندي كه هم پروردگار آدمي‌است و هم كريم است، به مقتضاي ربوبيت خود، انسان را از تمامي‌نعمت‌ها برخوردار كرده است. نعمت‌هايي كه تنها در پول و ثروت خلاصه نمي‌شود و هر فردي با اندك تاملي به فراواني آنها پي خواهد برد. نعمت‌هايي كه:

« و از هر چه از او خواستيد به شما عطا كرد و اگر نعمت‌ خدا را شماره كنيد نمى‌ توانيد آن را به شمار درآوريد قطعا انسان ستم ‌پيشه ناسپاس است!» [ابراهيم: 34]

و به مقتضاي كريم بودنش، او را غرق در مهرباني و لطف قرار داده است و خود را نزديك‌تر از همه به آدمي‌معرفي كرده است و راه بازگشت و توبه را در همه حال به روي او باز گذاشته و از گناهان او چشم پوشي مي‌كند ولي با اين حال، انسان در برابر چنين خدايي مغرور است و زندگي خود را بر خلاف نعمت‌ها و توصيه‌هاي پروردگارش بنا مي‌كند و واضح و مبرهن است كه چنين انساني كه در برابر پروردگار خويش مغرور است، در برابر همنوعان خويش نيز تواضع نخواهد كرد.

حال با توجه به روايت رسول خدا ذيل اين آيه شريفه، يكي از مهم‌ترين توصيه‌ها براي تخريب و ويراني ديوارهاي غرور، توجه و كسب دانش نسبت به نعمت‌هايي است كه در اختيار ماست؛ از نعمت سلامتي گرفته تا نعمت داشتن پدر و مادري مهربان و همسري شايسته و دوستاني كه همنشيني با آنها آدمي‌را به ياد خداوند متعال مي‌اندازد.

2- عبرت از زندگی افراد مغرور

از جمله تكنيك‌هاي مهم ديگر براي شكستن ديوار غرور در شخصيت آدمي‌در آيات الهي، معرفي و بازگو كردن زندگاني انسان‌هاي مغروري است كه به سبب داشتن اين صفت ناپسند، به قله سعادت و خوشبختي نائل نشده‌اند و اندكي بعد از به دست آوردن ثروت يا مقام، غرور سبب هلاكت و نابودي آنان شده است كه از نمونه‌هاي بارز آن، مي‌توان به شيطان و همچنين قارون اشاره كرد كه با شعارهايي از جمله من از او برترم يا غرور علمي، راه موفقيت و سعادت را برخود بستند، چنانکه خداوند متعال در سوره قصص داستان اين غرور را اينگونه نقل مي‌كند: « [قارون] گفت من اينها را در نتيجه دانش خود يافته‌ام. آيا وى ندانست كه خدا نسل‌هايى را پيش از او نابود كرد كه از او نيرومندتر و مال ‌اندوزتر بودند و[لى اينگونه] مجرمان را [نيازى] به پرسيده شدن از گناهانشان نيست. » [قصص: 78]

3- توجه به منشأ خلقت انسان

« مگر آدمى ندانسته است كه ما او را از نطفه‌اى آفريده‌ايم پس بناگاه وى ستيزه‌جويى آشكار شده است!» [يس: 77]

اگرچه اين آيه شريفه در تفاسير در ارتباط با اثبات مساله معاد ذكر شده است، اما به تحقيق مي‌توان از اين آيه شريفه يكي از مهم‌ترين اسرار و تكنيك‌هاي شكستن و ويران كردن ديوارهاي غرور در شخصيت آدمي‌را استفاده كرد. اين آيه شريفه انسان را با سوالي بزرگ مواجه مي‌سازد و او را براي شكستن غرور خود وادار مي‌كند تا به گذشته خويش فكر كند. گذشته‌اي كه بعد از طي مراحل رشد و خلقت، اين موجود ضعيف و ناتوان را به انساني مغرور تبديل كرده است.          

مقاله

نویسنده امين ادريسی
جمع آوری و تدوین رسول غفارپور

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

مشتركات قرآن و نهج البلاغهʁ)

مشتركات قرآن و نهج البلاغه(1)

«فترت»در لغت به معني انقطاع و سستي در كار است و در آية شريفه به اتّفاق جميع مفسّرين مراد انقطاع وحي و فاصله يي است كه بين آمدن پيغمبران حاصل مي شود و در اينجا مقصود فاصله يي است كه بين حضرت عيسي و پيغمبر خاتم (صلّي الله عليه و آله) رخ داد كه حدود 600 سال بوده است و ذكر اين مطلب در آيه براي امتنان و اتمام حجّت خداوند بر بندگان است تا نگويند چرا بعد از اين مدت طولاني براي ما راهنما و پيغمبري نفرستادي. چنانكه اين معني از ذيل آيه شريفه و خطبة مباركه نيز ظاهر مي گردد.
قرآن درآيينه نهج البلاغه

قرآن درآيينه نهج البلاغه

حضرت على(عليه السلام) در نهج البلاغه، بيش از بيست خطبه را به معرفى قرآن و جايگاه آن اختصاص داده است و گاه بيش از نصف خطبه به تبيين جايگاه قرآن و نقش آن در زندگى مسلمانان و وظيفه آنان در مقابل اين كتاب آسمانى اختصاص يافته كه پرداختن به همه آن ها مجالى ديگر مى طلبد.
قرآن در نهج البلاغه

قرآن در نهج البلاغه

امیرمؤمنان علی علیه السلام در خطبه ای از نهج البلاغه در توصیف این کتاب آسمانی چنین می فرماید: «قرآن نوری است که خاموشی ندارد، چراغی است که درخشندگی آن زوال نپذیرد، دریایی است که ژرفای آن درک نشود، راهی است که رونده آن گمراه نگردد.
قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

آنچه كه علي (ع) در توصيف جايگاه قرآن بيان داشته اند و تبيين و تفسيري كه از ابعاد كتاب آسماني به دست دادهاند؛ فراتر از آن است كه در اين سطور بگنجد. «تنها در نهج البلاغه آن حضرت (ع) 96 بار كلمة قرآن، كتاب الله، كتاب ربكم و امثال آن تكرار شده است»
جامعیت و جاودانگى قرآن كریم در نهج البلاغه

جامعیت و جاودانگى قرآن كریم در نهج البلاغه

بسیارى از مخالفان قرآن كوشیده اند چنین شبهه افكنى كنند كه این كتاب آسمانى با دنیاى امروز كه عصر پیشرفت علوم و تكنولوژى است، متناسب نیست ؛ بلكه فقط اعجاز عصر پیامبر ختمى مرتبت صلى الله علیه وآله است و صرفا براى زمان ایشان شمولیت داشته است و اكنون همانند كتاب مقدس انجیل صرفا براى استفاده فردى قابلیت دارد.

پر بازدیدترین ها

اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه

اهمیت تاریخ از دیدگاه قرآن و نهج‏ البلاغه

قرآن پيروان خود را به مطالعه تاريخ گذشتگان فرامى‏ خواند و با تكرار و تأكيد زياد به پيروانش دستورمى ‏دهد به سير و سفر بپردازند و از نزديك نشانه ‏هاى تاريخى را مشاهده نمايند تا انديشه آنها بارور شود و سطح فكر و فرهنگشان ارتقا يابد.
قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

قرآن از نگاه امام علي علیه السلام

آنچه كه علي (ع) در توصيف جايگاه قرآن بيان داشته اند و تبيين و تفسيري كه از ابعاد كتاب آسماني به دست دادهاند؛ فراتر از آن است كه در اين سطور بگنجد. «تنها در نهج البلاغه آن حضرت (ع) 96 بار كلمة قرآن، كتاب الله، كتاب ربكم و امثال آن تكرار شده است»
اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم ʃ)

اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم (3)

ايجاز "حذف" آن است كه كلماتي را در كلام به واسطة وجود قرينه حذف كنند؛ مثل: «جاهدوا في الله حقّ جهاده» (حج: 78)؛ يعني في سبيل الله. آنچه مطلوب نظر بلغا و ادباست، ايجاز قصر است كه به واسطة رعايت آن، مراتب بلاغت تفاوت مي كند، و هر كس بيشتر اين نوع ايجاز را رعايت كند، بليغ تر و عظمت كلام او بيشتر خواهد بود. در آيات قرآن، ايجاز قصر بسيار است؛ از جمله: «الا له الخلق و الامر» (اعراف: 54) - «و اعّدو لهم ما استطعتم من قوّه» (انفال: 60).
اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم ʂ)

اثرپذيري نهج البلاغه از قرآن كريم (2)

عرب پيش از نزول قرآن گاهي در شعر خود از اين تنوّع صورت بهره مي برد؛ امّا اغلب به دليل اسراف و تكرار، اين تنوّع آنان به ملال مي انجاميد. در نثر، چه مرسل و چه مسجّع، نيز چنين سلامت و رواني و حلاوتي كه در قرآن مشهود است، سابقه نداشت و در بهترين نثرهاي عرب عيبهايي يافت مي شد كه از سلامت و رواني تركيب آن مي كاست و امكان نداشت مثل قرآن قابل ترتيل باشند. اگر هم براي ترتيل آن پافشاري مي شد، بوي تكلّف از آن به مشام مي رسيد و از شأن كلام مي كاست.
برخی مستندات قرآنی نهج ‏البلاغه

برخی مستندات قرآنی نهج ‏البلاغه

وهمانا امامان تدبيركنندگان امر خداوند برمردمان وكارگزاران بربندگان اويند. كسي به بهشت نرود جز اينكه او را شناخته باشند و او نيز آنان را بشناسد و به آتش درنيايد جز آنكس كه منكر آنان بوده و ايشان نيز او را نپذيرفته و محرم ندانند.
Powered by TayaCMS