پذيرايی و تكريم مهمان از نگاه قرآن

در آيات قرآن آدابی برای ميزبانی و مهمانی بيان شده است. مهمان عزيز است و بايد او را تکريم کرد، اکرام نهايت ايثارگری و از خودگذشتگی است که فراتر از عدل و احسان قرار می گيرد.

بر اساس آيات 24 تا 28 سوره ذاريات تکريم و پذيرائی مهمان از سوی ميزبان به اشکال گوناگون و با رعايت آدابی انجام می شود.

خداوند در آيات26 و 27سوره ذاريات می فرمايد: فَرَاغَ إِلَي اَهْلِهِ فَجَاءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ؛ فَقَرَّبَهُ إِلَيْهِمْ قَالَ اَلَا تَاْكُلُونَ؛ پس ابراهيم بی صدا و سريع به سوی زنش رفت و گوساله ای فربه و بريان آورد. آن را به نزدشان برد و گفت: آيا غذا نمی خوريد!

در اين آيات چند نکته بسيار زيبا درباره مهمانی بيان شده که از جمله آنها می توان به موارد زير اشاره کرد:

آماده سازی سريع اسباب پذيرايی از مهمان؛ زيرا واژه «راغ» از «روغ و روغان» به معنای حرکت بی سر و صدا و نهانی و مکارانه ولی سريع روباه برای شکار گفته می شود. پس ميزبان بايد اين گونه برای مهمانی کردن اقدام کند؛
پذيرايی از گوشت نرم و تازه: گوساله را عجل می گويند چون عجله دارد و پرشتاب است. اين گوشت تازه و لذيذ وقتی پرواربندی شده باشد بسيار گوارا خواهد بود. بايد از بهترين ها برای مهمان آورد و پذيرايی کرد؛
پيش کشيدن اسباب پذيرايی: بايد اسباب پذيرايی را به نزد مهمان برد و از ايشان پذيرايی کرد نه آنکه مهمان را برای پذيرايی جابجا کرد و به نزد سفره آورد. سفره و غذا و اسباب پذيرايی را بايد پيش مهمان برد نه مهمان را پيش آن؛
تعارف: بايد تعارف کرد و از مهمان خواست تا از وسايل پذيرايی تناول کند، چون ممکن است خودش دست به سفره دراز نکند بنابراين بايد غذا را به او عرضه کنند و در ظرفش يا دستش قرار دهند تا بخورد.
به همسرش در پخت و پز و فراهم آوری طعام کمک کند.

همچنين رعايت نکات ديگر از موارد اکرام است:

با سلام و صلوات به استقبال مهمان بشتابند.
او را در جای خوب قرار دهند؛
به ميزان نياز مهمان نزدش غذا نمی برند که بخورد و سير شود چنانکه درباره اطعام فقير به عنوان کفاره گفته شده؛ بلکه بايد به اندازه ای غذا و ميوه برد که بيشتر از حد نياز باشد و اين از مصاديق اسراف و تبذير نيست؛ بلکه تکريم است.
غريب نوازی کنند و نسبت به مهمانانی که ناشناس هستند مانند شناس چيزی کم نگذارند؛
ترس از مهمان غريب را به رويش آشکار نکنند، بلکه ميزبان در مهمان نوازی محبت خود را تمام کند و تکريم و اکرام نمايد. البته مهمان غريب نيز کاری نکند که موجب خوف و ترسی شود، بلکه برای ايجاد آشنايی سخنان بشارت آميز و محبت آميز داشته باشد.

روزنامه كيهان، شماره 21587 به تاريخ 26/12/95، صفحه 8 (معارف)