عیب جویی یا عیب زدایی!؟

قال علی (ع) :« أعقلُ النّاس من کان بعیبه بصیراً و عن عیب غیره ضریراً »(تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، حدیث 389 )

از جمله ویژگی های انسان مؤمن که آراسته به کمالات اخلاقی است، عیب زدایی است نه عیب جویی. همه می‌دانند که عیب جویی از صفات زشت و ناپسند به شمار می‌آید ولی عیب زدایی از صفات بسیار پسندیده می‌باشد؛ زیرا هرانسانی به جز معصومین در صورتی کامل می‌شود که در صدد بر طرف کردن عیوب خودش باشد. بنابراین همه باید در صدد عیب زدایی برآیند و این در صورتی ممکن است که انسان در درجه اوّل عیوب خود را بشناسد و به آن اعتراف داشته باشد؛ زیرا تا انسان به عیبهای خود آگاه و معترف نباشد به چاره جویی بر نمی‌خیزد. انسان از سه راه می‌تواند از عیبهای خود آگاه شود :

1-مراقبه و محاسبه، یعنی اینکه انسان هر روز مواظب اعمال و رفتار خود باشد و خود را هر روز مورد محاسبه و حسابرسی قرار دهد.

2-عبرت گرفتن از رفتار ناشایسته دیگران

3-معاشرت با دوستان خوب و دلسوز که از روی خیر خواهی نه از روی عیب جویی، عیوب او را تذکّر دهند. دوستان واقعی و با ایمان می‌توانند او را در این راه کمک کنند و عیبها و لغزشهای او را به او تذکّر دهند.[1]

امام صادق (ع) می‌فرمایند :

« احبُّ أخوانی إلیّ من أهدی إلیّ عیوبی[2]»

محبوبترین دوستان و برادران من کسی است که عیبهایم را به من هدیه کند.

حضرت علی(ع) در وصیّتش به فرزندش امام حسین(ع) چنین می‌گوید:

« أی بُنیَّ من أبصر عیب نفسه شُغِلَ عن عیب غیره[3]»

ای فرزندم کسی که عیب خودش را ببیند، از(دیدن) عیب دیگران باز داشته می‌شود.

[1] - مهدوی کنی ، محمد رضا ، نقطه های آغاز در اخلاق عملی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1372هش، چاپ دوم، ص224
[2] - کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، جلد دوّم، ص639 باب من یجب مصادقته
[3] - مجلسی ، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، موسسه الوفاء، 1404هق، جلد 72، ص47

جدیدترین ها در این موضوع

آدابی از عبودیت

از آداب عبودیت این است که جز قدرت حق، قدرتی را نپذیرند و جز ثنای حق و آنکه از اولیاء حق است، ثنای کسی را نگویند. 1 مهر 1397, 14:8

فهم و دریافت زبان قرآن

من امیدوارم که ما این حجاب جحود را از قلب‌هایمان برداریم و از خدای تبارک و تعالی بخواهیم که ما را آشنا کند به لسان قزآن. 1 شهریور 1397, 14:8

علت بعثت انبیاء

اگر برای هر علمی موضوعی است... علم همه انبیاء هم موضوعش انسان است ... 1 شهریور 1397, 14:8

ترک علاقه به دنیا

علائق را باید کم بکنید، علاقه‌ها باید کم بشود، طبیعتاً ماها از اینجا می‌رویم، علی ایّ حال چه علاقه قلبی به چیزی داشته باشیم یا نداشته باشیم فرقی به حال ما نمی‌کند. 29 مرداد 1397, 14:8

دعا روح عبودیت

اینهایی که از کتب ادعیه انتقاد می‌کنند برای این است که نمی‌دانند، جاهل‌انند، بیچاره‌اند که این کتب ادعیه چطور انسان را می‌سازد، این دعاهایی که از ائمه ما وارد شده است مثل کمیل، مناجات شعبانیه، دعای حضرت سیدالشهداء(ع) و دعای«سمات» اینها چه جور انسان را درست می‌کنند... 29 مرداد 1397, 14:8

پر بازدیدترین ها

افراط و تفریط قوه شهوت

افراط در قوه شهوت عبارت از آن است که عقل انسان مقهور شهوت شده و همّت مرد مصروف تمتّع از زنان و کنیزان گردد و از پیمودن راه آخرت محروم شود. 18 دی 1396, 15:16

اصول رذائل اخلاقی

در بیان صفات رذیله و اخلاق ناپسندیده روح که از اعمال سیّئه بدن و اعضا ناشى مى‌شود و در مقابل صفات حمیده و اخلاق پسندیده است 21 فروردین 1397, 12:50

اسلام و مخالفان

24 آبان 1393, 14:8

امراض بی درد روح

خدا نکند انسان به امراض بی درد مبتلا گردد، مرضهایی که درد دارد انسان را وادار می کند که در مقام علاج برآید، به دکتر و بیمارستان مراجعه کند، لیکن مرضی که بی درد است و احساس نمی شود بسیار خطرناک می باشد وقتی انسان خبردار می گردد که کار از کارگذشته است . 21 آبان 1396, 14:8