دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

«علیرضا صدیقی» پژوهشگر ادبی: آموزه‌های قرآن در سرتاسر کتاب منطق‌الطیر مشهود است

No image
«علیرضا صدیقی» پژوهشگر ادبی: آموزه‌های قرآن در سرتاسر کتاب منطق‌الطیر مشهود است گروه ادب: عطار در نامگذاری کتاب منطق‌الطیر از آیه 16 سوره نمل متأثر بوده است و در سرتاسر این کتاب ردپای کتاب الهی را می‌توان مشاهده کرد.


«علیرضا صدیقی» عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا) با بیان این مطلب گفت: به نظر می‌رسد که در نامگذاری این کتاب، عطار از آیه 16 سوره نمل متأثر بوده است و در سرتاسر این کتاب ردپای مفاهیم قرآنی را می‌توان مشاهده کرد.
این پژوهشگر درباره اینکه چرا عطار پرندگان را شخصیت کتاب خود قرار داده است، اظهار کرد: پیش از منطق‌الطیر نیز کتاب‌هایی در تاریخ ادبیات سراغ داریم که شخصیت آن‌ها پرندگان هستند که رساله‌الطیر ابن‌سینا یکی از آن‌هاست.
جستجوی‌ارتباط‌پرنده‌و‌روح‌انسانی‌درباور‌عرب‌جاهلی
به گفته دکتر فروزانفر سابقه این موضوع یعنی ارتباط پرنده و روح انسانی را در باورهای عرب جاهلی باید جستجو کرد و البته این بدان معنا نیست که عطار در این کتاب از باورهای عرب گرته‌برداری کرده است.

او در ادامه افزود: به گفته دکتر فروزانفر، سابقه این موضوع یعنی ارتباط پرنده و روح انسانی را در باورهای عرب جاهلی باید جست‌وجو کرد و البته این بدان معنا نیست که عطار در این کتاب از باورهای عرب گرته‌برداری کرده است.
این پژوهشگر همچنین درباره داستان‌پردازی این کتاب تصریح کرد: منطق‌الطیر برپایه داستان در داستان سروده شده است و داستان اصلی آن تجمع مرغان برای حرکت به قله قاف است که حکایت‌های فرعی دیگری نیز در ادامه آن آورده شده که شاخص‌ترین آن داستان «شیخ صنعان» است.
صدیقی مضمون اصلی منطق‌الطیر را تلاش پرندگان برای رسیدن به کوه قاف دانست و افزود: در باور پیشینیان این کوه بلندترین نقطه زمین است و در داستان عطار قرار است که سالکان راه حق یعنی پرندگان با تحمل سختی‌ها خود را به آن برسانند که این امر در واقع تمایل به فاصله گرفتن از من اولیه پرندگان است.
پرندگان‌شخصیت‌داستان‌رساله‌الطیر‌ابن‌سینا
پیش از منطق‌الطیر نیز کتاب‌هایی در تاریخ ادبیات سراغ داریم که شخصیت آن‌ها پرندگان هستند که رساله‌الطیر ابن‌سینا یکی از آن‌هاست.

این نویسنده در ادامه گفت: هفت وادی نماد هفت مقامی است که برخی تعداد آن‌ها را بیشتر از این می‌دانند و در این داستان قرار است پرندگان با طی هفت مرحله که از طلب شروع و به فنا ختم می‌شود، مراحل سلوک الی‌الله را طی کنند و به‌این مناسبت برخی سیمرغ را نماد حضرت حق گرفته‌اند.
او همچنین اظهار کرد: دکتر تقی پورنامداریان در کتاب ارزشمند «دیدار با سیمرغ»، سیمرغ را نمادی از جبرئیل یا «رب شخصی» گرفته‌است.
او در ادامه رسیدن پرندگان به درگاه سیمرغ و حرکت آنان به سمت کوه قاف را نوعی تبدیل کثرت به وحدت دانست و در مورد انتخاب هدهد به عنوان هادی گفت: برخی پژوهشگران انتخاب هدهد به وسیل قرعه‌کشی را مناسب ندانستند؛ چرا که این با روح تعبد مریدان با مراد سازگاری ندارد. با این‌حال پرندگان هدهد را به عنوان راهنمای خود انتخاب می‌کنند و در این انتخاب عطار به چندین جنبه توجه داشته که آب‌شناس بودن هدهد یکی از آن‌هاست.
این پژوهشگر در پایان گفت: در این داستان هدهد پرندگان را از وجود سیمرغ آگاه می‌کند؛ پرندگانی که هم خواهان سیمرغ‌اند و هم اسیر خواسته‌های درون خود و در این میان هدهد ناچار است که با تک‌تک آن‌ها به گفت‌وگو بنشیند و برای هرکدام راهکارهایی برای رهایی از خود و گام برداشتن به سوی تعالی پیشنهاد کند.
منبع: خبرگزاری قرآنی

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رزق حلال

رزق حلال

امام صادق (ع) قرمودند: «ترک یک لقمه‌ حرام‌ نزد خدا، محبوب تر است از هزار رکعت نماز مستحبی.» (بحار الأنوار (ط ـ بیروت)، ج‌90، ص373)
نفاق

نفاق

امیرالمؤمنین علی (ع):«از نفاق دوری کن، به درستی که فرد دو رو نزد خداوند متعال دارای جایگاه و منزلت نیست.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌2، ص304)
عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

حضرت علی(ع) فرمودند: «هرکس اعضا و جوارح خویش را از حرام بازدارد، اخلاقش نیکو می گردد.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌5، ص432).
دوری از موضع تهمت

دوری از موضع تهمت

امام صادق (ع) فرمودند: هرگاه مؤمن به برادر [دینی] خود تهمت بزند، ایمان در قلب او از میان می‌رود، هم چنان که نمک در آب، ذوب می‌شود. (مشکاةالأنوار فی غررالأخبار، طبرسی، علی بن حسن، ص319)
قناعت

قناعت

حضرت علی (ع) فرمودند: «به جستجوی بی‌نیازی برخاستم، آن را جز در قناعت نیافتم؛ همواره قناعت کنید، تا بی‌نیاز باشید.» (جامع الأخبار (للشعیری)، محمد بن محمد،ص123)

پر بازدیدترین ها

عن ام البنین (علیها السلام): «أخبِرنی عَن أبِی عَبدالله الحُسَین، …أولادی وَمَن تَحتَ الخَضراء کُلُّهُم فداءُ لأبی عَبدِاللهِ الحُسین»

عن ام البنین (علیها السلام): «أخبِرنی عَن أبِی عَبدالله الحُسَین، …أولادی وَمَن تَحتَ الخَضراء کُلُّهُم فداءُ لأبی عَبدِاللهِ الحُسین»

حضرت ام البنین (علیها السلام): «از ابا عبدالله الحسین (ع) به من خبر بده! …فرزندانم و تمام کسانی که زیر آسمان کبودند، همه به فدای ابا عبدالله الحسین (ع) باد!» (منتهی المقال، ج 2، ص 70؛ تذکره الشهداء، ص 443)
No image

امام حسین (ع): «الناسُ عبیدُ الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه مادرَّت معایشُهم فاذا مُحَّصوا بالبلاء قَلَّ الدَیّانون»

«مردم بندۀ دنیایند و دین بر زبانشان می‌چرخد و تا وقتی زندگی‌هاشان بر محور دین بگردد، در پی آنند، امّا وقتی به وسیلۀ «بلا» آزموده شوند، دینداران اندک می‌شوند.»
«وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ وَاللّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَاد» (بقره/207)

«وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ وَاللّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَاد» (بقره/207)

«افرادی هستند (امیر مؤمنان علی (علیه‌السّلام)) که جان خویش را با خداوند معامله می‌کند به خاطر به دست آوردن رضایت او، و خداست که نسبت به بندگانش مهربان است».
قال رسول الله (صلی‌الله علیه‌ وآله وسلم): «یا سلمان! مَنْ اَحَبَّ فاطمه ابنتی فهو فی الجنّة معی...»

قال رسول الله (صلی‌الله علیه‌ وآله وسلم): «یا سلمان! مَنْ اَحَبَّ فاطمه ابنتی فهو فی الجنّة معی...»

رسول خدا (صلی‌الله علیه وآله وسلم) فرمود: «ای سلمان! کسی که فاطمه دخترم را دوست بدارد، در بهشت با من است...» (فرائد السمطین، ج2، ص 68)
قال علیٌ (علیه‌السّلام): «الفُرصَه تمُّر مرِّ السَحاب فانتَهِزوا فُرَصَ الخَیّر» (نهج‌البلاغه فیض، ص 1086)

قال علیٌ (علیه‌السّلام): «الفُرصَه تمُّر مرِّ السَحاب فانتَهِزوا فُرَصَ الخَیّر» (نهج‌البلاغه فیض، ص 1086)

امام علی (علیه‌السلام) فرمود: «فرصت مانند ابر از افق زندگی می‌گذرد، مواقعی که فرصت‌های خیری پیش می‌آید غنیمت بشمارید و از آن‌ها استفاده کنید»
پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
پژوهشکده باقر العلوم علیه السلام سال هاست که با تلاش علمی برای تحقق ماموریت پاسخ گویی به نیازهای رو به رشد سازمان تبلیغات اسلامی وجامعه ایران اسلامی برای تامین محتوا در حوزه دین و ارائه برنامه های راهبردی در تبلیغ دین اشتغال دارد .
لینک های مرتبط
تماس با ما
پربازدید ها

پر بازدیدترین ها

 
کلیه حقوق این تارنما متعلق به پژوهشکده باقرالعلوم علیه السّلام می باشد.
 
Powered by TayaCMS