آشنایى اجمالى با حرکتهاى سیاسى علما و روحانیون

حرکت شیخ کلینى
‌شیخ کلینى (329 -255 هـ) در زمان غیبت صغرى و اواخر حکومت عباسیان حرکت علمی، فرهنگى خود را آغاز کرد و با تدوین کتاب کافی، مبانى و اصول شیعه را حفاظت و گردآورى نمود و در برابر افکار انحرافى قرامطه به کار فرهنگى پرداخت و ردیه‌اى بر آنان نوشت.حرکت‌شیخ کلینى زمینه‌ساز گامهاى بعدى علماى شیعه همچون شیخ صدوق، شیخ مفید و...شد.
حرکت‌شیخ صدوق (381 -306 هـ)
او که در اواخر دوران غیبت صغرى و به دعاى حضرت حجت (ع) به دنیا آمد (306 هـ) منشا یک حرکت علمی، فرهنگى بزرگ در تاریخ تشیع گشت.شیخ با احاطه علمى خود بر احادیث و سیره معصومان (ع) به تدوین، تالیف و نشر کتاب‌هاى مفید اخلاقی، فقهی، همچنین تدریس و تلاش در جهت گسترش مذهب شیعه پرداخت.وى با مسافرتهاى علمى و مناظرات با مخالفان و حل مشکلات مذهب شیعه و پاسخ به و سوالات دینى جهان شیعه پایه‌هاى علمى فرهنگى تشیع را استوارتر ساخت.
حرکت صاحب بن عباد (385 -326 هـ)
وى از علماى قرن چهارم هجرى و هم عصر آل بویه بود.صاحب بن عباد با مقام علمى والایى که داشت‌به وزارت در حکومت آل بویه برگزیده شد و از این راه خدمات بسیارى به تشیع نمود.از جمله نشر و ترویج علم و دانش، ضرب سکه، اصلاح امور کشور، براندازى بدعت‌هاى ناپسند و رسوم ظالمانه، آبادى شهرها، رونق بخشیدن به اقتصاد و ارتباط نزدیک با علماء دانشمندان و بزرگان و استفاده از آنان در جهت اصلاح امور.این تلاشهاى اساسى از یک عالم و دانشمند شیعه و حرکت اصلاحى او تاثیرى ژرف در ادامه حیات اجتماعى شیعیان داشت و در گسترش مذهب اثرى عمیق بر جاى گذاشت.
حرکت‌شیخ مفید (413 -336 هـ)
در عصر او حکومت آل بویه قدرتمند بود و در قسمت‌هایى از ایران و عراق حکم مى‌راند، از طرفى فاطمیان مصر نیز به قدرت رسیده و در جهت احیاى مذهب شیعه تلاش مى‌کردند.شیخ مفید در این دوران بسیار حساس که عقاید انحرافى جهان اسلامى را فرا گرفته بود ظهور کرد و با حرکت فرهنگى سیاسى قدرتمند خود عقاید حق شیعه را با منطق و استدلال قوى ثابت نمود و به دفاع از آن پرداخت.این حرکت نتیجه اقدامات قبلى علماى تشیع بود و خود نیز بر حوادث بعدى و نفوذ شیعه تاثیرى بسزا داشت.وى با بر عهده گرفتن ریاست‌شیعیان، مبارزه کلامى خود را به شکل جامعى ادامه داد و همه مدعیان را مغلوب و منکوب ساخت.در راه اعتلاى تمدن اصیل اسلامى بسیار کوشید و مبادى و مبانى حکومت اسلامى و ولایت فقیه را مستدل به ادله شرعى ساخت.
حرکت‌سید مرتضی
(436 -355 هـ) و سید رضى (406 -359 هـ)
سید مرتضى و سید رضى از شاگردان لایق شیخ مفید، در ادامه حرکت استاد خود بسیار کوشیدند و در گسترش قدرت سیاسى و رشد فرهنگى جامعه تشیع تلاش نمودند.آنان با احداث مراکز علمى فرهنگی، سیاسى همچون احداث کتابخانه‌ها، نقابت و امارت حج، نظارت بر دیوان مظالم کمک به مستضعفان و محرومان و تلاش براى رسمیت‌یافتن مذهب تشیع حرکت‌بزرگى را به انجام رساندند و حلقه دیگرى بر سلسله حرکت علماى تشیع افزودند.
حرکت‌شیخ طوسی
(460 -385 هـ)
شیخ طوسى از تاثیر گذاران بزرگ و برجسته تاریخ تشیع است که در دوران قدرت سلطان محمود غزنوى و به قدرت رسیدن سلجوقیان حرکت علمی، سیاسى و فرهنگى خود را به انجام رساند.وى با تاسیس نخستین حوزه علمیه شیعه در نجف و تالیف و تدریس و تدوین اساسنامه مکتب شیعه و دسته‌بندى عقاید شیعه در اصول و فروع و اصلاح آنها و رهبرى و مرجعیت تشیع و فعالیت‌هاى اجتماعى و سیاسى خود گام بلندى در پیشبرد مکتب تشیع برداشت و با دو کتاب مهم خود تهذیب الاحکام و استبصار، مجموعه کتب روایى مهم شیعه را به چهار کتاب رساند.کتب اربعه از مصادر مهم تشیع است.
حرکت‌خواجه نصیر الدین طوسی
(673 -597 هـ)
خواجه طوسى در زمان هلاکوخان، نوه چنگیز مغول حرکت‌خود را آغاز کرد.او در پرتو افکار بلند و تدبیر و پشت کار خود توانست از ویرانى و قتل عامهاى بیشتر مغولان جلوگیرى کند.همچنین او با تاسیس رصد خانه و فرهنگستان بزرگ مراغه حرکت فرهنگى بزرگى در آن روزگار به وجود آورد و منجمان و فلاسفه و مهندسان و ریاضى دانان و پزشکان و فقها و محدثان بسیارى را به آنجا دعوت نمود و در جهت اصلاح ویرانى‌ها از آنان بهره گرفت و مجد و عظمت گذشته را به ایران اسلامى بازگرداند.
حرکت علامه حلی
(726 -648 هـ)
حسن بن یوسف معروف به علامه حلى در عصر خود منشا بسیارى از کارهاى بزرگ شد.تلاش در جهت تدریس، تالیف، هجرت به ایران و اثبات حقانیت مذهب شیعه براى حاکم مغول، الجاتیو و گرایش دادن او به تشیع و مناظرات علمى با مخالفان و خدمات اجتماعى از جمله فعالیت‌هاى سیاسى فرهنگى اجتماعى این عالم بزرگوار شیعه است.

منبع : روزنامه رسالت

جدیدترین ها در این موضوع

رزق حلال

امام صادق (ع) قرمودند: «ترک یک لقمه‌ حرام‌ نزد خدا، محبوب تر است از هزار رکعت نماز مستحبی.» (بحار الأنوار (ط ـ بیروت)، ج‌90، ص373) 1 مهر 1397, 0:0

نفاق

امیرالمؤمنین علی (ع):«از نفاق دوری کن، به درستی که فرد دو رو نزد خداوند متعال دارای جایگاه و منزلت نیست.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌2، ص304) 1 مهر 1397, 0:0

عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

حضرت علی(ع) فرمودند: «هرکس اعضا و جوارح خویش را از حرام بازدارد، اخلاقش نیکو می گردد.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌5، ص432). 1 شهریور 1397, 0:0

دوری از موضع تهمت

امام صادق (ع) فرمودند: هرگاه مؤمن به برادر [دینی] خود تهمت بزند، ایمان در قلب او از میان می‌رود، هم چنان که نمک در آب، ذوب می‌شود. (مشکاةالأنوار فی غررالأخبار، طبرسی، علی بن حسن، ص319) 1 شهریور 1397, 0:0

قناعت

حضرت علی (ع) فرمودند: «به جستجوی بی‌نیازی برخاستم، آن را جز در قناعت نیافتم؛ همواره قناعت کنید، تا بی‌نیاز باشید.» (جامع الأخبار (للشعیری)، محمد بن محمد،ص123) 1 شهریور 1397, 0:0

پر بازدیدترین ها

امام حسین (ع): «الناسُ عبیدُ الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه مادرَّت معایشُهم فاذا مُحَّصوا بالبلاء قَلَّ الدَیّانون»

«مردم بندۀ دنیایند و دین بر زبانشان می‌چرخد و تا وقتی زندگی‌هاشان بر محور دین بگردد، در پی آنند، امّا وقتی به وسیلۀ «بلا» آزموده شوند، دینداران اندک می‌شوند.» 28 بهمن 1386, 0:0

قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلّى اللّه علیه و آله):«اِنَّ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه السّلام حَرارَةً فى قُلُوبِ الْمُؤمنینَ لا تَبْرُدُ اَبَداً.»

پیامبر اکرم (صلّى اللّه علیه و آله) فرمود: «براى شهادت حسین علیه السلام ، حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمی‌شود.» (جامع احادیث الشیعه ، ج 12، ص 556) 21 دی 1386, 0:0

عن ابی عبد الله (علیه‌السّلام) قال: قال امیرالمؤمنین(ع):«إن الله جمیلٌ یُحِبُّ الجمال، و یُحِبُّ اَنْ یَری اَثَر النِعمة علی عَبْدِه»

امام صادق (علیه‌السّلام) از جدّ گرامیش علی (علیها‌السّلام) روایت کرده است که فرمود: «خداوند جمیل است و جمال و زیبایی را دوست دارد و همچنین دوست دارد که اثر نعمت‌های خود را در مردم مشاهده نماید» (کافی، ج6، ص 438) 15 مهر 1396, 15:48

از حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت شده است:

«زمین از سه چیز به درگاه خدا ناله و فریاد می‌کند: از خون حرامی که بر آن ریخته شود؛ غسلی که از زنا بر روی آن انجام شود و خوابیدن پیش از طلوع آفتاب» (حلیة المتقین، ص 126) 22 مهر 1396, 11:30

زینب کبری (س): «فَکِد کَیْدک وَاسْعَ سَعْیک و ناصِبْ جُهْدَک فوالله لا تمحُو ذکرنا و لا تُمیتُ وَحْیَنا»

زینب کبری (س): «هر چه می‌توانی نقشه بکش و تلاش کن و بکوش، به خدا سوگند یاد ما محو شدنی نیست و وحیِ ما را هم نمی‌توانی از میان برداری».(مقتل الحسین مکرّم،‌ ص 464) 29 بهمن 1386, 0:0

نظر خود را بنویسید!

در حال حاضر هیچ نظری برای این مقاله وجود ندارد.

برای درج نظر خود درباره آشنایى اجمالى با حرکتهاى سیاسى علما و روحانیون فیلدهای زیر را پر کنید.