دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

کاربست علوم قرآن و اهل بیت در جامعه اسلامی‌

مسلمانان در زندگی دینی و اجتماعی خود از دو منبع قرآن و روش زندگی ائمه و اهل بیت پیامبر برای رسیدن به راه درستی و رستگاری استفاده می‌نمایند.
کاربست علوم قرآن و اهل بیت در جامعه اسلامی‌
کاربست علوم قرآن و اهل بیت در جامعه اسلامی‌
نویسنده: محمد امین نظریان

مسلمانان در زندگی دینی و اجتماعی خود از دو منبع قرآن و روش زندگی ائمه و اهل بیت پیامبر برای رسیدن به راه درستی و رستگاری استفاده می‌نمایند. احکام بیان شده در قرآن و روش زندگی ائمه و پیامبر اکرم(ص) و احادیث و روایاتی که از آنها باقیمانده می‌تواند انسان‌ها را در راه رسیدن به حق تعالی رهنمون سازد. یکی از راه‌هایی که مورد استفاده ائمه اطهار بود و بدان وسیله کسب علم می‌کردند و مسائل و احکام را استنباط می‌نمودند استفاده از قرآن شریف بود. زیرا منشا و سرچشمه تمام احکام و معارف دین قرآن کریم است لیکن همه کس نمی‌تواند به عمق و باطن آن کتاب آسمانی غور کند و حقایق علمی را استخراج نماید.‌

حضرت صادق(ع) فرمود: «هیچ موضوعی نیست که مورد اختلاف مردم باشد مگر اینکه اصل و ریشه اش در کتاب خداست، لیکن عقل‌های مردم به آن نمی‌رسد.» بسیاری از علوم و دانش جهان هستی و اسرار و رموز دستگاه آفرینش در کتاب قرآن وجود دارد ولی انسان‌ها از درک و تفسیر آن عاجزند، هرچند پیشرفت علوم و دانش بشری پرده از برخی از این اسرار بر می‌دارد.‌

حضرت باقر(ع) فرموده‌اند: «یکی از علوم ما علم تفسیر قرآن و احکام آن است و علم تغییر زمانه و تازگی‌های آن می‌باشد. اگر خدا خیر گروهی را خواست آنان را شنوا می‌گرداند. ولی کسی که گوش شنوا ندارد اگر حرف حق به گوشش رسید به طوری از آن اعراض می‌کند که گویا اصلاً نشنیده است. اگر افراد لایق و ظرف‌های مناسبی پیدا می‌کردیم مطالب علمی را برایشان می‌گفتیم و خدا یار و پناه است.»‌

ائمه اطهار بسیاری از مسائل و احکام و معارف دین را از قرآن کریم استنباط می‌نمودند، یکی از منابع و مدارک علمی آنان همان کتاب آسمانی بود. آنان چون از اسرار و رموز کلام الهی اطلاع داشتند و با شان نزول و ناسخ و منسوخ و خاص و عام و مطلق و مقید و محکم و متشابه آیات آشنا بودند، می‌توانستند احکام و قوانین دین و معارف اسلام را از عمق آن کتاب آسمانی استخراج کنند و در اختیار مسلمانان قرار دهند. حضرت باقر(ع) فرمود: «وقتی برای شما چیزی گفتم، دلیلش را از آیات قرآن مطالبه کنید.» در واقع دلایل و علت بسیاری از قوانین و احکام الهی در قرآن بیان گشته است.‌

حضرت علی(ع) فرمود: «قرآن را به سخن آورید ولی قرآن برای شما سخن نمی گوید اما من می‌توانم از آن خبر بدهم. علوم گذشته و آینده در آن کتاب آسمانی موجود است. احکام و مسائل مورد احتیاج شما و تفسیر موارد اختلافتان در آن کتاب وجود دارد. اگر از من بپرسید به شما یاد می‌دهم.»‌

به همین جهت، پیغمبر اکرم در حدیث معروف و متواتر ثقلین اهل بیت را قرین قرآن قرار داد و فرمود: دو امانت بزرگ را نزد شما می‌گذارم، اگر بدان‌ها تمسک جویید گمراه نمی‌شوید: کتاب خدا و اهل بیتم. قرآن و اهل بیتم تا قیامت از هم جدا نخواهند شد.‌

آری رسول خدا(ص) ائمه اطهار را به عنوان مرجع علمی به مسلمین معرفی کرد و اقوال و اعمالشان را صحه گذاشت. شیوه و روش زندگی ائمه و پیامبر و اهل بیت ایشان می‌تواند الگویی برای همه مسلمانان باشد تا راه را از چاه بازشناسند. بارها می‌فرمود: اگر در خانه اهل بیت بروید و نیازهای دینی و علمی خود را از این راه کسب کنید در ضلالت و گمراهی واقع نخواهید شد. بنابراین تمام مسلمانان موظفند برای یادگرفتن احکام و قوانین دین و کسب معارف و برنامه‌های اسلام به ائمه اطهار و قرآن مراجعه نمایند.

مقاله

نویسنده محمد امین نظریان

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

رزق حلال

رزق حلال

امام صادق (ع) قرمودند: «ترک یک لقمه‌ حرام‌ نزد خدا، محبوب تر است از هزار رکعت نماز مستحبی.» (بحار الأنوار (ط ـ بیروت)، ج‌90، ص373)
نفاق

نفاق

امیرالمؤمنین علی (ع):«از نفاق دوری کن، به درستی که فرد دو رو نزد خداوند متعال دارای جایگاه و منزلت نیست.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌2، ص304)
عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

عفت در کلام امیرالمومنین(ع)

حضرت علی(ع) فرمودند: «هرکس اعضا و جوارح خویش را از حرام بازدارد، اخلاقش نیکو می گردد.» (شرح آقا جمال خوانساری بر غررالحکم و دررالکلم، ج‌5، ص432).
دوری از موضع تهمت

دوری از موضع تهمت

امام صادق (ع) فرمودند: هرگاه مؤمن به برادر [دینی] خود تهمت بزند، ایمان در قلب او از میان می‌رود، هم چنان که نمک در آب، ذوب می‌شود. (مشکاةالأنوار فی غررالأخبار، طبرسی، علی بن حسن، ص319)
قناعت

قناعت

حضرت علی (ع) فرمودند: «به جستجوی بی‌نیازی برخاستم، آن را جز در قناعت نیافتم؛ همواره قناعت کنید، تا بی‌نیاز باشید.» (جامع الأخبار (للشعیری)، محمد بن محمد،ص123)

پر بازدیدترین ها

No image

قالَ رَسُولُ اللّهِ (صلّى اللّه علیه و آله):«اِنَّ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه السّلام حَرارَةً فى قُلُوبِ الْمُؤمنینَ لا تَبْرُدُ اَبَداً.»

پیامبر اکرم (صلّى اللّه علیه و آله) فرمود: «براى شهادت حسین علیه السلام ، حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمی‌شود.» (جامع احادیث الشیعه ، ج 12، ص 556)
No image

امام حسین (ع): «الناسُ عبیدُ الدنیا و الدین لعق علی السنتهم یحوطونه مادرَّت معایشُهم فاذا مُحَّصوا بالبلاء قَلَّ الدَیّانون»

«مردم بندۀ دنیایند و دین بر زبانشان می‌چرخد و تا وقتی زندگی‌هاشان بر محور دین بگردد، در پی آنند، امّا وقتی به وسیلۀ «بلا» آزموده شوند، دینداران اندک می‌شوند.»
از حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت شده است:

از حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت شده است:

«زمین از سه چیز به درگاه خدا ناله و فریاد می‌کند: از خون حرامی که بر آن ریخته شود؛ غسلی که از زنا بر روی آن انجام شود و خوابیدن پیش از طلوع آفتاب» (حلیة المتقین، ص 126)
No image

زینب کبری (س): «فَکِد کَیْدک وَاسْعَ سَعْیک و ناصِبْ جُهْدَک فوالله لا تمحُو ذکرنا و لا تُمیتُ وَحْیَنا»

زینب کبری (س): «هر چه می‌توانی نقشه بکش و تلاش کن و بکوش، به خدا سوگند یاد ما محو شدنی نیست و وحیِ ما را هم نمی‌توانی از میان برداری».(مقتل الحسین مکرّم،‌ ص 464)
قال رسول الله (ص): «الصَّبْرُ ثَلاثَةٌ، صَبْرٌ عِنْدَ الْمُصیبَة، وَ صَبْرٌ عَلَی الطّاعَةِ وَ صَبْرٌ عَنِ المَعْصِیَة...»

قال رسول الله (ص): «الصَّبْرُ ثَلاثَةٌ، صَبْرٌ عِنْدَ الْمُصیبَة، وَ صَبْرٌ عَلَی الطّاعَةِ وَ صَبْرٌ عَنِ المَعْصِیَة...»

رسول گرامی (ص) فرمود: صبر سه گونه است، پس کسی که در مصیبت صبر کند تا به زیبائی، عزایش‌ را بگذراند، خدا برایش سیصد درجه مقرر دارد که مابین درجه‌ای تا دیگری چون فاصلة زمین تا آسمان باشد. و کسی که بر اطاعت خدا صبر کند خدایش ششصد درجه دهد که فاصلة درجه‌ای تا دیگری مثل فاصلة درون زمین تا عرش باشد و کسیکه در مقابل معصیت صبر و مقاومت ورزد، خدایش نهصد درجه دهد که فاصلة درجه‌ای تا دیگری مثل فاصلة قعر زمین تا پایان عرش باشد. (اصول کافی باب الصبر حدیث 15 ( مترجم ج 3 ص 145))
Powered by TayaCMS