دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

حکمت 230 نهج البلاغه : مشكلات تشكيل خانواده

حکمت 230 نهج البلاغه به تشریح موضوع "مشكلات تشكيل خانواده" می پردازد.
No image
حکمت 230 نهج البلاغه : مشكلات تشكيل خانواده

متن اصلی حکمت 230 نهج البلاغه

موضوع حکمت 230 نهج البلاغه

ترجمه مرحوم فیض

ترجمه مرحوم شهیدی

شرح ابن میثم

ترجمه شرح ابن میثم

شرح مرحوم مغنیه

شرح شیخ عباس قمی

شرح منهاج البراعة خویی

شرح لاهیجی

شرح ابن ابی الحدید

شرح نهج البلاغه منظوم

متن اصلی حکمت 230 نهج البلاغه

230 وَ قَالَ عليه السلام الْمَرْأَةُ شَرٌّ كُلُّهَا وَ شَرُّ مَا فِيهَا أَنَّهُ لَا بُدَّ مِنْهَا

موضوع حکمت 230 نهج البلاغه

مشكلات تشكيل خانواده

(اخلاقى، اجتماعى)

ترجمه مرحوم فیض

230- امام عليه السّلام (در نكوهش زن) فرموده است

1- همه چيز زن (احوال و صفاتش) بد است و بدتر چيزيكه در او است آنست كه (مرد را) چاره اى نيست از (بودن با) او.

( ترجمه وشرح نهج البلاغه(فيض الاسلام)، ج 6 ص 1192 و 1193)

ترجمه مرحوم شهیدی

238 [و فرمود:] زن همه اش بدى است و بدتر چيز او اين كه از او چاره نيست.

( ترجمه مرحوم شهیدی، ص 400)

شرح ابن میثم

224- و قال عليه السّلام:

الْمَرْأَةُ شَرٌّ كُلُّهَا وَ شَرُّ مَا فِيهَا أَنَّهُ لَا بُدَّ مِنْهَا

المعنى

و أراد أنّ أحوالها كلّها شرّ على الرجل: أمّا من جهة مئونتها فظاهر، و أمّا من جهة لذّتها و استمتاعه بها فلاستلزام ذلك البعد عن اللّه تعالى و الاشتغال عن طاعته.

و أسباب الشرّ شرور و إن كانت عرضيّة. و لمّا كان كونها لابدّ منها أعنى وجوب الحاجة إليها في طبيعة الوجود الدنيويّ هو السبب في تحمّل الرجل للمرأة و وقوعه في شرورها وجب أن يكون ذلك الاعتبار أقوى الشرور المتعلّقة بها لأنّ السبب أقوى من المسبّب.

( شرح ابن میثم، ج 5 ص 361)

ترجمه شرح ابن میثم

224- امام (ع) فرمود:

الْمَرْأَةُ شَرٌّ كُلُّهَا وَ شَرُّ مَا فِيهَا أَنَّهُ لَا بُدَّ مِنْهَا

ترجمه

«تمام حالات زن بد است، و بدتر از همه آن كه مرد را از آن گريزى نيست».

شرح

مقصود امام (ع) آن است كه تمام حالات زن براى مرد، بد است: امّا از نظر هزينه كه روشن است، و امّا از نظر لذّت و كامجويى، چون باعث دورى از خدا و غفلت از بندگى او مى گردد. انگيزه هاى بدى، خود بد هستند، هر چند كه عرضى باشند، و چون هر مردى ناگزير از زن است، يعنى در طبيعت زندگانى دنيا، ضرورت نياز باعث آن است كه مرد، زحمات زن و بديهاى آن را تحمل كند، و از آن رو كه سبب هميشه مهمتر از مسبب است، پس اين نياز مبرم به وجود زن، بالاترين بديهاى مربوط به زن مى باشد.

( ترجمه شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5 ص 613)

شرح مرحوم مغنیه

237- المرأة شرّ كلّها و شرّ ما فيها أنّه لا بدّ منها.

المعنى

قال قائل: ان عائشة حاربت عليا، لأنه أشار على رسول اللّه (ص) بتجاهلها و اختيار غيرها في الإفك.. و أيضا قال هذا القائل: ان رأي علي في المرأة جاء من خلال بغضه لعائشة لأنها حاربته. و ذهل هذا القائل عن موقف الإمام مع معاوية حين سقاه الماء بعد أن منعه منه، و مع ابن العاص الذي كشف عن سوأته، و عن سائر مواقفه التي تنطق بعصمة آرائه عن الأهواء و الرغبات. و في الخطبة 170 شبه اعتذار عن عائشة في خروجها حيث ألقى المسئولية على طلحة و قال: «فخرجوا يجرون حرمة رسول اللّه (ص) كما تجر الأمة عند شرائها.. و أبرزوا حبيس رسول اللّه (ص) لهما و لغيرهما».

و تكلمنا عن ذلك مفصلا في شرح الخطبة 78 ج 1 ص 373 و أجبنا عن هذا القول بخمسة أجوبة، منها ان ما قاله الإمام عن المرأة أخذه عن النبي بشهادة ما جاء في صحيح البخاري الجزء الأول، كتاب الحيض، باب ترك الحائض الصوم، و نعطف على ما نقدم ان ما قاله النبي و علي عن المرأة قاله كثيرون من الأدباء و الفلاسفة من قبل و من بعد. فقد جاء في كتاب «كيف يحيا الإنسان» للفيلسوف الصيني «لين يوثانج» ان الأديب الانكليزي «أوسكار و ايلد» ظل يقول: «لا يستطيع الرجل أن يعيش مع المرأة كما لا يستطيع أن يعيش بدونها».

أليس هذا تعبير ثان عن قول الإمام: «المرأة شر كلها، و شر ما فيها انه لا بد منها» و أيضا نقل صاحب كتاب «كيف يحيا الإنسان»- قصة هندوكية- يرجع تاريخها الى أربعة آلاف عام، تعكس رأي الإمام عن المرأة بكل وضوح، و هي: ان اللّه عند ما خلق المرأة أخذ من الأزاهير جمالها، و من الأمواج ضحكتها، و من قوس القزح ألوانه، و من الطيور أغاريدها، و من النسيم قبلاته، و من الحمل و داعته، و من الثعلب مكره، و من زخاخ المطر تقلبه، و نسجها كلها في مخلوقة أنثى، و قدمها الى آدم لتكون زوجة له.

و سرّ آدم بها، و ما عاشرها اياما حتى جاء الى ربه و قال له: ابعد عني هذه المرأة، فإني لا أستطيع العيش معها، فأخذها منه، و لكن آدم أحس بعدها بالوحشة و الغربة، فعاد الى ربه و قال: اعطني حوائي فأنا لا أستطيع الحياة بدونها، فأعادها اليه.. و لم تمض ايام حتى عاد بها آدم الى ربه و قال: عجزت عن حملها و لا حاجة لي بها، خذها عني، فأخذها عنه. و لكن عاد و طلبها بعد ايام، فقال اللّه له: اقسم بأن لا تغير فكرك من جديد، فأقسم و رضي نصيبه معها.

و معنى هذه القصة بطولها ان المرأة شر لا بد منه منذ آدم و الى يوم يبعثون.. و أيضا معنى هذا ان رأي الإمام في المرأة واحد من مئات.

( فی ضلال نهج البلاغه، ج 4 ص 359 و 360)

شرح شیخ عباس قمی

301- المرأة شرّ كلّها، و شرّ ما فيها أنّه لا بدّ منها. أي أنّ أحوالها كلّها شرّ على الرجل، أمّا من جهة مئونتها فظاهر، و أمّا من جهة لذّتها و استمتاعه بها فلاستلزام ذلك، البعد عن اللّه و الاشتغال عن طاعته.

و أسباب الشرّ شرور و إن كانت غرضيّة. و لمّا كان كونها لا بدّ منها، أعني وجوب الحاجة إليها في طبيعة الوجود الدنيويّ هو السبب في تحمّل الرجل للمرأة، و وقوعه في شرورها وجب أن يكون ذلك الاعتبار أقوى الشرور المتعلّقة بها، لأنّ السبب أقوى من المسبّب.

( شرح حکم نهج البلاغه شیخ عباس قمی، ص 229)

شرح منهاج البراعة خویی

الثامنة و العشرون بعد المائتين من حكمه عليه السّلام

(228) و قال عليه السّلام: المرأة شرّ كلها، و شرّ ما فيها أنّه لا بدّ منها.

المعنى

للرّجل مواجهة و ارتباط مع الشئون الدنيوية الّتي تمسّ حياتها من نواح شتّى، فمواجهة مع المال، و مواجهة مع الأعمال، و مواجهة مع الامراء، و مواجهة مع العمّال، و مواجهة مع الجيران و الأقرباء و الأولاد و هكذا.

و له في هذه المواجهات مشاكل و مصاعب، و سهولات و مرافق، و خيرات و شرور ترجع إلى سوء سيرة الرّجل في الحياة أو حسنها، و إلى ما يقهره و يقدر له.

و أصعب هذه المواجهات هي المواجهة مع المرأة في شتّى شئون الحياة و قد نبّه عليه السّلام إلى أنّ هذه المواجهة تكون شرا للرّجل من جميع النواحي: إن كانت فتّانة تسلب لبّه، و إن كانت قبيحة تروع قلبه، إن كانت زوجة تكلفه نفقتها، و إن كانت أجنبية تجرّه إلى الفجور و الفضاحة، و إن كانت عدوّة تغلبه بالبهتان و الزور حتّى يكون شرّ شرورها أنّها لا بدّ منها، و لا يمكن التخلّص عنها.

الترجمة

فرمود: زن همه بلا است و بدتر از خودش اينست كه از اين بلا گريزى نيست

  • زن بلا باشد و بدتر زين بلا آنكه بايست كشيد اين ابتلا

( منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه(الخوئی) ج 21 ص307و308)

شرح لاهیجی

(269) و قال (- ع- ) المرأة شرّ كلّها و شرّ ما فيها انّه لا بدّ منها يعنى و گفت (- ع- ) كه زن بد است جميع اوضاع و احوال و صفاتش و بدتر چيزى كه در او است اينست كه ناچار است از معاشرت با او

( شرح نهج البلاغه (لاهیجی) ص 313)

شرح ابن ابی الحدید

235: الْمَرْأَةُ شَرٌّ كُلُّهَا وَ شَرُّ مَا فِيهَا أَنَّهُ لَا بُدَّ مِنْهَا حلف إنسان عند بعض الحكماء- أنه ما دخل بابي شر قط- فقال الحكيم فمن أين دخلت امرأتك- . و كان يقال أسباب فتنة النساء ثلاثة- عين ناظرة و صورة مستحسنة و شهوة قادرة- فالحكيم من لا يردد النظرة حتى يعرف حقائق الصورة- و لو أن رجلا رأى امرأة فأعجبته- ثم طالبها فامتنعت هل كان إلا تاركها- فإن تأبى عقله عليه في مطالبتها- كتأبيها عليه في مساعفتها- قدع نفسه عن لذته قدع الغيور إياه عن حرمة مسلم- . و كان يقال من أتعب نفسه في الحلال من النساء- لم يتق إلى الحرام منهن- كالطليح مناه أن يستريح

( شرح نهج البلاغة(ابن أبي الحديد)، ج 19 ، صفحه ى 69)

شرح نهج البلاغه منظوم

[229] و قال عليه السّلام:

المرأة شرّ كلّها، و شرّ ما فيها أنّه لا بدّ منها.

ترجمه

همه چيز زن بد، و بدتر چيزى كه در او است آنست كه مرد را از وى گزيرى نيست (و وجودش در زندگى ضرورى است).

نظم

  • زنان را خو همه زشت است و ناپاكضعيف و سستشان عقل است و ادراك
  • بتر ز اخلاقشان آن شد كز آناننباشد چاره از بهر مردان
  • زن از كردار نيكو گر بدور است وجودش مرد را حتم و ضرور است
  • زنان هر چند پركيدند و مكّاربدام مكرشان مردان گرفتار
  • بدلشان ذرّه مهر و وفا نيست وز آنان ديده يارى روا نيست
  • چو مصباحى درونشان پر ز روغنبرون از نورشان روشن چو گلشن
  • بخانه گر چه زن ناسازگار است بناى زندگى زو پايدار است

( شرح نهج البلاغه منظوم، ج 10 ص 13 و 14)

منبع:پژوهه تبلیغ

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

پیشنهاد اصلاح و حذف موادی از قانون مدنی بخش سوم و پایانی

پیشنهاد اصلاح و حذف موادی از قانون مدنی بخش سوم و پایانی

اشاره: «پیشنهاد اصلاح و حذف موادی از قانون مدنی ) مواد ۸۲۶ الی ۱۲۵۱)» عنوان مقاله‌ای است که بخش دوم آن در شماره قبلی صفحه حقوقی اطلاعات چاپ شد. بخش سوم و پایانی این مقاله را می‌خوانیم.
چرا امام رضا(ع) در طوس مدفون است؟

چرا امام رضا(ع) در طوس مدفون است؟

اوضاع کشورهای اسلامی در عهد مأمون بسیار آشفته و نگران کننده بود و شکلگیری نهضت علویان که عکسالعمل سختگیریهای خلفای عباسی به خصوص هارونالرشید بود، مأمون را به فکر و چارهاندیشی واداشت تا با دست زدن به اقدامات تازه جنبش به وجود آمده را به آرامش و سکون مبدل کند.
چرا امام‌حسن(ع) فرمان صلح و امام‌حسین(ع) فرمان جهاد دادند؟

چرا امام‌حسن(ع) فرمان صلح و امام‌حسین(ع) فرمان جهاد دادند؟

موضوع فرمان صلح امام حسن (ع) و فرمان جهاد و شهادت امام حسین (ع) دو رویدادی است که به اقتضای زمان رخ داد و مشابه آن در زمان پیامبر (ص) وجود داشت، اما در هر دو مقطع تاریخ بسیاری از مسلمانان تقوا پیشه نکردند و از فرمان معصوم سرپیچی کردند.
چرایی وجوب حکومت اسلامی

چرایی وجوب حکومت اسلامی

بر اساس آموزه‌های قرآن، وجوب حکومت اسلامی الزامآور است تا بتواند احکام الهی را هم چون اقامه نماز، گرفتن زکات، اجرای قوانین قضایی و مانند آنها را اجرایی کند؛ زیرا هر گونه قضاوتخواهی از طاغوت حرام بوده و ولایت طاغوت باطل است و لازم است به جای طاغوت به ولایت غیر طاغوت تن داد که ولایت الهی است.(بقره، آیه 257؛ نساء، آیه 76)
چه مواقعی مراجعه به پزشکی قانونی الزامی است؟

چه مواقعی مراجعه به پزشکی قانونی الزامی است؟

بسیاری نمی‌دانند که مثلاً چه زمانی باید به پزشکی قانونی مراجعه کرد و چه مدارکی را باید به همراه برد؟ آیا فرد می‌تواند رأساً برای گرفتن طول درمان یا هر موضوع دیگری که مراجعه به پزشکی قانونی را الزامی می‌کند، به مراکز مربوط مراجعه کند؟

پر بازدیدترین ها

آشنایی با تفاوت‌های حقوقی مباشرت، معاونت و مشارکت در جرم

آشنایی با تفاوت‌های حقوقی مباشرت، معاونت و مشارکت در جرم

طبق ماده ۲ قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است، جرم محسوب می‌شود.
شیطان جن است یا فرشته؟

شیطان جن است یا فرشته؟

شيطان جن است يا فرشته؟ اگر جن است، پس چرا در قرآن گفته شده است كه: "تمام فرشتگان سجده كردند جز شيطان" و اگر فرشته است، پس چرا در آيهای مشابه گفته شده كه تمام فرشتگان سجده كردند جز ابليس، كه از جنيان بود: "كان من الجن"؟!
قرار رد دعوی چیست و چه کاربردی دارد؟

قرار رد دعوی چیست و چه کاربردی دارد؟

قرار در لغت به‌معنای ثبات و استوار کردن است و با توجه به تعریفی که در ترمینولوژی حقوق آمده است به تصمیم دادگاه در امور ترافعی (اختلافی) که کلاً یا بعضاً قاطع خصومت نباشد، اطلاق می‌گردد و از سوی مقام قضایی در حین انجام تحقیقات و در موارد خاص در جریان محاکمه صادر می‌شود.
آشنایی با مسئولیت تضامنی صادرکننده و ظهرنویسان سفته

آشنایی با مسئولیت تضامنی صادرکننده و ظهرنویسان سفته

خرید سفته، کار ساده‌ای است و شاید به همین دلیل است که بسیاری از افراد، روی آن حساب باز نمی‌کنند؛ اما اگر مقررات این سند بهادار تجاری، به نحو صحیحی رعایت شود، مزایای زیادی به دنبال خواهد داشت که اگر افراد به جای سفته، سند عادی داشتند، هرگز از این مزایا بهره‌مند نمی‌شدند.
نهضت ترجمه و آثار آن در صدر اسلام

نهضت ترجمه و آثار آن در صدر اسلام

مناظرات علمی که در مراکز دانشی مسلمانان و گاه دربار خلفا به‌پا می‌شد و طی آن، گروهی از دانشمندان کشور‌های دور و نزدیک برای مباحثه دعوت می‌شدند، انگیزه فراوانی برای عالمان اسلامی ایجاد کرده بود تا با ترجمه رساله‌ها و درک زبان کشور‌های علم‌پرور به توان محاجه و مناظره علمی خود بیفزایند.
Powered by TayaCMS