دعا و افزایش روزی

پرسش: اینکه گفته می‌شود براساس آموزه‌های وحیانی دعا یکی از مهم ترین عوامل مؤثر در افزایش رزق و روزی انسان است، چگونه قابل تبیین است؟ لطفاً به نحو اجمال توضیح دهید.

پاسخ: بدون تردید براساس آموزه‌های وحیانی و فرهنگ دینی، عوامل مؤثر در افزایش رزق انسان، منحصر در عوامل مادی و ظاهری از قبیل سرمایه، کار و تلاش، تدبیر و آینده نگری و... نیست بلکه عوامل دیگری در ازدیاد رزق و روزی انسان مؤثر است که از نوع عوامل معنوی و باطنی محسوب می‌شوند که از جمله آنها دعا است. دلیل عقلانی این مطلب هم روشن است زیرا بر اساس جهان بینی توحیدی گنجینه‌های نعمت در خزائن الهی نهفته است که با کلید «راز و نیاز» می‌توان آنها را گشود و به قدر «نیاز» از آن بهره گرفت.

علی(ع) در این رابطه در نهج البلاغه نامه 31 می‌فرمایند: «از او در کارهایت استعانت می‌جویی و از خزائن رحمتش چیزهایی می‌خواهی که جز او کسی قادر به اعطاء آن نیست، مانند: عمر بیشتر، تندرستی بدن، و وسعت روزی، خداوند کلیدهای خزائنش را در دست تو قرار داده، زیرا به تو اجازه داده که از او درخواست کنی. بنابراین هرگاه خواستی می‌توانی به وسیله دعا درهای نعمت خدا را بگشایی و باران رحمت خدا را فرود آوری».

آری دعا سلاح چند منظوره مؤمنان است که از آن، در زمینه‌های نظامی، اقتصادی، سیاسی و... استفاده کرده و مشکلات خود را حل می‌کنند. دعا، در میدان کارزار، پشتوانه روحی رزمندگان و عامل غیبی پیروزی آنان و در میدان اقتصاد، موجب افزایش رزق آنان می‌شود.

پیامبر گرامی اسلام(ص) پیوسته مؤمنان را بر به کارگیری این سلاح تشویق نموده و می‌فرمایند: «دعا، اسلحه مؤمن و عمود (خیمه) دین و نور آسمان‌ها و زمین است. آیا شما را به سلاحی که شما را بر دشمنانتان پیروز و رزقتان را جاری کند، راهنمایی کنم؟

- آری ای رسول خدا!- خدایتان را شبانه روز بخوانید، چرا که دعا سلاح مؤمن است. (مکارم الاخلاق، ص 268) بالاتر از بهره مندی مادی از دعا، بهره برداری معنوی از آن است که در مقایسه دو بهره مادی و معنوی، سود مادی تنها بهانه ای برای به دست آوردن سود معنوی است.

امام صادق(ع) حکمت روشن نبودن راه تأمین رزق مؤمنان را، ایجاد زمینه ای برای زیاد دعا کردن آنان دانسته و می‌فرمایند: «خداوند عزوجل، ارزاق مؤمنان را از راه‌های غیرقابل پیش بینی برای آنان قرار داده است تا با نشناختن راه تأمین رزق خود، زیاد دعا کنند.» (وسایل الشیعه، ج 17، ص 51)