دانشنامه پژوهه بزرگترین بانک مقالات علوم انسانی و اسلامی

عيب گویی

No image
عيب گویی

نويسنده: محمد مهدی رشادتی*

امام سجاد(ع) فرمود: من رمي الناس بما فيهم رموه بما ليس فيه. هر کس به مردم عيبي را نسبت دهد که واقعاً داراي آن عيب هستند، نهايتاً مردم به او عيبي را که ندارد، نسبت خواهند داد.

(ميزان الحکمه ج 1 ص 159)

دستگاه آفرينش به گونه اي طراحي شده است که حرکت جريان باطل را بر نمي تابد. ظلم از جمله مهم ترين جريانات باطل است که مصداق بارز آن عيب جويي و عيب گويي است و معمولاً در اشخاص بيمار دل و کوتاه نظر ظهور و بروز پيدا مي کند. شخص عيب جو، خود اولين قرباني است که در حرکت جريان حق، از مسير صحيح کاروان هستي، منحرف شده و از مراتب کمال سقوط مي کند. منشأ چنين حالت و روحيه اي در واقع به اين بر مي گردد که آدمي خود را خوب نمي شناسد و توجه ندارد به اينکه خودش به مراتب بيش از ديگران نقص و عيب دارد. (نهج البلاغه حکمت 349)

امام صادق(ع) مي فرمايد: هرگاه ديديد کسي گناهان و عيوب مردم را مي جويد و گناهان خويش را از ياد برده، بدانيد که گرفتار مکر خدا شده است. (ميزان الحکمه ج 2 ص 757)

اي بسي ظلمي که بيني در کسان

خوي تو باشد در ايشان اي فلان

چون به قعر خوي خود اندر رسي

پس بداني کز تو بود آن ناکسي

(مثنوي دفتر اول- 1324- 1319)

ويژگی آدم های شرور

از ديدگاه پيامبر(ص) آدم عيب جو شرور محسوب مي شود. حضرت ديدند مسلماني چنين دعا مي کند: خدايا مرا از مردم بي نياز کن. حضرت فرمود: چنين دعا مکن. زيرا مردم بايد نسبت به هم همکاري داشته باشند و نيازهاي يکديگر را تأمين کنند. بهتر است اين طور دعا کني: خدايا مرا از مردم شرور و بدرفتار بي نياز کن. پرسيد: مردم شرور چه کساني هستند؟ فرمود: 1- آن ها که وقتي چيزي را مي بخشند به دنبالش منت مي گذارند. 2- و اگر چيزي نمي بخشند عيب جويي مي کنند. (داستان دوستان ج 1 ص 113)

امام ششم(ع) فرمود: در عيب انسان همين بس که عيوبي را که خود نيز دارد فقط در مردم مي بيند و يا مردم را به چيزي سرزنش مي کند که نمي تواند آن را ترک کند. (ثواب الاعمال ص 357)

علي(ع) فرمود: کسي که به عيب خويش بينا شود از هيچ کسي عيب جويي نخواهد کرد. (غررالحکم ج 2 ص 232)

مردي خواست همسر خويش را طلاق دهد. به او گفتند: او چه عيبي دارد؟ گفت: آيا کسي عيب همسر خود را فاش مي کند؟ بعد از اينکه زن را طلاق داد از او پرسيدند: همسرت چه عيبي داشت؟ پاسخ داد: آيا انسان عيب زن مردم را فاش مي کند؟ (هزار و يک حکايت اخلاقي ص 191)

نقل مي کنند: آيت الله گلپايگاني کسي را اجير کرد تا براي مرحوم شيخ عبدالکريم حائري يک سال نماز بخواند و يک ماه روزه بگيرد. آن شخص يک روز داخل کوچه اي در حال سيگار کشيدن مي رفت و توجه نداشت که آيت الله پشت سرش مي آيد. بعد از خاموش کردن سيگار بر سر دو راهي به هم رسيدند. پس از سلام و احوالپرسي مرد گفت: آقا امروز نماز و روزه اي که واگذار کرده ايد تمام مي شود. مرحوم گلپايگاني به رويش نياورد که چند لحظه قبل داشت سيگار مي کشيد. بنابراين چون تمکن مالي هم نداشتند تا کسي را اجير کند، ناچار خودشان يک سال نماز و يک ماه روزه را به جاي آوردند. (به نقل از فرزند آيت الله گلپايگاني- مرکز خبر حوزه- هفته نامه پرتو سخن 91/9/15)امام صادق(ع) از قول رسول خدا(ص) فرمود: اي گروهي که به زبان اسلام آورده و به دلشان ايمان نرسيده است، مسلمانان را نکوهش نکنيد و از عيوب آنان جستجو نکنيد. زيرا هر که عيوب آن ها را پي جويي کند، خدا عيوب او را دنبال کند و هر که خدا عيبش را دنبال کند رسوايش کند گرچه در خانه‌اش باشد. (اصول کافي ج 4 ص 57)

هر که عيب ديگران پيش تو آورد و شمرد

بي گمان عيب تو پيش ديگران خواهد برد

کليات سعدي ص 64)

روزنامه كيهان، شماره 21065 به تاريخ 3/3/94، صفحه 6 (معارف)

این موضوعات را نیز بررسی کنید:

جدیدترین ها در این موضوع

جادو یا معجزه،نمایش امر مقدس | جستاری درباره فلسفه سینمای برسون

جادو یا معجزه،نمایش امر مقدس | جستاری درباره فلسفه سینمای برسون

در سینمای برسون نوعی واقع گرایی خشک و فضایی متافیزیکی غالب بر این فضای بی روح شده است.دربخش نخست این مبحث با نگاهی بنیادین به مسئله سینما می پردازیم و چگونگی استفاده از آن برای به تصویر کشیدن این نوع الهیات در فضای واقع گرا ومستند گونه را بازشناسیم…
قطاری پر از آدمهای شاد | جستاری درباره فلسفه سینمای وودی آلن

قطاری پر از آدمهای شاد | جستاری درباره فلسفه سینمای وودی آلن

وودی آلن یکی از مشهور‌ترین چهره‌های سینمای کمدی عصر ماست. در فیلم‌های وودی آلن راجع به مسائل مهمی مانند خدا، مرگ، عشق و فلسفه بحث می‌شود و دیدگاه فلسفی در فیلم‌هایش موج می‌زند…
مصاحبه با حسین گیتی | درباره جشنواره فيلم فجر

مصاحبه با حسین گیتی | درباره جشنواره فيلم فجر

سینمای ایران پس از انقلاب اسلامی سعی کرده تا بخش عظیمی از ایده هایش را از اسلام و به ویژه شیعه بگیرد یعنی تلاشش این بوده . امسال فیلم های جشنواره گرایش شدیدی به دین دارند و دین محور هستند و سینمایی هم شده اند...
بی توجه به نیاز مخاطب | مصاحبه با سید علی تدین صدوقی

بی توجه به نیاز مخاطب | مصاحبه با سید علی تدین صدوقی

در حاشیه برگزاری سی ویکمین جشنواره بین المللی فیلم فجر گفتگویی داشتیم با سید علی تدین صدوقی، روزنامه نگار، نویسنده، کارگردان و منتقد سینما و تئاتر ایران وعضو انجمن جهانی منتقدان و نویسندگان…

پر بازدیدترین ها

مصاحبه با حسین گیتی | درباره جشنواره فيلم فجر

مصاحبه با حسین گیتی | درباره جشنواره فيلم فجر

سینمای ایران پس از انقلاب اسلامی سعی کرده تا بخش عظیمی از ایده هایش را از اسلام و به ویژه شیعه بگیرد یعنی تلاشش این بوده . امسال فیلم های جشنواره گرایش شدیدی به دین دارند و دین محور هستند و سینمایی هم شده اند...
درباره جشنواره فیلم فجر | مصاحبه با دکتر کوشکی

درباره جشنواره فیلم فجر | مصاحبه با دکتر کوشکی

در این مصاحبه با محمد صادق کوشکی هم صحبت شده‌ایم و در مورد جهت‌گیری جشنواره سی و یکم و کیفیت فیلم‌های شرکت کننده در جشنواره از او سوالاتی پرسیدیم که در ادامه می‌خوانید…
جادو یا معجزه،نمایش امر مقدس | جستاری درباره فلسفه سینمای برسون

جادو یا معجزه،نمایش امر مقدس | جستاری درباره فلسفه سینمای برسون

در سینمای برسون نوعی واقع گرایی خشک و فضایی متافیزیکی غالب بر این فضای بی روح شده است.دربخش نخست این مبحث با نگاهی بنیادین به مسئله سینما می پردازیم و چگونگی استفاده از آن برای به تصویر کشیدن این نوع الهیات در فضای واقع گرا ومستند گونه را بازشناسیم…
Powered by TayaCMS